AB Google’ın Android’de rakip yapay zekâlara kapıları açmasını istedi

Avrupa Birliği, Google tarafından Android işletim sisteminde kendi yapay zekâ çözümlerine sağladığı avantajları sınırlandırmayı hedefleyen yeni kararlarını açıkladı. Avrupa Komisyonu tarafından duyurulan yasal olarak bağlayıcı düzenlemeler kapsamında Google’ın Android üzerinde çalışan rakip yapay zekâ asistanlarına daha geniş sistem erişimi sağlaması ve belirli arama verilerini üçüncü taraf hizmetlerle paylaşması gerekecek. Düzenleme, Dijital Pazarlar Yasası (Digital Markets Act – DMA) kapsamındaki yükümlülüklerin uygulanmasına yönelik en dikkat çekici adımlardan biri olarak öne çıkıyor. Kararın temel amacı ise Google’ın mobil işletim sistemi ve arama motorundaki güçlü konumunun yapay zekâ alanındaki rekabeti olumsuz etkilemesini önlemek.

Mevcut durumda Avrupa Birliği’ne göre Android’deki üçüncü taraf yapay zekâ asistanları, Google’ın Gemini hizmetinin erişebildiği bazı temel sistem özelliklerine ulaşamıyor. Bu durum, alternatif çözümlerin sesli komutlar, sistem düzeyinde işlemler ve kullanıcı deneyimi açısından Gemini ile eşit şartlarda rekabet etmesini zorlaştırıyor. Komisyon, bu kısıtlamaların yenilikçi hizmetlerin geliştirilmesini engellediğini değerlendiriyor. Düzenlemelerin yürürlüğe girmesiyle birlikte Android kullanıcılarının, tıpkı Avrupa’da internet tarayıcısı seçimi sırasında olduğu gibi, varsayılan yapay zekâ asistanını seçebilmesi bekleniyor.

Android ve Google Arama hizmeti için yeni yükümlülükler getiriliyor

Avrupa Birliği’nin kararları yalnızca Android ile sınırlı kalmıyor. Google’ın, arama hizmetini geliştirmek amacıyla topladığı belirli verileri uygun koşullar altında üçüncü taraf arama motorları ve yapay zekâ tabanlı sohbet botlarıyla paylaşması da zorunlu tutuluyor. Paylaşılacak verilerin anonim hâle getirilmesi şart koşulurken, uygulanacak anonimleştirme yöntemlerinin bağımsız bir üçüncü taraf tarafından denetlenmesi öngörülüyor. Böylece hem rekabet ortamının güçlendirilmesi hem de kişisel verilerin korunmasına ilişkin Avrupa Birliği standartlarının sürdürülmesi hedefleniyor.

Açıklanan takvime göre Google’ın arama verilerinin paylaşımına Ocak 2027 itibarıyla başlaması gerekiyor. Android tarafındaki sistem değişikliklerinin ise Temmuz 2027’ye kadar tamamlanması isteniyor. Bu süreç sonunda rakip yapay zekâ uygulamalarının Android’in çeşitli yazılım özelliklerine daha kapsamlı erişim sağlayabilmesi bekleniyor. Bunun yanında kullanıcıların tercih ettikleri yapay zekâ asistanını sesli komutlarla etkinleştirebilmesi ve sistem genelindeki çeşitli işlemleri bu uygulamalar üzerinden gerçekleştirebilmesi mümkün hâle gelebilir.

Google ise Avrupa Birliği’nin kararlarına sert tepki gösterdi. Şirketin Küresel İlişkiler Başkanı Kent Walker, alınan kararların milyonlarca Avrupalı kullanıcı için geliştirilen gizlilik ve güvenlik önlemlerini zayıflatma riski taşıdığını savundu. Walker, Avrupa Birliği’nin kullanıcı güvenliğine ilişkin sundukları değerlendirmeleri dikkate almadığını belirtirken, Android’in daha fazla üçüncü taraf erişimine açılmasının cihaz güvenliğini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti. Bunun yanında arama verilerinin paylaşılmasının ulusal güvenlik açısından da risk oluşturabileceğini öne sürdü.

Öte yandan Apple da daha önce benzer düzenlemeler konusunda Google ile aynı yönde görüş bildirmişti. Şirket, işletim sistemlerine daha geniş üçüncü taraf erişimi verilmesinin kullanıcı gizliliği açısından ciddi sorunlar doğurabileceğini dile getirmişti. Her iki şirket de güvenlik ve gizlilik risklerine dikkat çekerken, Avrupa Birliği ise rekabetin güçlendirilmesi ile kullanıcı tercihinin artırılmasının uzun vadede dijital pazara olumlu katkı sağlayacağını düşünüyor.