Google’ın yapay zekâ işlemcilerini uzayda sınamak için hazırladığı Project Suncatcher prototip uydusu yörüngeye ulaştı. Şirket, TPU çiplerini uzayda deneme planını geçen hafta açıklamıştı. 1 Ekim tarihli resmî duyuruya göre Planet iş birliğiyle hazırlanan uydu, SpaceX’in Transporter-18 paylaşmalı uçuşunda fırlatıldı. Google, uyduyla iletişim kurduğunu ve sistemin beklendiği gibi çalıştığını belirtiyor. Bu sonuç, henüz uzayda bir veri merkezi kurulduğu anlamına gelmiyor; gerçek uçuş koşullarında başlayacak donanım testlerinin ilk eşiği geçildi. Uydu, geniş ölçekli yapay zekâ altyapısını uzaya taşıma fikrinin erken aşamadaki sınamasını temsil ediyor.
Görevin merkezinde Google’ın Tensor Processing Unit, yani TPU olarak adlandırdığı yapay zekâ işlemcileri bulunuyor. Araştırma ekibi önümüzdeki haftalarda çiplerin fırlatma sırasında oluşan fiziksel yükten, yörüngedeki radyasyondan ve aşırı sıcaklık koşullarından nasıl etkilendiğini izleyecek. Laboratuvarda yapılan dayanıklılık sınamaları önemli olsa da parçaların gerçek bir uzay görevindeki davranışını tek başına göstermiyor. Bu nedenle yörüngeden gelecek ölçümler projenin sonraki tasarım kararları için kritik olacak.
Google, Project Suncatcher’ı uzun vadeli bir araştırma girişimi olarak tanımlıyor. Hedef, bir gün Güneş enerjisiyle çalışan uydular üzerinde ölçeklenebilir makine öğrenimi altyapısı kurulup kurulamayacağını öğrenmek. Bu fikir, Dünya’daki veri merkezlerinden farklı enerji ve soğutma koşullarına dayanıyor. Öte yandan uzay boşluğunda hava akışı bulunmadığı için ısıyı uzaklaştırmak, radyasyonun elektronik bileşenler üzerindeki etkisini yönetmek ve uydular arasında güçlü bağlantı kurmak gerekiyor. Bugünkü görev bu sorunların tümüne hazır çözüm sunmuyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Google Gemini 4 Argon’u tanıttı, 1 milyon token çıktı sunacak
Google, konuşurken yüz ifadesi üreten Gemini Live Avatar’ı duyurdu
Starship ilk kez yörüngeye ulaştı, 26 Starlink V3 uydusunu bıraktı
Türkiye’nin ilk iki C-130J uçağı aralıkta teslim edilecek
Google Yapay Zekâ Özeti için yayıncılara para ödüyor
Uydu platformunu Planet ile birlikte geliştiren Google, SpaceX uçuşunun ardından ilk temasın kurulduğunu doğruladı. Şirketin açıklaması, prototipin çalıştığı bilgisini veriyor; TPU’ların belirli bir yapay zekâ modelini yörüngede hangi hızda çalıştırdığına ilişkin sonuç paylaşmıyor. Bundan dolayı görevin başarısını şimdilik fırlatma ve ilk işletim aşamasıyla sınırlı değerlendirmek gerekiyor. Asıl teknik tablo, haftalar boyunca toplanacak radyasyon, sıcaklık ve işlemci verileriyle ortaya çıkacak.
Yörünge testleri sonraki tasarımı şekillendirecek
Google’ın eylül ayında yayımladığı teknik açıklama, prototipin titreşim ve ısıl vakum koşullarına karşı yerde sınandığını anlatıyordu. Şimdi aynı bileşenler laboratuvarın denetimli ortamından çıkıp uçuşun değişken koşullarına girdi. Şirket ayrıca araştırmanın dayandığı hakemli çalışmanın Joule dergisinde yayımlandığını bildiriyor. Ancak bu çalışma ile yeni uçuşun sonuçlarını birbirinden ayırmak gerekiyor: Makale sistemin araştırma temelini açıklarken yörünge testlerinin verileri henüz toplanıyor.
Projenin ileride birbirine bağlanan uydu kümelerine dönüşmesi için işlemcilerin dayanıklılığı tek başına yeterli olmayacak. Güç üretimi, ısı yönetimi, iletişim kapasitesi ve fırlatma maliyeti de birlikte çözülmeli. Bunlara ek olarak yeni uyduların gerçek görevde ne kadar süre güvenilir çalışabildiğinin görülmesi gerekiyor. Google şimdilik ilk prototiple temas kurduğunu ve deneylerin planlandığı gibi başladığını söylüyor. Yörüngedeki ölçümleri paylaşana kadar uzay tabanlı yapay zekâ altyapısının takvimi konusunda kesin bir sonuca varmak mümkün değil.
