Mars'ta bir yaşam alanı kurmak için gerekli malzemelerin tamamını Dünya'dan taşımak oldukça güç. Araştırmacıların Chem Circularity'de yayımladığı çalışma, kum tanelerini jelatin ve genetiği değiştirilmiş mayayla birleştirerek daha düşük sıcaklıkta üretilebilen bir yapı malzemesi öneriyor. Teknoblog'da daha önce NASA'nın Ay üssü planına değinmiştik; uzun süreli gezegen görevlerinde yerel kaynaklarla inşaat yapma ihtiyacı da benzer bir lojistik sorundan doğuyor. Ancak bu yeni çalışmada Mars toprağı kullanılmadı ve gerçek boyutlu bir yaşam alanı inşa edilmedi.
Ekip, inert kumu jelatin ile mühendislik ürünü mayadan oluşan bir bağlayıcıyla karıştırıp küçük bir yapı modelini üç boyutlu yazıcıyla bastı. Ardından örneği yaklaşık eksi 30 derece sıcaklığa ve 0,01 atmosfer basınca maruz bıraktı. Bu değerler Mars ortamının bazı yönlerini taklit ediyor. Düşük basınçta suyun uzaklaşması ve soğukta malzemenin sertleşmesi, yüksek sıcaklıkta pişirme gereksinimini azaltabilecek bir yol sunuyor.
Araştırmada sertleşen örneklerin ortalama basınç dayanımı yaklaşık 12 megapaskal, eğilme dayanımı ise yaklaşık 6 megapaskal olarak ölçüldü. Bu sayılar laboratuvardaki belirli formülasyon ve üretim koşulları için geçerli. Ekip ayrıca malzemeyi dört kez yeniden işleyip mekanik performansını koruduğunu bildiriyor. Bunun yanında tahmini üretim enerjisinin, çalışmada karşılaştırılan bazı ısıl işlemlerden bir ila iki büyüklük mertebesi düşük olduğu belirtiliyor; hesap yalnızca tanımlanan işlem sınırlarını kapsıyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Rocket Lab, NASA’nın 700 milyon dolarlık Mars kararına itiraz etti
Venüs’ün kayıp uydusu için yeni bir açıklama ortaya çıktı
NASA ve Teledyne, Ay görevleri için hidrojenli güç sistemi geliştirecek
Enveda, yapay zekâ destekli ilaç keşfi için 311 milyon dolar aldı
Precision Neuroscience, beyin-bilgisayar arayüzü için 250 milyon dolar aldı
Mars'ta kullanımdan önce hangi sorular yanıtlanmalı?
Malzemenin basınca ve eğilmeye dayanması, tek başına yaşanabilir bir yapı oluşturduğu anlamına gelmiyor. Yaşam alanı için iç basıncı tutan bir katman, radyasyondan korunma, ısı yalıtımı ve uzun süreli dayanıklılık gerekiyor. Makalenin yazarları geçirgenlik, ısı iletkenliği, radyasyon toleransı ve tam ölçekli üretimin henüz doğrulanmadığını açıkça belirtiyor. Otonom inşaat ekipmanı ve kaynak geri kazanımı da ayrı mühendislik sorunları.
Öte yandan kullanılan en başarılı karışımda Dünya kaynaklı domuz jelatini ve dışarıdan sağlanan maya besinleri bulunuyor. Bu girdilerin Mars'a taşınması gerekeceği için yerel kaynak kullanımı hedefi henüz tam karşılanmıyor. Araştırmacılar jelatinsiz bir yolun mümkün olabileceğini gösterse de mevcut laboratuvar sonucuyla bu yaklaşımın eşdeğer olduğunu söylemiyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
Bu nedenle çalışmanın asıl önemi, Mars'ta bir ev yapıldığını göstermesinde değil, soğuk ve düşük basıncı malzeme üretim sürecinin parçasına dönüştürmesinde. Önümüzdeki aşamada gerçek Mars toprağını taklit eden karışımlarla, daha büyük yapılarda ve uzun süreli çevre testlerinde sonuçların tekrarlanması gerekecek. Bu koşullar sağlanırsa maya temelli bağlayıcı, gelecekteki uzay inşaatı seçeneklerinden biri olabilir.
Düşük sıcaklıkla sertleşme yöntemi, enerji hesabı bakımından dikkat çekiyor; yine de Mars görevinde üretim sürecinin tamamı değerlendirilmek zorunda. Kumun hazırlanması, bağlayıcının korunması ve yazıcının çalıştırılması da enerji ile ekipman gerektiriyor. Araştırma bu işlemlerin tümünü kapsayan bir görev bütçesi sunmuyor.
