Mars’ın üzerinde her sabah uzayan ve birkaç saat sonra dağılan dev bulut, yeni bir araştırmayla farklı bir açıklama kazandı. Arsia Mons yanardağının çevresinde oluşan su buzu bulutu, uygun mevsimde 1.800 kilometreye kadar uzanabiliyor. Araştırmacılar, bu uzun kuyruğu açıklamak için bilgisayar modellerine alışılmadık bir buz oluşumu süreci ekledi. Sonuçlar, bulutların doğuşunda toz parçacıklarının her zaman gerekli olmayabileceğini gösteriyor.
Avrupa Uzay Ajansı’nın 7 Ekim’de paylaştığı araştırma, Arsia Mons Uzun Bulutu adıyla bilinen oluşumu ele alıyor. Yaklaşık 20 kilometre yüksekliğindeki yanardağ, rüzgârla karşılaşınca atmosferde dalgalar meydana getiriyor. Bu dalgalar nemli havayı hızla yukarı taşıyor ve soğutuyor. Ancak önceki modeller, gözlemlerdeki uzun ve ince kuyruğu tam olarak oluşturamıyordu.
Dünya’da bulut damlaları ve buz kristalleri çoğunlukla atmosferdeki küçük parçacıkların çevresinde gelişiyor. Mars’ta da toz, bu süreç için doğal bir başlangıç yüzeyi sunuyor. Buna karşılık yeni çalışma, su buharının arada böyle bir yüzey olmadan doğrudan buz parçacıkları oluşturabileceğini değerlendiriyor. Araştırmacılar bu mekanizmaya homojen çekirdeklenme adını veriyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
NASA, LISA teleskobunun geliştirmesinde yeni aşamaya geçti
SpaceX, 13 Ekim’de ISS’nin son yeni güneş panellerini taşıyan Dragon’u fırlatmayı hedefliyor
NASA ve ABD Enerji Bakanlığı, Ay reaktörü ve uzayda nükleer itki için anlaşma imzaladı
NASA, uzay istasyonunun çöpünü taşıyan araçta 12 yeni ısı kalkanını deniyor
Blade Runner 2099’un yeni fragmanı geldi, sekiz bölüm 25 Kasım’da yayımlanacak
Jorge Hernández-Bernal’ın öncülük ettiği ekip, bu süreci eklediğinde bulutun birçok özelliğini modelde yeniden üretebildi. Nature Geoscience’da yayımlanan makale, homojen buz oluşumunun Mars atmosferinde rol oynayabileceğini öne sürüyor. Bununla birlikte çalışma, mekanizmayı yerinde ölçümle kesin olarak doğrulamıyor. Buradaki sonuç, uzay aracı görüntüleriyle karşılaştırılan bir fizik modeline dayanıyor.
Mars bulutunun uzun kuyruğu, modelin sınırlarını da gösteriyor
İtalya Ulusal Astrofizik Enstitüsü’nün açıklamasına göre bulut, Mars’ın güney yarımküresinde ilkbahar ve yaz boyunca tekrarlanıyor. Buz kristalleri batıya doğru sürüklenerek kuyruğu oluşturuyor, uygun koşullar zayıflayınca süreç duruyor. Bulutun baş kısmı daralıyor ve kuyruğu yanardağdan ayrılarak dağılıyor. Dolayısıyla görüntüdeki beyaz iz, yanardağın püskürttüğü bir dumanı göstermiyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
Ekibin değerlendirdiği başka bir olasılık, olağan modellerdekinden daha küçük toz parçacıklarıydı. Ancak bu parçacıklar simülasyonlarda ince bir kuyruktan çok yaygın bir pus oluşturdu. Yeni mekanizma gözlemlerle daha iyi örtüşse de bütün ayrıntıları yakalayamadı. Modelde bulut daha dar kaldı, daha geç oluştu ve yanardağdan ayrılmadan önce gözlemdekinden daha kısa bir uzunluğa ulaştı.
Mars Express’in sabah saatlerinde gözlem yapabilmesi, bu araştırmada önemli bir avantaj sağlıyor. Araçtaki farklı kameralar ve OMEGA ölçümleri, ekibin modelini gerçek atmosfer görüntüleriyle karşılaştırmasına yardım ediyor. Öte yandan ESA’nın haberle birlikte yayımladığı fotoğrafın çekim tarihi 24 Haziran 2024. O karede bulut yaklaşık 980 kilometre uzanıyor. Yeni olan fotoğrafın çekildiği gün değil, bulutu açıklamak için geliştirilen araştırma. Mekanizmanın başka gezegen atmosferlerinde de çalışıp çalışmadığı ise yeni ölçümlere ve araştırmalara açık bir soru olarak kalıyor.
