Sony, yapay zekâ ile üretilen müziklerin telif hakları açısından doğurduğu tartışmalara karşı daha doğrudan bir yaklaşım benimsiyor. Şirketin geliştirdiği yeni teknoloji, yapay zekâ tarafından oluşturulan müzik parçalarının içinde yer alan telifli eser izlerini tespit edebiliyor ve bu eserlerin nihai çıktı üzerindeki etkisini ölçebiliyor. Nikkei Asia’nın aktardığı bilgilere göre sistem, özellikle sanatçıların ve müzik şirketlerinin son dönemde sıkça dile getirdiği “Eserlerim bir yapay zekâ modelini eğitmek için kullanıldı mı?” sorusuna teknik bir yanıt sunmayı amaçlıyor. Bunun yanında, ortaya çıkan müzik parçasında özgün eserin ne ölçüde etkili olduğunu analiz ederek sayısal bir değerlendirme yapılmasına imkân tanıyor.
Yapay zekâ modellerinin milyonlarca şarkıyı veri olarak işleyerek yeni besteler ürettiği biliniyor. Her ne kadar bu sistemler doğrudan bir kopyalama yapmadıklarını savunsa da, ortaya çıkan bazı parçaların belirli sanatçıların tarzına veya belirli şarkılara fazlasıyla benzediği yönünde eleştiriler bulunuyor. Buna rağmen mevcut hukuki çerçeve, yapay zekâ eğitimi sırasında kullanılan verilerin izini sürmeyi oldukça güç kılıyor. Sony’nin üzerinde çalıştığı teknoloji ise hem eğitim verisini hem de ortaya çıkan çıktıyı inceleyerek iki farklı analiz yöntemi sunuyor.
Sony sistemi iki farklı senaryoya göre tasarladı
Sony’nin geliştirdiği sistem iki temel senaryoya göre çalışıyor. Eğer yapay zekâ geliştiricileri iş birliğine açık davranırsa, teknoloji doğrudan modelin eğitim verilerini analiz edebiliyor. Bu sayede hangi telifli şarkıların veri setinde yer aldığı belirlenebiliyor ve olası kullanım miktarı tespit edilebiliyor. Böylece eğitim aşamasında kullanılan içeriklerin şeffaf biçimde raporlanması mümkün hâle geliyor.
Fakat geliştiricilerin eğitim verilerini paylaşmaması durumunda da alternatif bir yöntem devreye giriyor. Bu aşamada sistem, yapay zekâ tarafından üretilen müzik parçasını mevcut müzik kataloglarıyla karşılaştırıyor. Benzerlik analizi sayesinde olası kaynak eserler ve bu eserlerin yeni parça üzerindeki etkisi tahmin edilebiliyor. Bununla birlikte, etki oranı belirli bir eşik değerin üzerindeyse potansiyel telif sorunları işaretlenebiliyor. Bu yaklaşım, eğitim süreci kapalı kutu olarak kalsa dahi hesap verebilirlik mekanizması oluşturmayı hedefliyor.
Sony, bu teknolojinin sanatçıların gelir elde etme süreçlerinde yeni modellerin önünü açabileceğini değerlendiriyor. Buna ek olarak, gelecekte geliştirilecek gelir paylaşım sistemlerinde, bir şarkının yapay zekâ çıktısına katkı oranına göre ödeme yapılması gündeme gelebilir. Böyle bir model, hem lisans görüşmelerinde hem de olası hukuki süreçlerde referans noktası oluşturabilir. Öte yandan şirket, sistemin ne zaman ve hangi kapsamda kullanıma sunulacağına ilişkin net bir takvim paylaşmış değil.
Müzik endüstrisi ile yapay zekâ şirketleri arasındaki gerilim son yıllarda artış gösterdi. ABD ve Avrupa’da bazı sanatçılar ile plak şirketleri, eserlerinin izinsiz şekilde yapay zekâ eğitiminde kullanıldığı iddiasıyla davalar açtı. Bunun yanında, yapay zekâ ile üretilen bazı parçaların müzik listelerinde yer almaya başlaması, konunun ticari boyutunu daha görünür hâle getirdi. Her şeye rağmen sektörün tamamı yapay zekâya karşı çıkmıyor; buna rağmen şeffaflık ve telif gelirlerinin korunması talepleri öne çıkıyor.
Sony’nin geliştirdiği sistem, doğrudan yasaklayıcı bir yaklaşım yerine izleme ve ölçüm odaklı bir çerçeve sunuyor. Bunun yanında, teknoloji şirketleri ile hak sahipleri arasında daha somut ve veriye dayalı müzakerelerin yürütülmesine katkı sağlayabilecek bir altyapı oluşturuyor. Yapay zekâ destekli müzik üretimi yaygınlaşmaya devam ederken, bu tür teknik çözümlerin sektördeki dengeyi nasıl şekillendireceği önümüzdeki dönemde daha net görülecek.
Teknoblog, teknoloji gündemini farklı platformlarda düzenli biçimde paylaşıyor. WhatsApp kanalında öne çıkan haberleri anlık olarak aktarıyor, Google Haberler üzerinden güncel içerikleri sunuyor, Instagram ve X hesaplarında dikkat çeken başlıkları özetliyor, YouTube kanalında ise ürün incelemeleri ve detaylı anlatımlarla içeriği tamamlıyor.
