Microsoft CEO’su Satya Nadella, yapay zekâ modellerini kullanan şirketlerin yalnızca hizmet bedeli ödemediğini, aynı zamanda sahip oldukları kurumsal bilgi birikimini de model sağlayıcılarına aktarma riskiyle karşı karşıya kaldığını söyledi. Nadella, pazar günü yayımladığı blog yazısında özellikle büyük dil modellerini kullanan kuruluşların, bu sistemleri daha verimli hâle getirmek için paylaştıkları verilerin uzun vadeli etkilerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini savundu. Microsoft’un OpenAI ile yakın iş birliğine rağmen yapılan bu değerlendirme, sektörde dikkat çeken açıklamalar arasında yer aldı.
Son dönemde Silikon Vadisi’nde yapay zekâ alanında öne çıkan tartışmalardan biri, kapalı kaynaklı modelleri geliştiren şirketlerin müşterilerinden elde ettikleri bilgi sayesinde zamanla rekabet avantajı kazanabileceği yönündeki endişeler oldu. Daha önce yatırımcı Jason Calacanis ve Palantir CEO’su Alex Karp gibi isimler de benzer uyarılarda bulunmuştu. Nadella’nın aynı yönde görüş bildirmesi ise Microsoft’un hem bulut hizmetleri hem de yapay zekâ ekosistemindeki konumu nedeniyle ayrı bir önem taşıyor. Yazıda, şirketlerin model kullanım ücretinin yanı sıra, modellerin daha doğru sonuç üretmesi için paylaştıkları özel bilgilerin de ekonomik değer taşıdığı vurgulanıyor.
Nadella’ya göre işletmeler, yapay zekâ sistemlerini kendi süreçlerine uyarlarken istemeden de olsa bu modellerin gelişimine katkı sağlıyor. Kullanıcıların yazdığı istemler, kullanılan araçlar ve özellikle modelin hatalı yanıtlarına verilen düzeltmeler, zaman içinde kurumsal bilgiye dönüşebilecek veriler oluşturuyor. Nadella, bu düzeltmelerin yalnızca anlık geri bildirim olmadığını, işletmelerin yıllar içinde oluşturduğu uzmanlığın dijital izlerini taşıdığını ifade ediyor. Ona göre bu tür bilgiler, normal şartlarda rakiplerin kolayca erişemeyeceği nitelikte bir kurumsal birikim anlamına geliyor.
Şirketlerin verileri üzerinde daha fazla kontrol sahibi olması gerektiği savunuluyor
Microsoft CEO’su, yapay zekâ şirketlerinin internet üzerindeki herkese açık verileri eğitim amacıyla kullanabilmesini savunurken, aynı yaklaşımın işletmeler için de geçerli olması gerektiğini dile getiriyor. Nadella, bu noktada “distillation” olarak adlandırılan ve bir modelin ürettiği çıktılar üzerinden yeni modeller eğitilmesini sağlayan yönteme dikkat çekiyor. Model sağlayıcılarının kamuya açık verilerden yararlanırken, kendi modellerinin benzer şekilde analiz edilmesini veya daha küçük modellerin eğitilmesini sözleşmelerle sınırlandırmasının çelişkili bir yaklaşım oluşturduğunu öne sürüyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Meta, yeni yapay zekâ modeliyle kodlama yarışında iddiasını artırıyor
Claude Reflect, yapay zekaya hangi işleri bıraktığınızı açıklıyor
Samsung CEO’su yapay zekada insanı anlayan deneyimleri öne çıkardı
Google Fotoğraflar videoları yapay zekâyla bambaşka bir görünüme kavuşturuyor
Claude konuştuğunuz dile göre karakter değiştiriyor
Bu tartışma son aylarda farklı örneklerle de gündeme gelmişti. Anthropic, şubat ayında bazı Çin merkezli açık kaynak modellerinin Claude’a milyonlarca istem göndererek kendi sistemlerini geliştirmeye çalıştığını iddia etmiş ve ABD yönetimini ihracat kontrollerini sıkılaştırmaya çağırmıştı. Nadella ise model geliştiricilerinin hem geniş veri erişimi talep edip hem de kendi modellerinin benzer yöntemlerle incelenmesini engellemesinin dengeli bir yaklaşım olmadığını savunuyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
Teknoblog'un satış ortaklıkları vardır. Bunlar, editoryal içeriği etkilemez, ancak Teknoblog, satış ortaklığı bağlantıları üzerinden satın alınan ürünler için komisyon kazanabilir.
Bunun yanında Nadella, özellikle model sağlayıcılarının müşteri kullanım verileri ve etkileşimlerinden öğrenme hakkını saklı tuttuğu sözleşmelere dikkat edilmesi gerektiğini belirtiyor. Şirketlerin yalnızca eğitim verilerini değil, istemler, geri bildirimler ve kullanım geçmişi gibi tüm operasyonel verilerini de kendi kontrolünde tutmasının önem kazandığını ifade ediyor. Bu nedenle kuruluşların bulut altyapıları üzerinde kendilerine ait öğrenme ortamları oluşturmasını ve farklı yapay zekâ modelleri arasında kolay geçiş yapabilecek orkestrasyon katmanları kullanmasını öneriyor. Böylece tek bir model sağlayıcısına bağımlılık azaltılırken veri yönetimi konusunda daha esnek bir yapı kurulabileceği belirtiliyor.
Sektörde gözlenen eğilimler de bu yaklaşımı destekleyen örnekler sunuyor. Kurumsal yapay zekâ altyapıları geliştiren Solo.io’nun kurucusu ve CEO’su Idit Levine, birçok müşterisinin kapalı modellerle denemeler yaptıktan sonra açık kaynak modelleri kendi veri merkezlerinde çalıştırmayı değerlendirdiğini söylüyor. Levine’e göre bu modeller, büyük ticari sistemlerin sunduğu yeteneklerin önemli bölümünü daha düşük maliyetle sağlayabiliyor ve şirketlere verileri üzerinde daha yüksek kontrol imkânı tanıyor.
Benzer eğilim farklı platformların paylaştığı kullanım verilerine de yansımış durumda. Yapay zekâ modelleri arasında yönlendirme araçları geliştiren Vercel ve OpenRouter, açık kaynak modellere yönelik talebin arttığını bildiriyor. Vercel’in paylaştığı verilere göre geçen ay platform üzerinden yönlendirilen yapay zekâ trafiğinin yüzde 29’u açık kaynak modellere ait oldu. Bu oran, özellikle maliyet optimizasyonu ve veri egemenliği konularının kurumsal müşteriler için giderek daha belirleyici hâle geldiğini gösteriyor.
Microsoft’un hem OpenAI’a yaptığı yatırımlar hem de Azure üzerinden sunduğu yapay zekâ hizmetleri dikkate alındığında, Nadella’nın açıklamaları sektör açısından dikkat çekici bir mesaj niteliği taşıyor. Yazının temel vurgusu ise yapay zekâ kullanımının yalnızca modelden faydalanmakla sınırlı olmadığı yönünde. Nadella’ya göre şirketler bu süreçte aynı zamanda yeni bilgi de üretiyor ve ortaya çıkan bu kurumsal değerin sahipliği ile kontrolü doğrudan kullanıcı kuruluşlarda kalmalı. Bu yaklaşım, kurumsal yapay zekâ yatırımlarında veri sahipliği ve model bağımsızlığı tartışmalarının önümüzdeki dönemde daha fazla öne çıkabileceğine işaret ediyor.
