Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Euclid uzay teleskobu, bu kez karanlık evren yerine Samanyolu’nun merkezine yönelerek galaksinin en yoğun yıldız bölgelerinden birini ayrıntılı şekilde görüntüledi. İlk bakışta etkileyici bir uzay fotoğrafı gibi görünen bu çalışma, aynı zamanda NASA’nın bu yaz başlaması planlanan Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu görevi için önemli bir bilimsel temel oluşturuyor. Araştırmacılar, iki farklı teleskobun sağlayacağı verilerin bir araya gelmesiyle Samanyolu’nun yapısına ilişkin daha kapsamlı sonuçlara ulaşmayı hedefliyor.
Euclid görevi, temel olarak karanlık madde ve karanlık enerjinin evrendeki dağılımını incelemek amacıyla geliştirildi. Bununla birlikte teleskop zaman zaman ana görev rotasının dışına çıkarak farklı astronomik hedefleri de gözlemleyebiliyor. Son paylaşılan görüntü de bu kapsamda elde edildi ve gökbilimcilerin “galaktik şişkinlik” (galactic bulge) olarak adlandırdığı Samanyolu’nun merkezi bölgesini gözler önüne serdi. Galaksinin bu kısmı, çok yüksek yıldız yoğunluğu nedeniyle gözlemlenmesi en zor bölgelerden biri olarak kabul ediliyor.
Euclid verileri Roman Uzay Teleskobu görevini destekleyecek
NASA’nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu’nun bu yaz başlaması beklenen beş yıllık bilim görevi boyunca galaktik merkezin belirli bir bölümündeki yıldızlar ve diğer gök cisimlerinde meydana gelen değişimler düzenli olarak takip edilecek. Roman teleskobu özellikle zaman içinde gerçekleşen parlaklık değişimlerini ve kütle çekimsel merceklenme olaylarını inceleyerek bugüne kadar tespit edilmesi güç olan gök cisimlerini ortaya çıkarmayı amaçlıyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Bunun yanında Euclid’in Roman görevinden önce aynı bölgeyi geniş açıyla görüntülemiş olması araştırmacılara önemli bir referans noktası sunuyor. Böylece Roman teleskobunun uzun süreli gözlemlerinden elde edilecek veriler, Euclid’in sağladığı geniş kapsamlı haritalarla karşılaştırılabilecek. Bilim insanları, bu yaklaşımın tek bir teleskobun sağlayabileceğinden daha kapsamlı analizlerin yapılmasına olanak tanıyacağını belirtiyor.
NASA’nın Kaliforniya’daki Jet Propulsion Laboratory (JPL) bünyesinde kıdemli araştırma bilim insanı olarak görev yapan ve hem Euclid hem de Roman projelerinde ABD ekiplerinde yer alan Jason Rhodes, iki teleskobun birlikte kullanılmasının Samanyolu’nun daha ayrıntılı biçimde haritalanmasına katkı sağlayacağını ifade etti. Rhodes’a göre Euclid’in elde ettiği görüntülerin Roman’ın gelecekte gerçekleştireceği gözlemlerle birleştirilmesi, tek başına dolaşan kara deliklerin ve yıldız sistemine bağlı olmayan gezegenlerin tespit edilmesini de kolaylaştırabilecek.
Öte yandan galaktik şişkinlik bölgesi son dönemde farklı araştırmaların da odağında yer alıyor. Yakın zamanda yayımlanan bir çalışmada “bulge fossil fragments” olarak adlandırılan eski yıldız kalıntılarının belirlenmesi, Samanyolu’nun oluşum geçmişine ilişkin yeni ipuçları sunmuştu. Euclid’in son görüntüsü ise bu bölgenin ne kadar yoğun bir yıldız nüfusuna sahip olduğunu görsel olarak ortaya koyarken, gökbilimcilerin üzerinde çalıştığı karmaşık yapının anlaşılmasını da kolaylaştırıyor.
2023 yılında fırlatılan Euclid teleskobu, altı yıl sürmesi planlanan görevi boyunca evrenin yaklaşık üçte birini haritalamayı hedefliyor. Roman Uzay Teleskobu ise geniş görüş alanı ve yüksek çözünürlüklü gözlem yetenekleriyle ötegezegen araştırmalarından karanlık enerji çalışmalarına kadar farklı bilimsel hedeflere hizmet edecek. İki uzay gözlemevinin birbirini tamamlayan veri setleri, hem Samanyolu’nun merkezine ilişkin bilgilerin derinleşmesine hem de gelecekte keşfedilecek sıra dışı gök cisimlerinin daha güvenilir biçimde belirlenmesine katkı sağlayacak görünüyor.
KÜÇÜK EV ALETLERİNDE FIRSATLAR
Teknoblog'un satış ortaklıkları vardır. Bunlar, editoryal içeriği etkilemez, ancak Teknoblog, satış ortaklığı bağlantıları üzerinden satın alınan ürünler için komisyon kazanabilir.
