Çinli otomobil üreticileri, elektrikli araçlarda giderek daralan kâr alanının yanına yeni bir büyüme motoru eklemek için insansı robotlara yöneliyor. XPENG’in robotik birimi bu hafta 900 milyon dolardan fazla yatırım alırken şirket yatırım turu sonrasında 6,3 milyar doların üzerinde değerlemeye ulaştı. Chery, BYD, GAC, Changan, SAIC, Li Auto ve Seres de kendi robot projeleriyle aynı alanda ilerliyor. Tesla’nın Optimus ile birkaç yıldır savunduğu otomobil, yapay zeka ve robotik teknolojilerini tek çatı altında toplama yaklaşımı böylece Çin’de çok daha geniş bir üretici grubuna yayılıyor.
XPENG bu yarışta en somut adımlardan birini IRON ile atıyor. Şirket, robotun gövdesinde 76 serbestlik derecesi sunuyor, her elde 21 hareket noktası kullanıyor ve üç Turing yapay zeka çipiyle 2.250 TOPS seviyesine kadar işlem gücü sağlıyor. XPENG ayrıca elektrikli araçlarda geliştirdiği çip, kontrol sistemi, üretim altyapısı ve tedarik zinciri deneyimini doğrudan robot işine aktarıyor. Şirket 2026 sonuna kadar IRON seri üretimine başlamayı, 2027’de ise Çin ve diğer pazarlarda teslimatlara geçmeyi hedefliyor. İlk robotlar XPENG mağazalarında ve şirket kampüslerinde görev üstlenecek.
Tesla da Optimus için otomobil üretiminden kalan fiziksel altyapıyı kullanıyor. Şirket Fremont fabrikasında daha önce Model S ve Model X için kullandığı alanı Optimus üretim hattına ayırdı ve kendi sitesinde Fremont’u Model 3, Model Y ile Optimus üretiminin merkezi olarak tanımlıyor. Tesla, 2026’nın başında Gen 3 tasarımını seri üretim için geliştirdiğini ve ilk hattın yıllık kapasitesini uzun vadede 1 milyon robota çıkarma hedefi taşıdığını açıklamıştı. Ancak şirket temmuz ayında ikinci çeyrek sonuçlarını paylaşırken Optimus için daha önce kullandığı “hacimli üretim” ifadesini metinden çıkardı, Elon Musk da yeni parçalar ve henüz oturmamış tedarik zinciri nedeniyle üretim artışının başlangıçta yavaş ilerleyeceğini söyledi. Bu nedenle Tesla’nın ölçek hedefi ile kısa vadeli üretim kapasitesini birbirinden ayırmak gerekiyor.
Çin tarafında tablo XPENG ile sınırlı kalmıyor. Chery’nin robotik iştiraki AiMOGA halka arz hazırlıkları yürütürken şirket otomobil satış ağını robotların ticari kullanım alanlarından biri olarak görüyor. GAC ise 2022’de başladığı insansı robot çalışmalarını bu yıl ayrı bir şirket altında topladı ve ağustos ayında robotik girişimi için 100 milyon yuanın üzerinde yeni finansman sağladı. SAIC daha da doğrudan bir kullanım senaryosuna geçti, şirketin General Motors ortaklığıyla geliştirdiği üretim hattında insansı robot hücre taşıma ve besleme görevlerini üstleniyor. BYD de ağustos ayında kendi insansı robot projesini tanıtarak otomobil üreticilerinin robot yarışındaki katılımcı sayısını artırdı.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Otomobil teknolojisi robot üretimine doğrudan avantaj sağlıyor
Aslına bakarsanız otomobil üreticilerinin robot işine girmesi yalnızca yeni bir ürün kategorisi arayışından kaynaklanmıyor. Elektrikli otomobiller ve insansı robotlar batarya, elektrik motoru, güç elektroniği, sensör, yapay zeka çipi ve hareket kontrolü gibi birçok temel teknolojiyi paylaşıyor. XPENG de son yatırım açıklamasında elektrikli araç Ar-Ge çalışmalarının ve mevcut üretim altyapısının IRON’a otomotiv seviyesinde kalite ile seri üretim kabiliyeti kazandıracağını açık biçimde vurguluyor. GAC, GoMate robotlarında kendi geliştirdiği motorları ve otonom sürüş algoritmalarını kullanırken Tesla da Optimus için çipten mekanik parçalara kadar yeni bir tedarik zinciri kuruyor. Otomobil fabrikaları bu şirketlere yalnızca üretim tesisi değil, robotları gerçek iş akışlarında sınayabilecekleri hazır bir test ortamı da sağlıyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
Bu noktada robotların fabrikalarda kısa sürede insan çalışanların yerini alacağı sonucuna varmamak gerekiyor. Reuters’ın Çin’deki insansı robot sektörüne ilişkin son araştırması, ülkede 150’den fazla şirketin bu alanda çalıştığını ve devlet kurumlarının yalnızca 2026’nın ilk yarısında sektöre 230 milyon doların üzerinde kaynak aktardığını gösteriyor. Buna rağmen güncel insansı robotlar değişken üretim ortamlarında hassasiyet, karar verme ve yeni görevlere uyum konusunda klasik endüstriyel robot kollarının gerisinde kalıyor. Tesla CEO’su Elon Musk da temmuz ayında internette gördüğünüz birçok robot gösterisinin önceden programlanmış hareketler veya uzaktan kontrol kullandığını söyleyerek aynı teknik sınıra işaret etti. Dolayısıyla bugünkü yarış, hazır ve yüksek kârlı bir robot pazarından çok, şirketlerin ileride oluşmasını bekledikleri pazarda üretim ölçeğini ve yapay zeka verisini erkenden kurma mücadelesini yansıtıyor.
Çinli üreticiler otomobil kârlarının ötesini arıyor
XPENG’in mali beklentisi bu stratejinin ekonomik tarafını açık biçimde gösteriyor. Şirketin eş başkanı Brian Gu, robot işinin zaman içinde otomobillerden daha yüksek kârlılık sağlayabileceğini düşünüyor ve The Wall Street Journal robot tarafında brüt marjın yüzde 50’nin üzerine çıkabileceğine yönelik şirket beklentisini aktarıyor. Buna karşılık XPENG’in otomobil bölümünde brüt marj yüzde 12,1 seviyesinde bulunuyor. Çin otomobil pazarındaki sert fiyat rekabeti üreticileri bu farkı daha önemli hâle getirecek yeni gelir kaynaklarına yöneltiyor. XPENG’in 900 milyon dolarlık yatırım turu, Chery’nin AiMOGA için halka arz hazırlığı ve GAC’ın yeni finansmanı bu arayışın artık prototip gösterilerinin ötesine geçtiğini gösteriyor.
Ne var ki Tesla, XPENG veya diğer üreticiler bugün robot işinden otomobil ölçeğinde gelir elde etmiyor. Önümüzdeki kritik eşik, şirketlerin insansı robotları kontrollü gösterilerden çıkarıp mağaza, fabrika ve lojistik gibi ortamlarda her gün aynı işi güvenilir biçimde yaptırması olacak. XPENG 2027’de teslimat hedefliyor, GAC 2026’da küçük ölçekli GoMate üretimini büyütmek istiyor, Hyundai ise Boston Dynamics Atlas robotlarını üretim süreçlerine kademeli biçimde taşıyor. Bu gelişmeler, otomobil şirketlerinin yalnızca araç üreticisi olarak kalmak istemediğini ve mevcut üretim teknolojilerini robotik için yeni bir ticari platforma dönüştürmeye çalıştığını gösteriyor. Robotların gerçekten “bir sonraki büyük kâr makinesi” olup olmadığını ise prototiplerin değil, seri üretim maliyetleri ve gerçek müşterilerin ödeyeceği fiyat belirleyecek.
