NASA’nın Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) görev yapan deneyimli astronotu Mike Fincke, yaşadığı ciddi sağlık sorununun ardından kamuoyuna açıklamada bulundu. NASA’nın resmi internet sitesinde yayımlanan metinde Fincke, yörüngedeki görevi sırasında acil müdahale gerektiren bir tıbbi durum yaşadığını doğruladı. 58 yaşındaki astronot, ekip arkadaşlarının hızlı refleksi ve NASA uçuş cerrahlarının yönlendirmesi sayesinde durumunun kısa sürede stabilize edildiğini belirtti. Söz konusu gelişme, SpaceX’in Crew-11 görev ekibinin planlanandan erken Dünya’ya dönüş yapmasına neden olmuştu.
Fincke açıklamasında, yaşanan olayın bir acil tahliye olmadığını özellikle vurguladı. Buna rağmen NASA’nın detaylı değerlendirme sonucunda en güvenli seçeneğin erken dönüş olduğuna karar verdiği ifade edildi. ISS’te bulunan tıbbi ekipmanlar temel müdahaleler için yeterli olsa da, ileri düzey görüntüleme sistemlerinin uzay istasyonunda bulunmaması karar sürecinde belirleyici oldu. Bu kapsamda Crew-11 ekibi, gelişmiş tanı imkanlarından yararlanabilmek amacıyla Dünya’ya dönüş planını öne çekti.
NASA, 7 Ocak’taki uzay yürüyüşünü iptal etmişti
Crew-11 ekibi, Ağustos 2025’te ISS’e ulaşmış ve görev süresinin en az bir ay daha devam etmesi planlanmıştı. Ne var ki, NASA 7 Ocak tarihinde Mike Fincke ile astronot Zena Cardman’ın gerçekleştirmesi planlanan uzay yürüyüşünü iptal etti. Bu gelişme, istasyonda olağan dışı bir durum yaşandığına işaret eden ilk resmi adım oldu. Ardından NASA yönetimi, dört kişilik mürettebatın SpaceX’e ait Dragon kapsülüyle geri dönmesine karar verdi. Kapsül, 15 Ocak’ta San Diego açıklarına başarılı bir iniş gerçekleştirdi.
Fincke, sağlık durumunun niteliğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı. Buna rağmen olayın ciddiyeti, NASA yöneticilerinin hızlı bir planlama süreci yürütmesini gerektirdi. Yeni NASA yöneticisi Jared Isaacman’ın da sürece doğrudan dahil olduğu bildirildi. Her ne kadar ISS’te acil durumlara müdahale edebilecek donanım bulunsa da, kapsamlı teşhis için Dünya’daki sağlık altyapısının tercih edildiği açıklandı. Bu durum, NASA tarihinde ilk kez bir insanlı uzay görevinin sağlık gerekçesiyle erken sonlandırılması anlamına geliyor.
Mike Fincke, açıklamasında Expedition 74 ekibine teşekkür ederek Zena Cardman, Kimiya Yui, Oleg Platonov, Chris Williams, Sergey Kud-Sverchkov ve Sergei Mikayev’in profesyonel yaklaşımının süreci olumlu etkilediğini dile getirdi. Bunun yanı sıra SpaceX ekibine ve San Diego yakınlarındaki Scripps Memorial Hospital La Jolla’daki sağlık çalışanlarına da minnettarlığını iletti. Fincke, hâlihazırda Houston’daki Johnson Uzay Merkezi’nde standart uçuş sonrası rehabilitasyon programına devam ettiğini ve sağlık durumunun iyi olduğunu aktardı.
Uzay görevleri teknik arızalar veya hava koşulları nedeniyle zaman zaman yeniden planlanabiliyor. Fakat sağlık temelli bir erken dönüş kararı oldukça nadir görülüyor. Bunun yanında, uzun süreli mikro yerçekimi ortamının insan vücudu üzerindeki etkileri hâlen bilimsel araştırmaların odağında yer alıyor. Kas ve kemik yoğunluğu kaybı, kardiyovasküler değişimler ve bağışıklık sistemi üzerindeki etkiler düzenli olarak inceleniyor. Buna ek olarak NASA, gelecekteki Ay ve Mars görevleri için daha gelişmiş uzay tıbbı sistemleri üzerinde çalışmalar yürütüyor.
