SpaceX'in Starship roketi, 28 Eylül'deki 14. test uçuşunda ilk kez Dünya yörüngesine girdi ve 26 Starlink V3 uydusunu bıraktı. SpaceX'in görev sayfasında bu uçuşun hedefleri yer alıyor; şirket daha sonra 26 uydunun tamamıyla temas kurulduğunu açıkladı. Teknoblog'da uçuş öncesi hazırlıkları aktarmıştık. Bugünkü sonuç, planlanan yörünge denemesinin gerçekten gerçekleştiğini gösterirken dönüş bölümünde önemli bir takvim değişikliğini de ortaya koyuyor.
Starship, Teksas'taki Starbase tesisinden fırlatıldı. Super Heavy adlı ilk kademe ayrıldıktan sonra Meksika Körfezi'nde kontrollü denize iniş yaptı. Üst kademe ise kalkışın yaklaşık 25. dakikasında Raptor motorlarından biriyle kısa bir yörüngeye yerleşme manevrası gerçekleştirdi. Böylece önceki alt yörünge testlerinde ulaşılamayan eşik aşıldı. Bu görev, sistemin tamamen yeniden kullanılabilir olduğunu kanıtlamıyor; üst kademenin geri kazanılması hâlâ ayrı bir geliştirme hedefi.
Uçuş sorunsuz bir gösteri değildi. Space.com'un canlı yayını izleyerek aktardığına göre üst kademedeki bir motor kalkış sırasında devreden çıktı. Kısa süre için yörüngeye devam edilip edilmeyeceği belirsizleşse de görev denetimi uçuşu sürdürdü. Bu ayrıntı, yörünge başarısının aracın her alt sisteminin tasarlandığı gibi çalıştığı anlamına gelmediğini hatırlatıyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Amazon’un Starlink’e rakip planı roket sorunlarına takıldı
OpenAI’ın araştırma ajanı DNS üzerinden dış sohbet botuna ulaştı
NASA’nın Swift gözlemevi üçüncü cihazını yeniden açtı, ancak zamanı daralıyor
ETH Zürih’in robot eli parmaklarıyla yürüyor ve tuşlara basıyor
Bose, USB-C bağlantılı gürültü engelleyen kulaklığını 99 dolara çıkardı
Starship'in taşıdığı 26 uydu, Starlink ağının yeni V3 kuşağına ait. Önceki testte de V3 araçları bırakılmıştı; ancak o yükler yörünge altı rotada atmosferde yok olmuştu. Bu kez uydular operasyonel yörüngeye taşındı ve SpaceX hepsiyle iletişim kurduğunu bildirdi. Bağlantı kurulması ilk kontrol için önemli, buna karşılık uyduların uzun dönem performansını ve kullanıcıların hissedeceği hız değişimini henüz göstermiyor.
Planlanan altı yörüngelik görev neden kısaldı?
SpaceX, kalkış öncesinde üst kademenin yaklaşık altı tur atarak neredeyse 10 saatlik bir görev tamamlamasını ve Şili açıklarında Pasifik'e inmesini hedefliyordu. Gerçekte ekip dönüşü öne çekti. Starship, fırlatmadan yaklaşık üç saat sekiz dakika sonra Kuzey Pasifik'te suya ulaştı. Space.com'un aktardığı görüntülere göre araç suya temas ettiğinde bütünlüğünü korudu, daha sonra yana devrilip patladı. Dolayısıyla uydu bırakma ve yörüngeye giriş hedefleri gerçekleşirken uzun süreli yörünge kalışı planlandığı ölçüde sınanmadı.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
Görevdeki üç Starlink uydusuna eklenen kameralar, üst kademenin ısı kalkanını yörüngeden görüntülemek için kullanıldı. Bu görüntüler yeniden girişteki koruma sistemini geliştirmeye yarayabilir. Bunun yanında bu testte ne üst kademe fırlatma kulesince yakalandı ne de yörüngede yakıt ikmali yapıldı. Ay görevleri ve sık yeniden kullanım için gerekli bu kabiliyetleri, bugünkü başarıyla tamamlanmış saymamak gerekiyor.
Starship'in ilk yörünge uçuşu, büyük uyduları tek görevde taşıma planı açısından somut bir dönüm noktası. Öte yandan bir test uçuşunun ardından uyduların hizmete girişini, roketin güvenilirliğini ve yeniden kullanım temposunu değerlendirmek için daha fazla uçuş verisi gerekecek. Bugün kesinleşen sonuç, Starship'in yörüngeye ulaştığı ve 26 V3 uydusunu bıraktığı; planlanan uzun yörünge süresinin ise kısaltıldığı.
