TUSAŞ, KAAN savaş uçağının yerli motorla ilk uçuşunu 2030’un başında gerçekleştirmeyi hedefliyor. Genel Müdür Mehmet Demiroğlu’nun ADEX 2026’da paylaştığı takvim, KAAN’ın resmî geliştirme programında güç sistemine ayrılan çalışmayı ortaya koyuyor. Uçağın ikinci test uçuşunda ulaştığı aşama prototip programının daha önce başlayan bölümünü oluşturuyor.
Yerli motor geliştirme çalışmalarında 1.200’den fazla mühendisin görev aldığı belirtiliyor. TEI ve TRMotor bünyesindeki faaliyetlerin TEI çatısı altında birleştirilmesiyle karar ve test süreçlerinin tek merkezden yönetilmesi amaçlanıyor. Buna rağmen 2030 tarihi kesin teslim sözü değil, mevcut mühendislik planının hedefi niteliğinde.
KAAN’ın ilk prototipleri uçuş testlerinde yabancı menşeli motor kullanıyor. Yerli motorun devreye girmesi için itki üretmek tek başına yeterli değil; motorun hava alığı, yakıt, kontrol, soğutma ve elektrik sistemleriyle birlikte doğrulanması gerekiyor. Ayrıca yüksek irtifa ve farklı manevra koşullarında güvenli çalışma kanıtlanmalı.
Programdaki P1 prototipinin yer entegrasyonunun tamamlandığı da açıklandı. Birkaç küçük değişikliğin ardından yer testlerine geçilmesi, sonrasında yüksek hızlı taksi denemelerinin yapılması planlanıyor. TUSAŞ, bu aşamanın birkaç haftalık hazırlığın ardından başlayabileceğini belirtiyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Motor takvimi uçağın blok planını doğrudan etkiliyor
Savaş uçaklarında motor seçimi menzil, taşıma kapasitesi ve manevra performansını belirleyen temel unsurlar arasında yer alıyor. Yerli motorun boyutları ve hava ihtiyacı tasarımın diğer parçalarıyla uyumlu olmalı. Bu nedenle uçak ve motor ekiplerinin eş zamanlı çalışması, sonradan yapılacak büyük değişiklikleri azaltıyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
Öte yandan ilk yerli motorlu uçuş ile seri üretim standardına ulaşmak aynı anlamı taşımıyor. Uçuş testlerinden sonra motor ömrü, bakım aralıkları ve farklı görev profilleri için ek doğrulamalar yapılacak. Operasyonel filoya geçiş takvimi bu testlerin sonucuna göre şekillenecek.
TEI’nin TF6000 ve TF10000 programları daha büyük itki sınıfı için kritik alt teknolojilerin geliştirilmesini sağlıyor. Kompresör verimi, yüksek sıcaklık malzemeleri, art yakıcı ve sayısal motor kontrolü bu başlıklar arasında bulunuyor. KAAN motoru ise bunlardan daha yüksek performans gerektiren ayrı bir program olarak ilerliyor.
Sonuç olarak 2030 hedefi, Türkiye’nin savaş uçağındaki dışa bağımlılığı azaltma planının en kritik eşiklerinden birini gösteriyor. Takvim korunursa yerli motorlu prototip yeni on yılın başında havalanacak. Ancak gerçek ilerleme, açıklanan tarihten çok yer ve uçuş testlerinde tamamlanan doğrulamalarla ölçülecek.
Motorun uçakla bütünleşmesi aynı zamanda yazılım çalışması gerektiriyor. Uçuş kontrol sistemi, motor tepkisini farklı irtifa ve hızlarda doğru biçimde yönetmeli. Donanım ile yazılım doğrulamasının birlikte ilerlemesi, ilk uçuş öncesindeki yer testlerinin neden uzun sürdüğünü açıklıyor.
