SpaceX, Starlink uydu internet ağının kapasitesini artıracak yeni nesil Starlink V3 uydularını ilk kez yörüngeye göndermeye hazırlanıyor. Şirketin planına göre 26 Starlink V3 uydusu, şimdiye kadar ağırlıklı olarak Falcon 9 roketleriyle büyütülen takımyıldızdan farklı olarak Starship ile taşınacak. Bu uçuş aynı zamanda SpaceX’in Starship’i ilk kez Dünya yörüngesine yerleştirme girişimini de içerecek. Dolayısıyla görev, hem Starship programı hem de Starlink altyapısının gelecek yıllardaki büyüme hızı açısından yakından izlenecek. SpaceX bu hazırlıkları sürdürürken Amazon’un Leo adı altında geliştirdiği rakip uydu internet ağı, şirketin çalıştığı fırlatma sağlayıcılarında yaşanan sorunlar nedeniyle planlanan hızda genişleyemiyor.
Amazon Leo’nun son başarılı uydu konuşlandırmasının üzerinden 12 hafta geçmiş durumda. United Launch Alliance’ın Atlas V roketi, 2 Temmuz’da gerçekleştirilen bu görevde 29 Leo uydusunu yörüngeye taşımıştı. Böylece Amazon’un uzaya gönderdiği Leo uydularının toplam sayısı 396’ya ulaştı. Buna karşılık Starlink’in faal uydu sayısı 11 binin üzerine çıkmış durumda ve SpaceX yalnızca 2 Temmuz’dan bu yana 552 Starlink uydusu daha fırlattı. Amazon Leo fırlatma sistemleri direktörü Melissa Wuerl, temmuzdaki görev sonrasında şirketin fırlatma ve uydu konuşlandırma sıklığını artırmak için açık bir yol haritasına sahip olduğunu belirtmişti. Ne var ki sonraki haftalarda yaşanan gelişmeler bu hızlanmanın henüz gerçekleşmesine izin vermedi.
Amazon Leo fırlatma takvimi roket sorunlarından etkileniyor
Amazon’un karşılaştığı gecikmelerin arkasında büyük ölçüde anlaşma yaptığı fırlatma sağlayıcılarının yaşadığı teknik ve altyapısal sorunlar bulunuyor. ULA’nın emekliye ayrılmaya hazırlanan Atlas V’nin yerini alması planlanan Vulcan roketi, Şubat 2026’da meydana gelen bir itici sistem anomalisinin ardından ABD Uzay Kuvvetleri tarafından uçuşlardan çekildi. Söz konusu olayla ilgili inceleme devam ettiği için Vulcan henüz Amazon’un ihtiyaç duyduğu düzenli fırlatma programına katkı sağlayamıyor. Amazon’un kurucusu Jeff Bezos’a ait Blue Origin de Leo uydularını taşımak üzere anlaşma yapılan şirketler arasında yer alıyor. Fakat Blue Origin’in New Glenn roketi de mayıs ayında şirketin tek fırlatma rampasının kullanılamaz hâle gelmesinin ardından görevlerine devam edemedi.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
T-Mobile, Starlink’in mobil şebekelere rakip olmasını zor görüyor
Starlink Mobile uluslararası iletişim hizmeti için FCC izni aldı
Starship’in sıradaki uçuşu öncekilerden çok farklı olacak
SpaceX, Starship ile şimdiye kadarki en kritik denemesine hazırlanıyor
SpaceX, O3b mPOWER ağının son üç uydusunu tek seferde fırlattı
Amazon bu darboğazı aşmak amacıyla farklı fırlatma sağlayıcılarıyla kapasitesini artırmaya çalışıyor. Şirket eylül ayının başlarında Arianespace’in ağır yük taşımaya yönelik Ariane 64 roketi için altı ek fırlatma siparişi verdiğini duyurdu ve böylece bu roket ailesi için yapılan toplam anlaşma sayısı 18’den 24’e çıktı. Buna rağmen Ariane 6 programı da takvim sorunlarıyla karşı karşıya bulunuyor. Açıklanmayan bir Ariane 6 bileşeninde yaşanan problemin 2026’nın geri kalanındaki fırlatma programını etkilemesi bekleniyor. Daha önce 36 Leo uydusunun ekim ayında Ariane 64 ile uzaya gönderilmesi planlanıyordu. Fakat bu görevler daha sonra Avrupa uzay limanının yayımladığı programdan çıkarıldı.
Yaşanan gecikmeler Amazon’un Leo hizmetini ticari olarak kullanıma sunma planını da doğrudan etkiliyor. Şirketin oluşturmayı planladığı ağ toplam 3.232 uydudan meydana gelecek ve Amazon, ABD Federal İletişim Komisyonunun takımyıldızın yarısını yörüngeye yerleştirmesi için belirlediği süre konusunda daha önce ek zaman almıştı. Bu uzatma, şirketin konuşlandırma hızını yükseltmesi koşuluyla verilmişti. Amazon yaklaşık 400 faal uydunun sınırlı kapsamda internet hizmetini başlatmak için yeterli olduğunu daha önce açıklamıştı. Buna rağmen şirketin ticari hizmet için işaret ettiği 2026 ortası geride kalırken Leo’nun geniş çaplı kullanıma açılması konusunda yeni bir takvim paylaşılmış değil.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
SpaceX tarafında ise Starlink V3, mevcut ağın yalnızca uydu sayısını artırmak yerine kapasitesini de yükseltmeyi hedefliyor. Daha büyük ve daha yetenekli V3 uydularının Starship ile taşınması, Falcon 9 ile gerçekleştirilen mevcut Starlink görevlerinden farklı bir dağıtım modeli oluşturabilir. Starship’in taşıma kapasitesi sayesinde SpaceX, başarılı görevlerde daha yüksek toplam ağ kapasitesini tek seferde yörüngeye ekleme olanağı elde edebilir. Bununla birlikte bu planın uygulanabilmesi Starship’in düzenli yörünge uçuşlarına geçebilmesine ve uydu konuşlandırma sisteminin beklenen şekilde çalışmasına bağlı. Bu nedenle ilk 26 Starlink V3 uydusunu taşıyacak uçuş, yeni uyduların teknik özellikleri kadar Starlink’in gelecekte hangi hızda genişleyebileceğini göstermesi bakımından da dikkat çekiyor.
Mevcut tablo iki şirket arasındaki ölçek farkının kısa vadede kapanmasının zor olduğunu gösteriyor. Amazon Leo henüz 400 uydu sınırına yaklaşırken Starlink 11 binden fazla faal uyduyla çok daha geniş bir altyapı üzerinden hizmet veriyor. Amazon’un Arianespace, ULA ve Blue Origin ile yaptığı anlaşmalar teoride yüksek bir fırlatma kapasitesi sağlıyor, fakat 2026 boyunca yaşanan teknik sorunlar bu kapasitenin fiilen kullanılmasını engelledi. SpaceX ise kendi roketlerini ve uydularını aynı yapı altında geliştirmesinin sağladığı operasyonel avantajla daha yüksek bir fırlatma temposunu sürdürüyor. Leo’nun Starlink ile küresel ölçekte daha yakın bir rekabet kurabilmesi için öncelikle fırlatma programındaki kesintilerin giderilmesi ve yüzlerce yeni uydunun düzenli biçimde yörüngeye taşınması gerekiyor.
