Telegram kurucusu Pavel Durov’un, Rusya’da “terör faaliyetlerine yardım” suçlamasıyla ceza soruşturmasına konu olduğu iddia edildi. Financial Times’ın haberine göre, Rusya’daki devlet kontrolündeki yayın organları Durov’u ve Telegram platformunu, ülkeye yönelik saldırılara zemin hazırlamakla suçluyor. Söz konusu iddialar, Moskova yönetiminin son dönemde mesajlaşma uygulamalarına yönelik aldığı kısıtlama kararlarının hemen ardından gündeme geldi. Rusya, kısa süre önce Telegram ve WhatsApp’a erişim engeli getirmişti. Bu adımın, kullanıcıları devlet kontrolündeki ve şifreleme sistemi bulunmadığı belirtilen Max adlı uygulamaya yönlendirme amacı taşıdığı öne sürülüyor.
Telegram’ın engellenmesi, ülkede yalnızca muhalif çevrelerde değil, Rusya yanlısı kesimlerde de eleştirilere neden oldu. Sahadaki askeri unsurların uygulamayı aktif biçimde kullandığı biliniyor. Özellikle Ukrayna sınırına yakın bölgelerde yerel yetkililerin, insansız hava aracı ve füze saldırılarına ilişkin uyarıları Telegram kanalları üzerinden paylaştığı aktarılıyor. Bunun yanında Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov’un da medya ile iletişiminde Telegram’dan yararlandığı biliniyor. Bu tablo, uygulamanın yalnızca sivil değil, resmi ve askeri iletişimde de önemli bir araç haline geldiğini gösteriyor.
Devlet medyası Telegram kurucusuna ağır suçlamalar yöneltiyor
Rusya’nın resmi gazetelerinden Rossiyskaya Gazeta’da yer alan haberde, Telegram’ın “NATO ülkelerinin gizli servisleri ve Kiev yönetimi için temel araç” haline geldiği ileri sürüldü. Yayında, uygulamanın konum verilerini ele geçirdiği, gizli bilgileri sattığı ve askerler ile ailelerini baskı altına aldığı yönünde ciddi iddialar dile getirildi. Bu bilgilerin kaynağı olarak Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) gösterildi. Fakat söz konusu suçlamalara ilişkin kamuoyuna sunulmuş somut ve bağımsız kanıtlar bulunmuyor.
Dijital platformların modern çatışma ortamında nasıl konumlandığı uzun süredir tartışma konusu. Her ne kadar mesajlaşma uygulamaları kullanıcı gizliliği ve hızlı iletişim avantajı sunsa da, devletler bu platformların ulusal güvenlik açısından risk oluşturabileceğini savunuyor. Buna rağmen, Telegram gibi uçtan uca şifreleme seçenekleri sunan servisler, özellikle kriz dönemlerinde bilgi akışının sürekliliği açısından tercih ediliyor. Öte yandan Rusya’nın daha önce de çeşitli yabancı teknoloji şirketlerine yaptırım ve erişim kısıtlamaları uyguladığı biliniyor.
Pavel Durov konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmadı. Buna rağmen Telegram’ın Rusya’da engellenmesinin ardından yaptığı değerlendirmede, Moskova’nın vatandaşları “gözetim ve siyasi sansür amacıyla geliştirildiği” öne sürülen devlet kontrollü bir uygulamaya yönlendirmeye çalıştığını ifade etti. Rusya doğumlu olan Durov, ülkenin en büyük sosyal ağlarından VK’nın da kurucuları arasında yer alıyor. Kremlin’in baskısıyla VK’daki hisselerini devretmesinin ardından ülkeyi terk eden Durov, Telegram’ı yurt dışında büyüttü ve platformu küresel ölçekte milyonlarca kullanıcıya ulaştırdı.
