Google, yapay zekâ işlem birimlerini uzayda çalıştırma fikrini ilk yörünge denemesine taşıyor. Şirketin 24 Eylül’de yayımladığı açıklamaya göre Project Suncatcher için hazırlanan prototip uydu, gelecek hafta SpaceX’in Transporter-18 paylaşmalı uçuşuyla fırlatılacak. Asıl hedef henüz uzayda veri merkezi işletmek değil; TPU çiplerinin gerçek uzay koşullarında nasıl davrandığını öğrenmek.
Deneme, uydu şirketi Planet ile yürütülüyor. Google işlem donanımını sağlarken uydu platformu ve yörünge operasyonları iş birliğinin diğer parçası. Fırlatma takvimi roket görevlerinde değişebileceği için şirketin “gelecek hafta” ifadesini kesin kalkış saati olarak okumamak gerekiyor.
Project Suncatcher geçen yıl tanıtıldığında uzun vadeli fikir, Güneş enerjisiyle çalışan ve birbirine optik bağlantılarla bağlanan uydularda yapay zekâ hesaplaması yapmaktı. Google, uygun bir alçak Dünya yörüngesinde güneş panellerinin yerdekine göre sekiz kata kadar daha verimli çalışabileceğini savunuyor. Bu hesap, kurulmuş bir hizmetin enerji bilançosu değil, araştırmanın dayandığı teknik varsayımlardan biri.
Bu ilk görev daha dar kapsamlı. Prototipteki çipler fırlatmanın titreşimini, hızlanmasını, yörüngedeki radyasyonu ve sıcaklık değişimlerini yaşayacak. Toplanan veriler, laboratuvar testlerinde görülen sonucun gerçek görevde tekrarlanıp tekrarlanmadığını gösterecek.
İlk uydu hangi sorulara yanıt arayacak?
Google’a göre roketin yörüngeye ulaşması yaklaşık 10 dakika sürse de bileşenlerin karşılaştığı mekanik yük yüksek. Uydu için 10 g seviyesine kadar hızlanmadan söz ediliyor; tekil parçalar kısa süreli 50 ile 100 g düzeyine çıkabiliyor. Ekip bu nedenle donanımı üç eksende titreşim testinden geçirmiş.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Çin, veriyi yörüngede işleyecek Supercomputing-1 uydusunu fırlattı
Google ve Gates Vakfı yapay zekâ araçlarını 200 milyon çiftçiye ulaştırmayı hedefliyor
Microsoft’a göre yapay zekâ kullanımı dünya genelinde yüzde 18,8’e çıktı
Skild AI, futbol oynayan insansı robotunu gösterdi
YouTube, konuşarak video düzenleyen Gemini aracını duyurdu
Radyasyon ikinci büyük sınav. Atmosfer dışındaki parçacıklar bellekte bit hatalarına veya daha kalıcı hasara yol açabiliyor. Google, Trillium TPU’larını UC Davis’te proton demetiyle sınadığını ve başlangıç sonuçlarının beş yıllık görev için beklenen toplam radyasyon dozunun üzerinde dayanım gösterdiğini söylüyor. Yörünge verisi yine de laboratuvar sonuçlarını doğrulamak için gerekli.
Soğutma da karasal veri merkezindeki gibi işlemiyor. Uzay boşluğunda çiplerin çevresinden hava akmıyor; ısıyı borular ve radyatörlerle dışarı aktarmak gerekiyor. Şirket, çeşitli çözümleri ısıl vakum odasında denediğini belirtiyor. Test uydusu, bu sistemlerin yörüngede nasıl çalıştığını gösterecek.
Daha büyük hedefe ulaşmak için uyduların birbirleriyle yüksek bant genişliğinde bağlantı kurması gerekecek. Google, hareket hâlindeki araçlar arasında hassas lazer yönlendirmesi üzerinde çalışıyor. Ancak bu ilk uçuş, tam bir uydu kümesi veya büyük ölçekli yapay zekâ eğitimi gösterisi değil. Şirket iki uydulu bağlantı denemesini 2027 için ayrı bir aşama olarak anlatıyor.
Google’ın önceki araştırması fırlatma maliyetleri düşerse gelecek on yılda uzay temelli hesaplamanın ekonomik olabileceğini öne sürmüştü. Fakat maliyet, radyasyon, ısı yönetimi ve uydular arası iletişim birlikte çözülmeden bu öngörü işletme planına dönüşmüş sayılmaz.
Gelecek haftaki uçuş bu nedenle iddialı fikrin küçük ama ölçülebilir adımı. Uydu yörüngeye ulaştıktan sonra Google’ın paylaşacağı işlem hatası, sıcaklık ve dayanıklılık verileri, uzaydaki yapay zekâ altyapısının gerçekten ne kadar yakın olduğunu anlamaya yardımcı olacak.
