Apple’ın App Store ödeme politikaları nedeniyle ABD’de yürüttüğü hukuk mücadelesi şirketin aleyhine sonuçlanabilecek bir noktaya ilerliyor. Şirket, geliştiricilerin alternatif ödeme yöntemlerini kullanmasına izin verilmesinin ardından bu işlemlerden de komisyon almaya devam etmişti. Ne var ki ABD’deki mahkeme, Apple’ın uyguladığı yöntemin daha önce verilen kararın amacına uygun olmadığı görüşüne vardı. Apple ise mahkemenin kabul edilebilir komisyon oranına ilişkin açık bir sınır belirlemediğini savunuyor. Şirketin son düzenleyici bildirimlerindeki ifadeler, harici ödeme sistemleri üzerinden gerçekleştirilen işlemlerden gelecekte hiç komisyon alınamaması ihtimalinin Apple tarafından da hesaba katıldığını gösteriyor.
App Store’un gelir modeli uzun süredir Apple ile uygulama geliştiricileri arasındaki anlaşmazlıkların merkezinde bulunuyor. Apple, mağaza üzerinden gerçekleştirilen uygulama ve uygulama içi satın almalardan belirli koşullarda yüzde 30’a ulaşan komisyon tahsil ediyor. Daha düşük oranlardan yararlanabilen geliştirici grupları bulunsa da şirketin ödeme sistemi üzerindeki kontrolü hem düzenleyicilerin hem de Epic Games gibi geliştiricilerin itirazlarıyla karşılaşıyor. Avrupa Birliği, Japonya ve Brezilya gibi pazarlarda alınan kararlar da Apple’ın App Store kurallarını bölgesel olarak değiştirmesine neden oldu. Bununla birlikte her ülke ve düzenleyici kurum aynı yöntemi benimsemediği için Apple’ın uygulama dağıtımı ve ödeme politikaları pazardan pazara farklılaşıyor.
Apple App Store komisyonları ABD’de yeniden baskı altında
Avrupa Birliği’nde Dijital Piyasalar Yasası kapsamında Apple’ın iOS ekosistemini alternatif uygulama mağazalarına ve farklı dağıtım yöntemlerine açması istendi. Şirket bunun ardından AB’deki geliştiriciler için yeni mağaza ve ödeme seçenekleri sunarken farklı ücret modelleri de oluşturdu. ABD’deki hukuki süreç ise doğrudan üçüncü taraf uygulama mağazalarının açılmasından çok, geliştiricilerin kullanıcıları alternatif satın alma ve ödeme yöntemlerine yönlendirebilmesine odaklandı. Böylece uygulama geliştiricilerinin abonelik veya dijital içerik satın alma işlemlerini Apple’ın kendi ödeme altyapısı dışında tamamlatabilmesinin önü açıldı. Fakat Apple’ın bu işlemler için komisyon talep etmeye devam etmesi, mahkemenin getirdiği değişikliğin geliştiriciler açısından ne ölçüde gerçek bir ekonomik avantaj sağladığı tartışmasını beraberinde getirdi.
Apple, alternatif ödeme yöntemleri üzerinden yapılan işlemlerde yaklaşık yüzde 27’ye varan bir komisyon modeli uyguladı. Ödeme sağlayıcısının yaklaşık yüzde 3’lük işlem maliyeti de hesaba katıldığında geliştiricinin toplam maliyeti App Store’un geleneksel yüzde 30’luk kesintisine oldukça yaklaşabiliyordu. Bu nedenle alternatif ödeme seçeneğinin geliştiricilere daha düşük maliyet sağlayacağı yönündeki beklenti pratikte büyük ölçüde karşılanmadı. Davaya bakan ABD’li yargıç da bu uygulamanın önceki kararın amacını ihlal ettiği sonucuna vardı. Apple ise kararda harici işlemlere uygulanabilecek komisyonun ne kadar olması gerektiğinin belirtilmediğini öne sürerek kendi ücretlendirme modelinin hukuki dayanağını savundu.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Apple App Store dışındaki ödemelerden yüzde 15 pay istiyor
Apple’ın iPhone X için resmi donanım desteği sona erdi
Apple yeni Siri için yayıncılara milyonlarca dolar ödeyebilir
Apple, Siri AI için yayıncılara içerik başına ödeme planlıyor
macOS 26.7 kodları Apple’ın iPhone 18 Pro gibi sıradaki ürünlerini ele verdi
Şirket daha sonra bazı kategoriler için daha düşük komisyon seçenekleri de ortaya koydu. Standart uygulamalar için yüzde 15 seviyesinde bir oran söz konusu olurken uygulama içi satın almalarda yüzde 30’a ulaşan ücret yapısı korunabiliyor. Video Partner Program, News Partner Program ve Mini Apps Partner Program kapsamındaki uygulamalar ile belirli abonelik yenilemelerinde yüzde 10 oranı uygulanabiliyor. Small Business Program kapsamındaki uygulamalar içinse oran yüzde 5 seviyesine kadar gerileyebiliyor. Buna rağmen tartışmanın temelinde yalnızca komisyonun yüzde kaç olacağı değil, Apple’ın kendi ödeme sistemi dışında gerçekleşen bir işlemden komisyon talep edip edemeyeceği bulunuyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
Bu noktada Apple’ın kendi düzenleyici bildirimleri dikkat çekiyor. Şirket, devam eden hukuki ve düzenleyici süreçlerin sonucunda alternatif ödeme yöntemleri üzerinden gerçekleştirilen işlemlerden ücret alma imkanının daha da sınırlandırılabileceğini kabul ediyor. Apple’ın bu işlemlerden herhangi bir komisyon alamaması durumunda etkiler özellikle Hizmetler bölümünde hissedilebilir. App Store gelirlerinin yanı sıra iCloud, Apple Music, Apple TV ve çeşitli abonelik hizmetlerini de kapsayan bu bölüm, son yıllarda şirketin büyümesinde daha fazla ağırlık kazanmış durumda. Buna rağmen App Store ekonomisinin Hizmetler gelirleri içindeki kesin payı Apple tarafından ayrı bir kalem halinde açıklanmadığı için olası gelir kaybının boyutunu şimdiden net biçimde hesaplamak mümkün değil.
Apple’ın karşı karşıya olduğu durum ABD ile de sınırlı değil. Avrupa Birliği’nde App Store kuralları Dijital Piyasalar Yasası çerçevesinde denetlenmeye devam ederken farklı ülkelerdeki düzenleyiciler de uygulama mağazalarında dağıtım, ödeme ve komisyon koşullarına müdahale ediyor. Bu farklı kararlar Apple’ın dünya genelinde tek tip App Store modeli uygulamasını giderek zorlaştırıyor. Öte yandan alternatif ödeme sistemlerinin geliştiriciler açısından daha düşük maliyet yaratabilmesi, özellikle abonelik tabanlı servislerin kullanıcıları doğrudan web üzerinden ödeme yapmaya yönlendirmesini kolaylaştırabilir. Kullanıcı tarafında ise daha fazla ödeme seçeneği avantaj sağlarken satın alma geçmişi, abonelik yönetimi ve iade süreçlerinin farklı platformlara dağılması deneyimi daha karmaşık hâle getirebilir.
Apple açısından asıl belirsizlik, mahkemelerin ve düzenleyicilerin şirketin platform üzerinden sağladığı dağıtım, güvenlik ve geliştirici araçları karşılığında hangi ücretleri makul göreceğinde yatıyor. Harici ödeme işlemlerinden komisyon alınmasının tamamen engellenmesi App Store’un mevcut gelir modelini zayıflatabilir, fakat bunun Apple’ın toplam Hizmetler gelirinde ne ölçüde düşüş yaratacağı henüz belli değil. Üstelik şirketin farklı bölgelerde alternatif ücret modelleri geliştirebilmesi, mali etkinin ülkeden ülkeye değişmesine yol açabilir. Buna karşılık ABD’deki mevcut hukuki tablo, geliştiricilere yalnızca alternatif ödeme bağlantısı sunma hakkı verilmesinin yeterli olmayabileceğini ve bu hakkın ekonomik açıdan da kullanılabilir olması gerektiğini ortaya koyuyor. Önümüzdeki mahkeme kararları, Apple’ın App Store dışındaki dijital işlemlerden ne ölçüde gelir elde etmeye devam edebileceğini daha açık biçimde belirleyecek.
