Microsoft Research, biyolojik araştırmalarda farklı veri türlerini birlikte değerlendirmek üzere geliştirdiği Quine sistemini tanıttı. Genom, protein, hücre ve görüntü verileri arasında bağ kurmaya çalışan sistem, araştırmacıların deneyden önce olası sonuçları bilgisayarda elemesine yardımcı olmayı hedefliyor. Yapay zekânın biyolojide kullanımı daha önce de laboratuvar çalışmalarına konu olmuştu; Quine'nin ayırt edici yönü ise bu veri alanlarını ortak bir modelde buluşturması.
Şirket, Quine'yi bitmiş bir sağlık ürünü olarak değil, araştırma aşamasındaki bir sistem olarak tanımlıyor. Yapının ilk parçası, genomik, protein yapısı, kimya, hücre durumu ve biyolojik görüntülerden ortak temsiller öğrenen bir dünya modeli. İkinci parça ise bu modeli bilimsel yayınlar, araştırma araçları ve deneyleri yürüten ekiplerle bir araya getiriyor. Böylece farklı uzmanlık alanlarına ait veriler tek bir sorunun çevresinde değerlendirilebiliyor.
Bu yaklaşımın amacı laboratuvar deneylerini ortadan kaldırmak değil. Araştırmacılar önce çok sayıda olası müdahaleyi bilgisayarda tarıyor, ardından umut vadeden az sayıdaki seçeneği gerçek deneylerle sınıyor. Microsoft'un açıklamasına göre deney sonuçları daha sonraki soruları ve modelin gelişimini besliyor. Bunun yanında modelin ürettiği tahminler kesin sonuç sayılmıyor; uzman değerlendirmesi ve deneysel doğrulama temel koşul olmaya devam ediyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Microsoft, sistemin nasıl kullanıldığını pankreas kanseri hücreleri üzerinde yürüttüğü çalışmayla örneklendiriyor. Broad Institute araştırmacılarıyla yapılan iş birliğinde Quine, tümör hücrelerini farklı durumlara taşıma potansiyeli bulunan binlerce bileşiği sıraladı. Ekip daha sonra üst sıralardaki adayları laboratuvarda test etti. Şirket, bazı adayların beklenen hücre durumu değişimini deneylerde de gösterdiğini bildiriyor. Ancak bu sonuç, hastalarda işe yarayan bir tedavinin bulunduğu anlamına gelmiyor.
Quine, laboratuvar deneyi öncesindeki seçimi daraltıyor
Araştırmanın pratik tarafı, deney yapılacak adayları seçme aşamasında ortaya çıkıyor. Microsoft, geniş bileşik listesinin kısa sürede birkaç güçlü adaya indirildiğini ve bunun aylar sürebilecek deneysel taramaya kıyasla zaman kazandırabileceğini belirtiyor. Yine de bu değerlendirme şirketin kendi çalışmasına dayanıyor. Farklı hastalıklar ve bağımsız araştırma ekipleri için aynı kazanımın sağlanıp sağlanmayacağı henüz bilinmiyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
Çalışmada daha zor bir sonuç da görüldü. Hücreleri ters yönde değiştirmeye yönelik bileşiklerin etkisi daha zayıf kaldı. Öte yandan bazı deneyler, hücrelerin başlangıçta beklenmeyen üçüncü bir duruma kayabileceğini gösterdi. Bu bulgu, biyolojik sürecin iki basamaklı basit bir şemaya sığmadığını hatırlatıyor; modelin önerileri de yeni araştırma sorularının önünü açıyor.
Quine şimdilik sınırlı erişime sahip. Microsoft, seçili araştırma ortaklıklarının yanı sıra Quine Fellows programıyla bir grup bilim insanına kullanım olanağı sunacağını açıkladı. Şirket ileride Microsoft Discovery gibi ürünler üzerinden erişimi genişletmeyi bekliyor, fakat bunun takvimini vermiyor. Bu nedenle Quine'yi bugün klinikte kullanılan bir teşhis veya tedavi aracı gibi değerlendirmemek gerekiyor.
