Çin’de güneş kurulu güçte kömürü geçti

Çin’de güneş enerjisi, 1.297 GW kurulu güçle kömürü geride bırakarak elektrik sisteminin en büyük kapasite kaynağı oldu. Çin Ulusal Enerji İdaresi’nin ağustos sonu verileri, yenilenebilir kaynakların toplam kurulu güçteki payını yüzde 60,8 olarak açıklıyor. Güneş enerjisini depolamayla birleştiren projeler büyürken bu tablo, ülkenin elektrik altyapısındaki değişimi somutlaştırıyor. Ancak kapasite sıralaması, bir dönemde hangi kaynağın daha fazla elektrik ürettiği sorusuna doğrudan yanıt vermiyor.

İdare, 8 Ekim tarihli açıklamasında ocak-ağustos dönemini değerlendiriyor. Yenilenebilir enerji kurulu gücü bu dönemin sonunda 2.496 GW seviyesine ulaştı. İlk sekiz ayda devreye giren 159 GW yenilenebilir kapasite de toplam yeni kurulumların yüzde 71,6’sını oluşturdu. Rüzgârın tek başına kurulu gücü 693 GW olarak kayda girdi. Güneş için açıklanan rakam ise yoğunlaştırılmış güneş enerjisi tesislerini kapsamıyor.

Üretim tarafındaki oran farklı bir resim sunuyor. Yenilenebilir kaynaklar aynı dönemde 2,77 trilyon kWh elektrik sağladı ve toplam elektrik üretiminden yüzde 41,6 pay aldı. Rüzgâr ile güneşin birlikte üretimi 1,71 trilyon kWh düzeyine çıktı. İdare, bu ikinci toplamın ülkenin elektrik tüketiminin yüzde 23,8’ine karşılık geldiğini belirtiyor. Burada da üretim içindeki pay ile tüketimi karşılama oranı farklı tabanlara dayanıyor.

Kurulu güç, tesislerin kapasitesini GW gibi güç birimleriyle anlatıyor. Üretim ise bu tesislerin belirli bir süre içinde sağladığı enerjiyi kWh üzerinden ölçüyor. Güneşin kapasitede ilk sıraya çıkması bu nedenle tek başına üretimde liderlik anlamına gelmiyor. Rakamları yan yana okurken dönemi, birimi ve payın hangi toplama göre hesaplandığını birlikte takip etmek gerekiyor.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Şebeke yatırımları yeni kapasitenin kullanımını belirliyor

Resmî açıklama, bir sonraki aşamada yalnızca yeni santral inşasına odaklanmıyor. İdare, büyük rüzgâr ve güneş üslerinin yanında hidroelektrik ve pompaj depolamalı projeleri ilerletmek istiyor. Ayrıca yenilenebilir elektriğin şebekeye aktarılmasını zorlaştıran darboğazların giderilmesini talep ediyor. Bu yaklaşım, kapasiteyi artırmakla elektriği ihtiyaç noktasına ulaştırmanın ayrı işler olduğunu gösteriyor.

Türkiye’de de ağustos sonu verileri yenilenebilir kaynakların kurulu güçte çoğunluğu oluşturduğunu ortaya koyuyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın 26 Eylül açıklamasına göre toplam kapasite 126.944 MW, yenilenebilir bölüm ise 79.902 MW oldu. Böylece yenilenebilirlerin payı yüzde 62,9’a çıktı. Bu oran Çin’in yüzde 60,8’lik kapasite payından yüksek olsa da iki ülkenin toplam sistem büyüklüğü aynı ölçekte bulunmuyor.

Bakanlık, Türkiye’nin güneş kapasitesini 27.914 MW, rüzgâr kapasitesini 15.434 MW olarak veriyor. Güneşin toplam kurulu güçteki payı yüzde 22, rüzgârın payı yüzde 12,2 düzeyinde. İki kaynağın toplamı 43.348 MW’a ve yüzde 34,2 paya ulaşıyor. Çin ile karşılaştırma yaparken MW ve GW birimlerini eşitlemek gerekiyor. Bir GW, bin MW’a karşılık geliyor.

Öte yandan bu oranlar, hanelerin elektrik tüketimini doğrudan aynı yüzdelerle açıklamıyor. Üretim miktarı, tüketim dönemi ve kaynakların çalışma koşulları ayrı veriler gerektiriyor. Çin’in açıkladığı kapasite eşiği, güneş yatırımlarının büyüklüğünü ortaya koyuyor. Kömürden çıkış takvimi veya kesintisiz temiz elektrik iddiası içinse tek başına yeterli kanıt oluşturmuyor.