IBM, yarı iletken teknolojisinde yeni bir araştırma aşamasına ulaştığını duyurdu. Şirket, dünyanın ilk 1 nanometrenin altındaki işlevsel çip tasarımını geliştirdiğini açıkladı. “Nanostack” adını verdiği yeni mimariyle hazırlanan 7 angström, yani yaklaşık 0,7 nanometrelik prototip, IBM’in 2021 yılında tanıttığı 2 nanometrelik nanosheet tasarımının üzerine inşa edildi. Şirket, bu yeni yaklaşımın daha yüksek transistör yoğunluğu sağlarken performans ve enerji verimliliğinde de kayda değer kazanımlar sunduğunu belirtiyor.
IBM’in paylaştığı bilgilere göre yeni tasarım, önceki 2 nanometrelik çipe kıyasla iki kat daha yüksek transistör yoğunluğuna ulaşıyor. İnsan tırnağı büyüklüğündeki bir silikon yonga üzerinde yaklaşık 100 milyar transistör yer alıyor. Şirket, artan transistör sayesinin aynı teknoloji sınıfındaki 2 nanometrelik tasarımlarına göre yüzde 50’ye kadar daha yüksek performans ya da yüzde 70’e kadar daha iyi enerji verimliliği sağlayabileceğini ifade ediyor. Bu değerler, araştırma aşamasındaki prototip için IBM’in kendi laboratuvar ölçümlerine dayanıyor.
IBM Research Direktörü Jay Gambetta, yeni mimarinin bilgi işlem gücünü artırırken enerji tüketimindeki artışı sınırlamayı hedeflediğini söyledi. Gambetta’ya göre bu yaklaşım, gelecekte daha güçlü sistemlerin geliştirilmesini mümkün kılarken veri merkezlerinden yapay zekâ uygulamalarına kadar pek çok alanda enerji verimliliğine katkı sağlayabilir. Bununla birlikte söz konusu tasarımın henüz ticari ürün hâline gelmediğini ve araştırma laboratuvarlarında geliştirilen bir teknoloji olduğunu belirtmek gerekiyor.
Nanostack mimarisi transistörleri dikey olarak istifliyor
IBM’in yeni yaklaşımı, daha önce geliştirdiği nanosheet transistör teknolojisini tamamen değiştirmek yerine onu farklı bir yapıyla genişletiyor. Nanostack mimarisinde transistörler yalnızca yatay düzlemde yerleştirilmiyor; bunun yanında dikey olarak istifleniyor ve birbirlerine göre kademeli şekilde konumlandırılıyor. Böylece aynı yüzey alanı içinde daha fazla transistör kullanılması mümkün hâle geliyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Şirketin paylaştığı teknik ayrıntılara göre her transistör yaklaşık beş nanometre kalınlığında üç nanosheet katmanından oluşuyor. Katmanlar arasında ise yaklaşık dokuz nanometrelik boşluk bulunuyor. IBM, her nanosheet’in yalnızca 15 sıra silikon atomundan meydana geldiğini belirtiyor. Bu ölçekte üretim yapılabilmesi, modern yarı iletken üretiminin ulaştığı hassasiyet seviyesini de ortaya koyuyor. Bunun yanında daha küçük üretim geometrileri geliştikçe üretim zorlukları, maliyet ve verimlilik gibi konuların da daha kritik hâle geldiği biliniyor.
IBM, yeni mimarinin kısa vadede seri üretime geçmesini beklemiyor. Şirket, nanostack tabanlı çiplerin ticari üretimine başlanmasının yaklaşık beş yıl sürebileceğini öngörüyor. Ne var ki yarı iletken sektöründe yeni üretim teknolojilerinin laboratuvardan fabrikaya taşınması çoğu zaman planlanandan daha uzun sürebiliyor. Bu nedenle açıklanan takvimin teknoloji geliştirme sürecine bağlı olarak değişme ihtimali de bulunuyor.
Öte yandan IBM’in mevcut nanosheet teknolojisini ticarileştirmek amacıyla iş birliği yaptığı Japon çip üreticisi Rapidus, 2027 yılının ikinci yarısında 2 nanometrelik çiplerin seri üretimine başlamayı hedeflediğini daha önce açıklamıştı. Bu takvim dikkate alındığında 0,7 nanometre seviyesindeki tasarımın yaygın üretime ulaşmasının daha uzun bir geliştirme süreci gerektirmesi bekleniyor.
IBM, nanostack mimarisinin ticarileştirilmesine ilişkin daha ayrıntılı planları ilerleyen dönemde paylaşacağını ifade etti. Şirket, bu mimarinin önümüzdeki yıllarda çip üreticilerine daha güçlü ve daha verimli işlemciler geliştirebilmeleri için yeni bir ölçeklenme yolu sunabileceğini savunuyor. Yine de araştırma aşamasındaki bu tür teknolojilerin ticari ürünlere dönüşmesi; üretim maliyetleri, verim oranları ve yarı iletken üretim ekipmanlarındaki gelişmeler gibi birçok teknik faktöre bağlı olmaya devam ediyor. Bu nedenle nanostack mimarisinin sektörde nasıl bir karşılık bulacağı, önümüzdeki yıllarda yapılacak üretim ve ticarileştirme çalışmalarının sonucunda netlik kazanacak.
KÜÇÜK EV ALETLERİNDE FIRSATLAR
Teknoblog'un satış ortaklıkları vardır. Bunlar, editoryal içeriği etkilemez, ancak Teknoblog, satış ortaklığı bağlantıları üzerinden satın alınan ürünler için komisyon kazanabilir.
