Avrupa Birliği; ChatGPT, Reddit ve Roblox üzerindeki denetimini Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında artırıyor. Avrupa Komisyonu, ChatGPT’yi “Çok Büyük Çevrim İçi Arama Motoru” (VLOSE), Reddit ve Roblox’u ise “Çok Büyük Çevrim İçi Platform” (VLOP) olarak sınıflandırdı. Üç hizmetin de Avrupa Birliği sınırları içinde aylık ortalama en az 45 milyon kullanıcı eşiğini aşması bu sınıflandırmanın önünü açtı. Böylelikle söz konusu hizmetler, DSA kapsamında daha küçük platformlara kıyasla daha kapsamlı yükümlülüklere tabi olacak. Denetim özellikle yasa dışı içeriklerin yayılması, çocukların ve gençlerin karşılaşabileceği riskler, algoritmik sistemler ve seçim süreçleri üzerindeki olası etkiler üzerinde yoğunlaşacak.
Avrupa Komisyonu’nun teknoloji egemenliği, güvenlik ve demokrasiden sorumlu başkan yardımcısı Henna Virkkunen, yeni sınıflandırmanın platformların Avrupa vatandaşları ve toplum üzerindeki geniş etkisini yansıttığını belirtti. Virkkunen’e göre ChatGPT, Reddit ve Roblox bundan sonra AB’de daha yüksek düzeyde inceleme ve hesap verebilirlik şartlarıyla karşı karşıya kalacak. Bu durum yalnızca platformların kullanıcıların karşısına çıkardığı içeriklerle sınırlı kalmayacak. Hizmetlerin içerikleri sıralamak, önermek veya kullanıcılara ulaştırmak için kullandıkları algoritmik sistemler de değerlendirme kapsamına girecek. Özellikle büyük kullanıcı kitlelerine ulaşan sistemlerin oluşturabileceği sistemik risklerin belirlenmesi ve bunlara karşı alınan önlemlerin yeterliliği DSA denetiminin temel unsurları arasında bulunuyor.
ChatGPT, Reddit ve Roblox için DSA yükümlülükleri genişliyor
VLOP ve VLOSE statüsü, şirketlerin Avrupa Komisyonu ile daha fazla veri paylaşmasını ve faaliyetleri konusunda daha ayrıntılı şeffaflık sağlamasını gerektiriyor. Bunun yanında platformların bağımsız denetçiler tarafından yıllık olarak incelenmesi de yükümlülükler arasında bulunuyor. Belirli şartların karşılanması hâlinde yetkili araştırmacıların platform verilerine erişmesine de izin verilmesi gerekiyor. Bu mekanizma, özellikle algoritmaların toplumsal etkilerinin bağımsız biçimde incelenebilmesi açısından DSA’nın dikkat çekici düzenlemelerinden biri. Buna ek olarak Avrupa Komisyonu, VLOP ve VLOSE olarak belirlenen hizmetlerin DSA kurallarına uyumunu doğrudan ve daha yakından denetleyebiliyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
ChatGPT’nin bir “Çok Büyük Çevrim İçi Arama Motoru” olarak değerlendirilmesi, üretken yapay zekâ hizmetlerinin Avrupa’daki düzenleyici çerçeve içindeki konumuna dair dikkat çekici bir örnek oluşturuyor. ChatGPT klasik anlamda bir internet arama motoruyla aynı çalışma biçimine sahip olmasa da OpenAI, hizmete web üzerinde arama yapabilen özellikleri zaman içinde ekledi. Kullanıcılar böylelikle sohbet arayüzünden güncel internet kaynaklarına ulaşabiliyor ve yanıtların dayandığı bağlantıları görüntüleyebiliyor. DSA kapsamındaki yeni statü, bu ölçekte kullanılan bir hizmette bilginin nasıl bulunup kullanıcılara aktarıldığına ilişkin denetimin de genişlemesi anlamına geliyor. Bununla birlikte DSA kapsamındaki yükümlülüklerin, Avrupa Birliği’nin yapay zekâ sistemlerini ayrıca düzenleyen AI Act kurallarından ayrı bir hukuki çerçevede ele alındığını belirtmek gerekiyor.
Reddit ise kararın ardından DSA’ya uyum konusundaki hazırlıklarını sürdürdüğünü açıkladı. Şirketin Engadget’a gönderdiği açıklamada Reddit’in Avrupa Birliği Dijital Hizmetler Yasası’na uyma konusunda kararlı olduğu, VLOP gerekliliklerini karşılamak üzere hazırlık yaptığı ve Reddit kullanıcılarına şeffaflık sağlarken AB düzenleyicileriyle koordinasyon içinde çalışmayı beklediği belirtildi. Reddit açısından içerik moderasyonu ve öneri sistemleri öne çıkarken Roblox’un durumunda çocukların ve gençlerin korunmasına yönelik hükümler daha fazla dikkat çekebilir. Roblox’un geniş ölçüde genç kullanıcılardan oluşan kitlesi düşünüldüğünde DSA’nın küçüklerin güvenliğiyle ilgili hükümleri platformun Avrupa’daki uygulamalarını doğrudan ilgilendiriyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
ChatGPT, Reddit ve Roblox’un eklenmesiyle birlikte Avrupa Komisyonu tarafından DSA kapsamında “çok büyük” olarak sınıflandırılan çevrim içi platform ve arama motorlarının sayısı 28’e ulaştı. Facebook ve Instagram daha önce aynı kapsama alınmıştı; WhatsApp da 2026 içinde VLOP olarak sınıflandırılan hizmetler arasına katıldı. DSA’nın temel yaklaşımı, bir hizmetin Avrupa’daki erişimi büyüdükçe karşılaması gereken risk yönetimi ve şeffaflık yükümlülüklerini de artırmak üzerine kurulu. Bu nedenle yeni sınıflandırma ChatGPT, Reddit veya Roblox’un Avrupa’da kullanımını sınırlayan bir karar anlamına gelmiyor. Buna karşılık üç şirketin algoritmalar, veri erişimi, bağımsız denetim ve sistemik risklerin azaltılması gibi alanlarda Avrupa Komisyonu karşısındaki sorumlulukları belirgin biçimde genişliyor.
