Özel piyasalarda son dönemde dikkat çekici bir hareketlilik yaşanırken, yapay zeka şirketleri Anthropic ve OpenAI etrafında yoğunlaşan yatırım ilgisi yeni bir boyut kazanmış durumda. Bununla birlikte, yaklaşan SpaceX halka arz süreci, bu rekabetin seyrini değiştirebilecek bir gelişme olarak öne çıkıyor. Rainmaker Securities Başkanı Glen Anderson’a göre, mevcut tablo yalnızca iki yapay zeka şirketinin rekabetinden ibaret değil; aksine çok daha geniş bir piyasa dinamiği söz konusu. Bunun yanında, özel piyasa yatırımcılarının sayısındaki artış da bu rekabeti daha karmaşık hale getiriyor. 2010’lu yılların başında sınırlı sayıda olan kurumsal yatırımcılar, bugün binlerle ifade ediliyor.
Anthropic tarafında ise dikkat çekici bir talep patlaması yaşanıyor. İkincil piyasalarda şirket hisselerine ulaşmanın giderek zorlaştığı belirtilirken, mevcut yatırımcıların satışa yanaşmaması bu tabloyu daha da belirgin hale getiriyor. Buna rağmen OpenAI hisselerinde aynı canlılığın görülmemesi dikkat çekiyor. Her ne kadar OpenAI hâlâ yüksek değerlemelere sahip olsa da, yatırımcı ilgisinin bir kısmının Anthropic’e kaydığı ifade ediliyor. Bunun yanında, OpenAI hisselerinin ikincil piyasada yaklaşık 765 milyar dolar değerleme üzerinden işlem gördüğü, buna karşın son yatırım turundaki değerlemenin daha yüksek olduğu aktarılıyor.
SpaceX, Anthropic’e artan ilgiyi gölgeliyor
Anthropic’in yükselişinde, ABD Savunma Bakanlığı ile yaşadığı kamuoyuna yansıyan gerilim önemli bir rol oynadı. Bu süreç, başlangıçta olumsuz bir gelişme gibi görünse de, zamanla şirketin kamuoyundaki algısını güçlendirdi. Bununla birlikte, kullanıcı ilgisinin artması ve şirketin farklı bir konumda değerlendirilmesi, yatırımcı davranışlarını da etkiledi. Öte yandan, yatırımcılar hâlâ her iki yapay zeka şirketine de ilgi gösterse de, kısa vadeli momentumun Anthropic lehine kaydığı görülüyor.
Ne var ki bu rekabetin dışında kalan SpaceX, özel piyasalarda istikrarlı performansıyla dikkat çekiyor. 2022 ile 2024 arasında birçok özel şirketin değer kaybı yaşadığı dönemde bile SpaceX’in değerini koruduğu ve istikrarlı şekilde artırdığı belirtiliyor. Bunun yanında, şirket yönetiminin değerleme konusunda daha temkinli hareket etmesi, uzun vadeli yatırımcı getirilerini destekleyen bir unsur olarak öne çıkıyor.
SpaceX’in 2015 yılında yaklaşık 12 milyar dolar değerlemeye sahip olduğu ve bugün 1 trilyon doların üzerinde bir değere ulaştığı göz önüne alındığında, erken dönem yatırımcıların elde ettiği kazanç dikkat çekici seviyelere ulaşıyor. Buna rağmen şirketin agresif değerleme artışlarından kaçınması, piyasa dalgalanmalarına karşı daha dayanıklı bir yapı oluşturmuş durumda.
Öte yandan, SpaceX’in gizli olarak halka arz başvurusunda bulunması ve 50 ila 75 milyar dolar arasında fon toplamayı hedeflemesi, piyasada yeni bir likidite tartışmasını beraberinde getiriyor. Bu gelişme, yalnızca SpaceX yatırımcılarını değil, aynı zamanda Anthropic ve OpenAI gibi şirketleri de dolaylı olarak etkileyebilir. Çünkü büyük ölçekli bir halka arz, piyasadaki sınırlı sermayenin önemli bir kısmını kendine çekebilir.
Bununla birlikte, SpaceX’in olası halka arzının zamanlaması kritik bir unsur olarak değerlendiriliyor. İlk adımı atan şirketin yatırımcı ilgisini daha kolay topladığı bilinirken, sonradan gelen şirketlerin daha sınırlı kaynaklarla karşılaşma ihtimali bulunuyor. Bu durum, yapay zeka şirketlerinin planladığı halka arz süreçlerinde daha temkinli adımlar atmasına neden olabilir.
Tüm bunlara ek olarak, özel piyasalardaki mevcut tablo yatırımcı davranışlarının ne kadar hızlı değişebildiğini ortaya koyuyor. Anthropic’in yükselen popülaritesi ve OpenAI’nin daha dengeli seyreden ilgisi, kısa vadeli eğilimlerin uzun vadeli sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor. Buna rağmen, SpaceX’in güçlü konumu ve yaklaşan halka arz süreci, önümüzdeki dönemde piyasa dengelerini yeniden şekillendirebilecek önemli bir faktör olarak öne çıkıyor.
