Avrupa Komisyonu, Avrupa Birliği’nin 2027 yılında yürürlüğe girecek çıkarılabilir pil düzenlemesine ilişkin yeni istisnaları açıkladı. Hazırlanan taslak kapsamında akıllı saatler başta olmak üzere çeşitli giyilebilir elektronik ürünler, kullanıcı tarafından değiştirilebilir pil bulundurma zorunluluğundan muaf tutulacak. Böylece üreticiler, bu ürünlerde mevcut tasarım anlayışını büyük ölçüde koruyabilecek. Taslak henüz nihai onayı almasa da Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Birliği Konseyi’nde itiraz gelmemesi durumunda kısa süre içinde yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Avrupa Birliği, 2023 yılında Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında yeni Pil Tüzüğü’nü uygulamaya koymuştu. Düzenlemenin temel amacı elektronik atıkları azaltmak, ürünlerin kullanım ömrünü uzatmak ve döngüsel ekonomiyi desteklemekti. Buna göre tüketicilerin cihaz pillerini daha kolay değiştirebilmesi hedeflenirken, ilgili zorunlulukların büyük bölümü 2027 yılında uygulanmaya başlayacak. Düzenleme, şimdiden bazı üreticilerin ürün tasarımlarını gözden geçirmesine neden oldu. Örneğin, Nintendo yeni Switch 2 modeli için kullanıcı tarafından değiştirilebilir pile sahip farklı bir sürüm hazırlayacağını duyurmuştu.
Giyilebilir cihazlar ve bazı özel ürünler kapsam dışında bırakılıyor
Komisyon tarafından yayımlanan taslak, altı farklı ürün grubunu yeni pil zorunluluğunun dışında tutuyor. Bunlar arasında akıllı saatler, fitness bileklikleri, akıllı gözlükler ve giysilere ya da farklı aksesuarlara entegre edilen elektronik cihazlar yer alıyor. Bunun yanında belirli tıbbi cihazlar, elektronik oyuncaklar, taşınabilir termometreler, çatıya monte edilen telematik sistemleri ile patlayıcı ortamlarda kullanılmak üzere tasarlanmış elektronik ekipmanlar da istisna kapsamına alınıyor.
Komisyon, özellikle giyilebilir cihazlarda pil bölümüne doğrudan kullanıcı erişimi sağlanmasının güvenlik, dayanıklılık ve suya karşı koruma gibi özellikleri olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle söz konusu ürünlerin kullanıcı tarafından açılmasının zorunlu tutulmaması tercih edildi. Bununla birlikte muafiyet, cihazların tamamen tamir edilemez olacağı anlamına gelmiyor. Birçok ürünün yetkili veya eğitimli teknik personel tarafından pil değişimine uygun şekilde tasarlanması gerekecek.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Taslakta kablosuz kulaklıklar açık biçimde anılmasa da kullanılan ifadeler, Apple AirPods gibi ürünlerin de aynı kapsamda değerlendirilebileceğini gösteriyor. Özellikle pil bölümüne kullanıcı erişiminin ürünün güvenliği, dayanıklılığı veya suya dayanıklılık performansını olumsuz etkileyebileceği cihazların bu istisnadan yararlanması mümkün görünüyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
Akıllı telefonlar ise düzenlemenin dışında bırakılan ürünler arasında yer almıyor. Buna rağmen mevcut Avrupa Birliği kuralları, pil değişiminin mutlaka arka kapağın kolayca çıkarıldığı eski tasarımlar kadar basit olmasını şart koşmuyor. Üreticilerin gerekli özel ekipmanları kullanıcıya sunması veya pil değişiminin güvenliği tehlikeye atmaması durumunda farklı tamir yöntemleri de kabul ediliyor. Apple’ın Self Service Repair programı gibi kullanıcıların resmi araç ve parçalarla onarım yapmasına olanak tanıyan sistemlerin mevcut düzenlemeyle uyumlu olduğu değerlendiriliyor.
Komisyon tarafından kabul edilen taslak şimdi Avrupa Parlamentosu ile Avrupa Birliği Konseyi’nin incelemesine sunulacak. İlgili kurumların belirlenen süre içinde itiraz etmemesi halinde düzenleme, Avrupa Birliği Resmi Gazetesi’nde yayımlanmasının ardından 20 gün içinde yürürlüğe girecek.
Avrupa Birliği, pil düzenlemesini ilk duyurduğunda bunun daha sürdürülebilir bir elektronik ekosistem oluşturmayı hedeflediğini vurgulamıştı. Komisyona göre kullanıcıların pil değişimi yapabilmesi cihazların kullanım ömrünü uzatırken yeniden kullanım oranını artıracak ve elektronik atık miktarını azaltacak. Ne var ki, bazı ürün gruplarında tasarım ve güvenlik gereksinimleri bu hedeflerle teknik sınırlamalar arasında denge kurulmasını zorunlu kılıyor. Giyilebilir cihazlara getirilen yeni muafiyet de bu yaklaşımın bir sonucu olarak öne çıkıyor ve Avrupa Birliği’nin onarılabilirlik hedeflerini korurken farklı ürün kategorilerinin teknik ihtiyaçlarını da dikkate aldığını gösteriyor.
