SpaceX, Starship roket sisteminin 14. test uçuşunda şimdiye kadarki denemelerden farklı olarak üst kademeyi ilk kez Dünya yörüngesine yerleştirmeyi planlıyor. Şirket tarafından açıklanan programa göre uçuş 22 Eylül’de gerçekleştirilecek ve 75 dakikalık fırlatma penceresi ABD Merkezi Saat Dilimi ile 07.15’te açılacak. Testin en dikkat çekici bölümlerinden biri Starship’in yalnızca yörüngeye ulaşmayı denemeyecek olması. SpaceX aynı zamanda üçüncü nesil Starlink uydularının ilk operasyonel grubunu da bu uçuşta uzaya taşımayı hedefliyor. Plan kapsamında 26 adet Starlink V3 uydusunun yörüngeye bırakılması öngörülüyor.
Bu görev başarılı olduğu takdirde Starship programı açısından ticari tarafta da farklı bir noktaya ulaşılmış olacak. SpaceX’in fırlatma birimi, Starship ile ilk kez gelir sağlayan bir görev gerçekleştirmiş olacak; bununla birlikte söz konusu gelir şirketin kendi Starlink operasyonundan gelecek. SpaceX, Starlink ağını yaklaşık 10 bin internet uydusuna doğru genişletirken Starship’in yüksek taşıma kapasitesinden yararlanmayı planlıyor. Üçüncü nesil Starlink uydularının önceki nesillere kıyasla daha büyük olması da Starship’in bu ağın genişletilmesindeki rolünü artırıyor. Dolayısıyla 14. test uçuşu, aracın deneysel uçuşlardan düzenli yük taşıma görevlerine geçebilmesi açısından teknik veriler sağlayacak.
Starship’in 14. test uçuşunda 26 Starlink V3 uydusu taşınacak
SpaceX, temmuz ayında gerçekleştirilen 13. uçuşta da V3 Starlink uydularını Starship ile ilk kez konuşlandırmıştı. Ne var ki o görevde kullanılan uydular operasyonel Starlink ağına katılmak üzere tasarlanmamıştı ve temel amaç Starship’in uydu dağıtım mekanizmasını sınamaktı. Deneme yükleri bırakıldıktan yaklaşık 20 dakika sonra Dünya atmosferine girerek yandı. Buna rağmen test, Starship’in gelecekte çok sayıda Starlink uydusunu tek uçuşta taşımasına yönelik sistemlerin denenmesine olanak sağladı. 22 Eylül’deki uçuşta ise 26 V3 uydusunun gerçek yörüngeye taşınmasının planlanması, görev profilini önceki denemeden belirgin biçimde ayırıyor.
Üst kademenin Dünya çevresinde kararlı biçimde yörüngeye ulaşması SpaceX’in uzun süredir üzerinde çalıştığı temel hedeflerden biri. Şirket Starship programına milyarlarca dolar harcarken uzun vadede Falcon 9 ve Falcon Heavy roketlerinin görevlerini bu sisteme devretmeyi amaçlıyor. SpaceX CEO’su Elon Musk, bu geçişin Starship’in haftada birkaç kez güvenilir biçimde uçabildiği noktada yapılabileceğini daha önce belirtmişti. Musk’a göre böyle bir değişiklik şirketin sınırlı mühendislik ve üretim kaynaklarının farklı roket aileleri arasında bölünmesini de azaltacak. Bunun için Starship’in yalnızca yörüngeye çıkması değil, Dünya’ya güvenilir biçimde dönmesi ve kısa süre içinde yeniden uçuşa hazırlanabilmesi gerekiyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Uzaya gidişi 65 dakika süren Starship 40’ın eve dönüşü aylar alacak
SpaceX, NASA’nın Roman teleskobunu 1,5 milyon km uzağa gönderdi
SpaceX 100 milyar dolarlık dev Starbase için düğmeye bastı
SpaceX, O3b mPOWER ağının son üç uydusunu tek seferde fırlattı
Avrupalı uzay şirketi Nyx kapsülü için 450 milyon dolar yatırım açıkladı
14. test uçuşu ise bu hedeflerin tamamını aynı anda sınamayacak. Musk daha önce Starship üst kademesinin fırlatma kulesi tarafından yakalanmasının bu uçuşta denenebileceğini söylemiş olsa da daha sonra bu plandan geri adım attı. Böyle bir deneme sırasında yaşanabilecek patlamanın mevcut aşamada programa fazla büyük bir gecikme getirebileceğini belirten Musk, üst kademenin kule tarafından yakalanmasının şimdilik gündemde olmadığını ifade etti. Bunun yanında Super Heavy güçlendiricisinin de bu görevde fırlatma kulesiyle yakalanması planlanmıyor. Böylelikle SpaceX, 14. uçuşta ağırlığı öncelikle Starship’in yörünge performansına ve yük konuşlandırmasına verecek.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
Super Heavy son testlerde SpaceX’in üzerinde çalışmaya devam ettiği alanlardan biri oldu. Temmuzdaki 13. uçuş sırasında güçlendirici Starship üst kademesinden ayrıldıktan sonra motorlarını yeniden çalıştırma aşamasında sorun yaşamıştı. Şirket, önceki uçuşlarda karşılaşılan problemlerin ardından hem donanım hem de yazılım tarafında çeşitli değişiklikler yapmıştı; buna rağmen 13. uçuşta motorların yeniden ateşlenmesi planlandığı şekilde gerçekleşmedi. SpaceX, 14. uçuş öncesinde güçlendiricinin donanım ve yazılımında bir dizi yeni düzenleme yaptığını açıkladı. Bu değişikliklerin önceki görev sırasında gözlenen sorunları gidermeye yönelik olduğu belirtiliyor.
Starship’in üst kademesi ise 13. uçuş sırasında Super Heavy’ye göre daha başarılı bir performans göstermişti. Araç Dünya yörüngesine ulaşmamış olsa da uçuşun geri kalanını planlandığı şekilde sürdürmüş ve Hint Okyanusu’nda simüle edilen iniş sürecini tamamlamıştı. Üst kademe suya indikten sonra yana devrilmesine rağmen patlamadı. Bu durum SpaceX’e aracı inceleme fırsatı verirken şirket sonraki aylarda Starship’i kontrollü biçimde çekerek Teksas’taki tesislerine geri götürmek için çalışmalar yürüttü. Geri getirilen aracın incelenmesinden elde edilen veriler özellikle ısı kalkanı üzerinde yapılacak değişikliklerde kullanıldı.
SpaceX, 14. uçuşta kullanılacak Starship’in ısı kalkanında söz konusu incelemeler doğrultusunda ek düzenlemelere gidildiğini de belirtti. Isı kalkanı, Starship’in gelecekte tamamen yeniden kullanılabilir bir taşıma sistemi hâline gelebilmesi için çözülmesi gereken başlıca teknik konulardan biri olmaya devam ediyor. 22 Eylül’deki testte üst kademenin yörüngeye ulaşması ve 26 Starlink V3 uydusunu planlandığı şekilde bırakması, sistemin yük taşıma yeteneği konusunda daha kapsamlı veriler sağlayacak. Buna karşılık Super Heavy’nin kuleyle yakalanmayacak olması ve üst kademenin geri dönüşünde de yakalama denemesine gidilmemesi, yeniden kullanılabilirlik tarafındaki bazı kritik aşamaların sonraki uçuşlara bırakıldığını gösteriyor. Bu nedenle 14. uçuşun başarısı öncelikle Starship’in yörüngeye erişimi, uydu konuşlandırması ve uçuş sırasında yapılan teknik değişikliklerin performansı üzerinden değerlendirilecek.
