TÜRKSAT 3A, 18 yıl boyunca taşıdığı televizyon ve radyo yayınlarını 16 Ağustos 2026 itibarıyla daha yeni uydulara devretti. TÜRKSAT, gece boyunca 573 televizyon ve 215 radyo kanalını aktarırken yaklaşık 1000 frekans ve yayın parametresini eş zamanlı yönetti. Üstelik evlerde çanak anten yönünü değiştirmek gerekmedi, TKGS destekli cihazlar yeni kanal listesini otomatik olarak aldı. Bu geçiş, birkaç yıl daha hizmet verecek TÜRKSAT 3A ile onun yerini alacak TÜRKSAT 7A için takvimi de netleştirdi.
TÜRKSAT, aktarımı 15 Ağustos’u 16 Ağustos 2026’ya bağlayan gece tamamladı ve yayınları daha yüksek kapasiteli uydulara yönlendirdi. Bu sırada mühendisler yaklaşık 1000 farklı frekans ve yayın parametresini tek operasyon içinde eş zamanlı biçimde yönetti. Bununla birlikte Bakanlık, televizyon izleyicilerine yansıyan bir yayın kesintisinin yaşanmadığını operasyon sonrasında açıkladı. Çanak antenlerin 42 derece Doğu yönünde kalması sayesinde evlerde fiziksel bir anten ayarı da gerekmedi.
TÜRKSAT 3A, 13 Haziran 2008’de uzaya çıktı ve 42 derece Doğu yörüngesinde ticari hizmet vermeye başladı. Türksat’ın teknik verileri, uydunun 1296 MHz bant genişliği, Ku-band haberleşme kapasitesi ve 20 yıllık manevra ömrü taşıdığını gösteriyor. Buna karşılık şirket yöneticileri, uydunun 15 yıllık nominal hizmet süresini 2023 yılında tamamladığını daha önce açıklamıştı. Bu nedenle TÜRKSAT, ana televizyon ve radyo yükünü daha yeni uydulara aktararak 3A üzerindeki görev yoğunluğunu azalttı.
TÜRKSAT 4A ise 14 Şubat 2014’te uzaya çıktı ve yine 42 derece Doğu yörüngesinde çalışmaya başladı. Uydu, Türkiye’nin yanı sıra Avrupa, Orta Doğu, Asya ve Afrika’ya uzanan geniş bir kapsama alanına hizmet veriyor. Bunun yanı sıra TÜRKSAT 5B, 42 derece Doğu konumunda 55 Gbps’nin üzerinde veri iletim kapasitesi sağlıyor. Türksat, 5B’nin 3A ve 4A için gerektiğinde yedek kapasite sunabileceğini de teknik bilgilerinde açık biçimde belirtiyor.
TÜRKSAT 3A birkaç yıl daha görevini sürdürecek
Televizyon ve radyo yayınlarının ayrılması, TÜRKSAT 3A’nın tamamen kapanacağı anlamına gelmiyor ve uydu yörüngedeki görevini sürdürüyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Şubat 2025’te 3A’nın teorik ömrünü tamamladığını ancak birkaç yıl daha kullanılabileceğini açıklamıştı. Öte yandan Türksat’ın güncel filo bilgileri de 3A’yı halen aktif haberleşme uyduları arasında göstermeye devam ediyor. Şirket bu sürede uydudan veri haberleşmesi, yedek kapasite ve ihtiyaç duyduğu diğer haberleşme hizmetlerinde yararlanabilecek.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Türkiye yapay zekâ planını açıkladı, 10 milyar dolarlık hedef geldi
ChatGPT genç kullanıcılar için daha sıkı kurallara geçiyor
CMF yeni kablosuz kulaklığını ilk kez gösterdi
Reddit yapay zekâyla gönderileri kısa videolara dönüştürüyor
macOS 26.7 kodları Apple’ın iPhone 18 Pro gibi sıradaki ürünlerini ele verdi
Uydu yayınlarını izleyenler açısından geçişin en önemli ayrıntısı, yörünge konumunun değişmemesi oldu. TÜRKSAT 3A, 4A ve 5B aynı 42 derece Doğu konumunda hizmet verdiği için çanak anten yönü sabit kalıyor. Dolayısıyla TKGS destekli televizyonlar ve uydu alıcıları kanal listesini cihaz üzerinden otomatik biçimde güncelliyor. Buna karşılık daha eski uydu alıcılarında şebeke veya ağ taraması başlatmak yeni frekansların kanal listesine eklenmesini sağlıyor.
TÜRKSAT, görev ömrünü tamamlayan uydular için de jeostasyoner uydularda kullanılan standart yörünge sonu işlemlerini uyguluyor. Şirket daha önce görevini tamamlayan uyduları aktif GEO bölgesinin dışındaki mezarlık yörüngesine taşıdığını ve ardından sistemlerini kapattığını açıklamıştı. Böylece kullanım dışındaki uydu, aktif haberleşme uydularının çalıştığı yörünge kuşağından uzaklaşıyor. Ne var ki TÜRKSAT, 3A’nın mezarlık yörüngesine hangi tarihte çıkacağını henüz açıklamadı.
Şubat 2025’te yapılan açıklamalar da TÜRKSAT 3A’nın birkaç yıl daha görev yapabileceğini ortaya koymuştu. Bu nedenle televizyon yayınlarının ayrılması, uydunun son manevrasını yaptığı veya tüm hizmetlerini bıraktığı anlamına gelmiyor. Bunun yerine şirket, ana yayın yükünü daha yüksek kapasite sunan uydulara kaydırırken 3A’yı kalan görevleri için yörüngede tutuyor. Türksat’ın mevcut filo sayfası da 3A’yı aktif uydu listesinde göstermeyi sürdürüyor.
TÜRKSAT’ın sonraki adımında TÜRKSAT 7A yer alıyor ve şirket bu uyduyu doğrudan 3A’nın yerine hazırlıyor. TÜRKSAT Genel Müdürü Ahmet Hamdi Atalay, Aralık 2025’te 7A’nın daha yüksek kapasite sunacağını ve 3A’nın yerini alacağını açıkladı. Ayrıca Atalay, Türkiye’nin ilgili yörünge haklarını koruması için 7A’yı en geç 2030’da uzaya göndermesi gerektiğini söyledi. Şirket, 7A ile birlikte yayıncılık ve internet hizmetlerinde kullanacağı kapasiteyi artırmayı planlıyor.
Bu arada TÜRKSAT 6A, Türkiye’nin uydu filosundaki en yeni halkayı oluşturuyor. Türkiye, ilk yerli haberleşme uydusu 6A’yı 9 Temmuz 2024’te uzaya gönderdi ve uydu daha sonra 42 derece Doğu konumuna ulaştı. Ardından TÜRKSAT 6A, 21 Nisan 2025’te ticari hizmete başladı ve mevcut uyduların yanına katıldı. TÜRKSAT bugün 3A, 4A, 4B, 5A, 5B ve 6A’dan oluşan altı haberleşme uydusuyla hizmet veriyor.
Böylece 2008’den beri yayın taşıyan TÜRKSAT 3A, televizyon ve radyo tarafındaki ana görevini 18 yıl sonra daha yeni uydulara devretmiş oldu. Buna rağmen uydu, kalan yakıtı ve teknik ömrü izin verdiği sürece çeşitli haberleşme görevlerinde hizmet vermeye devam edecek. TÜRKSAT daha sonra 3A’yı aktif GEO kuşağından çıkararak mezarlık yörüngesine taşıyacak, ancak şirket henüz bu işlem için tarih paylaşmadı. TÜRKSAT 7A’nın en geç 2030’da uzaya gönderilmesi ise 3A’nın yerini alacak uydu için açıklanan mevcut takvimi oluşturuyor.
