ABD Nükleer Düzenleme Komisyonu, Tennessee’deki Clinch River sahasında kurulması planlanan BWRX-300 küçük modüler reaktörü için inşaat izni verdi. İzni alan Tennessee Valley Authority, bu model için ABD’de inşaat onayı elde eden ilk elektrik kuruluşu oldu. Küçük modüler reaktörlere yönelik çalışmalar Türkiye’de de değerlendirme aşamasındayken, ABD’deki karar projenin inşaat için gerekli düzenleyici aşamalardan birini tamamladığını gösteriyor. Kurum henüz inşaata başlayacağı tarihi açıklamadı.
TVA, projeyi Oak Ridge kentindeki Clinch River arazisinde yürütüyor. Saha, ABD Enerji Bakanlığına bağlı Oak Ridge Ulusal Laboratuvarının yakınında bulunuyor. Şirket, GE Vernova Hitachi Nuclear Energy’nin geliştirdiği BWRX-300 modelini kullanacak. Reaktör tasarımı 300 megavat elektrik üretim kapasitesi hedefliyor ve kaynar su reaktörü teknolojisine dayanıyor. Üreticinin açıklaması, tasarımın daha sade bir kurulumla inşaat karmaşıklığını azaltmayı amaçladığını belirtiyor; gerçek yapım süresi ve maliyet ise saha ilerledikçe netleşecek.
Bu izin, tesise elektrik üretme yetkisi vermiyor. TVA, reaktörü çalıştırmadan önce işletme izni için ayrıca başvurmak zorunda. Bu ayrım önemli; çünkü bir tesisin inşaat izni alması, tamamlandığı veya şebekeye enerji verdiği anlamına gelmiyor. ABD’deki düzenleyici sürecin kayıtları, TVA’nın başvurusunu 2025’te sunduğunu ve çevre ile güvenlik incelemelerinin farklı aşamalardan geçtiğini gösteriyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
TVA, Clinch River için 2019’da erken saha izni almıştı. Ardından şirket, BWRX-300’e ilişkin inşaat izni dosyasını 2025’te tamamladı. TVA’nın proje sayfası, mevcut iletim hatlarının sahadan geçtiğini ve karayoluyla erişim sağlandığını da belirtiyor. Böylece son karar, tek bir duyurudan ibaret kalmadı; yıllara yayılan saha seçimi, çevre değerlendirmesi ve teknik incelemeyi izledi. Öte yandan TVA’nın açıklaması, onayın ABD’de gelişmiş bir reaktör için verilen ikinci inşaat izni olduğunu söylüyor. Bu ifade yalnızca izin sayısını anlatıyor, çalışan reaktör sayısını değil.
TVA reaktörün yapım takvimini henüz açıklamıyor
Şirket, 29 Eylül 2026 tarihli duyurusunda inşaat başlangıcı için takvim vermedi. Bu nedenle izin haberinden hareketle reaktörün ne zaman tamamlanacağını veya elektrik üretimine hangi yıl başlayacağını söylemek mümkün değil. TVA’nın duyurduğu kesin adım, Clinch River Unit 1’in inşasına yönelik düzenleyici onay. Sonraki aşamada uygulama takvimi, finansman ve işletme izni süreci ayrı ayrı izlenmeli.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
Projenin teknoloji tarafında da birden fazla aşama bulunuyor. GE Vernova Hitachi, BWRX-300’ün mevcut kaynar su reaktörü deneyiminden yararlandığını söylüyor. Bunun yanında şirket, ABD’deki ilk BWRX-300 inşaat izninin gelecekte aynı tasarımı kullanacak projeler için deneyim sağlayacağını belirtiyor. Bunlar üreticinin beklentileri; Clinch River’daki reaktörün performansı ve maliyeti ancak tesis kurulup ölçüldükten sonra ortaya çıkacak.
