Nobel ödüllü ekonomist Daron Acemoğlu, mevcut politika çizgisi değişmezse yapay zeka etkisiyle ABD’deki işsizliğin önümüzdeki on yılda üç katına çıkabileceğini söyledi. Acemoğlu, teknolojinin çalışanların yerini almasına odaklanan kullanım biçiminin verimlilik artışını sınırladığını savunuyor. Bu değerlendirme, Acemoğlu’nun teknoloji ve demokrasi ilişkisine dair önceki uyarılarını çalışma hayatının geleceği üzerinden genişletiyor.
Acemoğlu yapay zekânın bütün işleri ortadan kaldıracağını söylemiyor. Bunun yerine şirketlerin insan emeğini tamamlayan araçlar yerine otomasyona ağırlık vermesinin ücretleri ve istihdamı baskılayacağını belirtiyor. Ayrıca mevcut vergi sistemlerinin iş gücünü sermayeye göre daha ağır biçimde vergilendirdiğini, bu nedenle şirketlerin insan yerine makine seçmeye teşvik edildiğini savunuyor. Bu dengesizlik değişmeden yalnızca teknoloji yatırımlarını artırmak sorunu çözmeyebilir.
Ekonomistin yaklaşımı, yapay zekânın çalışanların uzmanlığını büyüten görevlerde kullanılmasını öne çıkarıyor. Sağlık, eğitim ve üretim gibi alanlarda karar desteği sağlayan sistemler çalışanı tamamen devreden çıkarmadan verimlilik yaratabilir. Buna karşın çağrı merkezi, ofis yazılımları ve içerik üretimi gibi alanlarda doğrudan ikame hedefi iş kaybını hızlandırabilir. Acemoğlu bu nedenle teknolojik yönün şirket tercihleri kadar kamu politikalarıyla da şekillendiğini vurguluyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Uyarı özellikle beyaz yakalı çalışanlar açısından önem taşıyor. Önceki otomasyon dalgaları daha çok fiziksel ve tekrarlanan işleri etkilerken üretken yapay zeka metin, analiz ve yazılım görevlerine de uzanıyor. Bunun yanında yeni görevlerin ortaya çıkması mümkün, ancak geçişin hızı eğitim ve yeniden beceri kazanma programlarının kapasitesini aşabilir. İşsizlik oranındaki üç kat senaryosu da müdahale edilmemesi koşuluna dayanıyor.
Politika tercihleri iş gücü üzerindeki sonucu belirleyecek
Acemoğlu çözüm tarafında vergi teşviklerinin yeniden düzenlenmesini, çalışanları destekleyen teknolojilere daha fazla kaynak ayrılmasını ve geçiş programlarının güçlendirilmesini öneriyor. Ayrıca yapay zeka şirketlerinin yalnızca model büyüklüğüne değil, toplumsal faydaya katkı sağlayan uygulamalara yönelmesi gerektiğini söylüyor. Öte yandan tahmin kesin bir sonuç değil, mevcut eğilimin devam etmesi hâlinde ortaya çıkabilecek risk senaryosu niteliği taşıyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
Çalışanlar açısından kısa vadeli tablo sektör ve görev türüne göre değişecek. Yapay zeka bazı işleri ortadan kaldırırken birçok meslekte görev dağılımını değiştirebilir. Bu nedenle asıl belirleyici unsur, şirketlerin teknolojiyi maliyet azaltma aracı olarak mı yoksa çalışan kapasitesini artıran bir yardımcı olarak mı kullanacağı olacak. Acemoğlu’nun uyarısı da tartışmayı model yeteneklerinden ekonomik teşviklere taşıyor.
