TBMM Genel Kurulu, sosyal medyaya ilişkin yeni düzenlemeyi 22 Nisan’da yasalaştırdı ve 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulmasını kanun metnine ekledi. Yeni metin, yalnızca yaş sınırı getirmiyor, yaş doğrulama, ebeveyn kontrolü ve hızlı müdahale başlıklarında da platformlara açık yükümlülükler yüklüyor. Bu değişiklik, Türkiye’de faaliyet gösteren büyük sosyal ağ şirketlerinin ürün, üyelik ve denetim adımlarını doğrudan etkiliyor. Önümüzdeki süreçte hesap açma akışında, güvenlik seçeneklerinde ve çocuk hesaplarının kullanım sınırlarında yeni kurallar öne çıkacak.
Kanunla birlikte sosyal ağ sağlayıcıları, çocuk kullanıcılar için ayrı güvenlik tedbirleri oluşturacak ve 15 yaş üstü çocuklara yetişkinlerden ayrıştırılmış hizmet sunacak. Bunun yanında şirketler, kullanıcı yaşını doğrulayan teknik sistemleri devreye alacak ve çocuklara yönelik hesaplarda koruma ayarlarını daha görünür hale getirecek. Erişim süreci kadar hesap içi kullanım alışkanlıkları da bu metnin içinde yer alıyor. Bu nedenle üyelik açılışından içerik dolaşımına kadar uzanan birçok adım, kısa süre içinde değişecek.
Düzenleme, ebeveyn kontrol araçlarını da zorunlu hale getiriyor. Buna göre aileler, hesap ayarlarını yönetebilecek, satın alma ve ücretli üyelik işlemlerini onaya bağlayabilecek, kullanım süresini izleyebilecek ve süre sınırı koyabilecek. Bunun yanı sıra yasa, çocukları yanıltan ya da maddi kayba yol açabilecek reklam içeriklerine karşı platformlara doğrudan sorumluluk yüklüyor. Böylece yalnızca erişim yaşı değil, kullanım sırasında karşıya çıkan ticari içerikler de denetim başlıkları arasına giriyor.
Yasanın yaptırım tarafında da daha sert bir çerçeve yer alıyor. Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcıları, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen kararları derhal ve en geç bir saat içinde uygulayacak. Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde süreç reklam yasağına uzanıyor, ardından BTK bant daraltma için sulh ceza hakimliğine başvurabiliyor. Komisyon raporunda yer alan çerçeve ise bazı ihlallerde idari para cezasını şirketlerin bir önceki takvim yılındaki küresel cirosunun yüzde 3’üne kadar çıkarıyor.
Düzenleme sosyal ağ şirketlerine yeni yükümlülükler getiriyor
Bu metin, daha önce yürürlüğe giren sosyal ağ düzenlemelerinin üstüne yeni maddeler ekliyor. Türkiye, 2020’de sosyal ağ sağlayıcılara temsilci bulundurma, raporlama ve kademeli yaptırım yükümlülükleri getirmişti. Şimdi kabul edilen kanun ise çocuk güvenliği, yaş doğrulama ve ebeveyn araçları başlıklarını daha görünür hale getiriyor. Özellikle büyük platformlar için ürün tasarımı, kullanıcı onayı ve içerik müdahalesi başlıklarında yeni bir uyum takvimi doğuyor.
Düzenlemenin hukuki zemini de son dönemdeki yargı kararlarıyla birlikte şekillendi. Anayasa Mahkemesi, 5651 sayılı Kanun’daki bazı hükümleri daha önce iptal etmişti ve yeni paket, özellikle içeriğin yayından çıkarılması ile erişimin engellenmesi başlıklarında oluşan boşluğu yeniden tanımlayan maddeler içeriyor. Bu nedenle sosyal medya yasası yalnızca çocuk hesaplarına odaklanmıyor, içerik kaldırma ve erişim tedbirleri tarafında da yeni bir çerçeve kuruyor. Kanun metni, uygulama tarafında hem platformların teknik adımlarını hem de idari süreçleri birlikte etkiliyor.
Kabul edilen hükümler, hesap açma sürecinden reklam denetimine kadar uzanan geniş bir alanı kapsıyor. Çocuk kullanıcılar için ayrıştırılmış hizmet sunulacak, ebeveyn kontrol araçları hesap içinde görünür olacak ve ücretli işlemler için izin mekanizmaları işletilecek. Bunun yanında büyük platformlar, acil kararları bir saat içinde yerine getirecek ve yerine getirilmeyen yükümlülükler reklam yasağı ile bant daraltma sürecini tetikleyebilecek. Sosyal medya şirketlerinin Türkiye operasyonlarında ürün, hukuk ve kamu politikası ekipleri bundan sonra bu başlıklar üzerinden çalışacak.
