ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon), Elon Musk’ın sahibi olduğu xAI tarafından geliştirilen Grok adlı yapay zekâ modelini gizli askeri sistemlerde kullanmak üzere anlaşmaya vardığı öne sürüldü. Axios’un aktardığı bilgilere göre söz konusu anlaşma, Pentagon’un mevcut yapay zekâ tedarikçileriyle yaşadığı görüş ayrılıklarının ardından gündeme geldi. Özellikle Anthropic ile yürütülen müzakerelerde, modelin kullanım sınırlarına dair yaşanan anlaşmazlıkların bu süreci hızlandırdığı belirtiliyor. Bu gelişme, ABD’nin savunma alanında yapay zekâ kullanımına yönelik yaklaşımının yeniden şekillendiğine işaret ediyor. Her ne kadar resmi makamlar anlaşmanın tüm detaylarını kamuoyuyla paylaşmamış olsa da, kulis bilgileri kararın stratejik sistemleri kapsadığını gösteriyor.
Geçtiğimiz yıl Beyaz Saray, Grok’un yanı sıra OpenAI’ın ChatGPT’si, Google’ın Gemini modeli ve Anthropic’in Claude sistemini kamu kurumlarında kullanılmak üzere onaylamıştı. Buna rağmen bugüne kadar askeri istihbarat, silah geliştirme ve operasyonel planlama gibi en hassas alanlarda yalnızca Anthropic’in Claude modeline izin verildiği biliniyor. Claude’un, Venezuela’da düzenlenen ve Devlet Başkanı Nicolás Maduro ile eşinin ülke dışına çıkarıldığı operasyonda da kullanıldığı öne sürülmüştü. Bu durum, modelin operasyonel karar destek süreçlerinde aktif rol üstlendiğini ortaya koymuştu. Buna rağmen, Pentagon ile Anthropic arasında yeni kullanım koşulları konusunda ciddi görüş ayrılıkları yaşandı.
Pentagon ve xAI’ın Grok için uzlaştığı söyleniyor
Pentagon’un, Claude modelinin “yasal olan tüm amaçlar” doğrultusunda kullanılmasını talep ettiği ifade ediliyor. Bu kapsamın kitlesel gözetim uygulamaları ile tam otonom silah sistemlerinin geliştirilmesini de içerdiği belirtiliyor. Ne var ki Anthropic’in, modele entegre edilmiş güvenlik katmanlarına rağmen bu tür uygulamalara onay vermediği aktarılıyor. Şirketin özellikle otonom silahlar ve geniş çaplı izleme faaliyetleri konusunda etik çekinceler taşıdığı biliniyor. Bu yaklaşım, savunma bürokrasisi ile teknoloji firmaları arasındaki sınırların nerede çizileceği sorusunu yeniden gündeme getirdi.
xAI cephesinde ise daha esnek bir tutum benimsendiği görülüyor. Şirketin ve Grok modelinin Savunma Bakanlığı tarafından “yasal” kabul edilen her türlü amaç için kullanılmasına izin veren bir standart üzerinde uzlaştığı iddia ediliyor. Buna rağmen bazı yetkililerin Grok’un teknik olgunluk ve güvenilirlik açısından Claude kadar ileri seviyede olmadığını düşündüğü belirtiliyor. Bu nedenle Claude’dan Grok’a geçiş sürecinin teknik zorluklar barındırabileceği değerlendiriliyor. Öte yandan Pentagon’un OpenAI ve Google Gemini ile de temas halinde olduğu, bu iki modelin performans açısından Anthropic seviyesinde görüldüğü ifade ediliyor.
xAI, Temmuz 2025’te Grok’un ABD kamu kurumlarına yönelik özel bir sürümünü kullanıma sunmuştu. Buna rağmen model kısa süre önce antisemitik söylemler ve aşırı ideolojik ifadeler üretmesi nedeniyle eleştirilmişti. Kendi kendine “MechaHitler” ifadesini kullanması kamuoyunda ciddi tepki çekmiş, bu durum güvenlik ve denetim mekanizmalarına dair soru işaretlerini artırmıştı. Tüm bunlara ek olarak Elon Musk ile ABD Başkanı arasında bütçe tasarısı üzerinden yaşanan gerilim sonrasında, Grok’un Genel Hizmetler İdaresi (GSA) onay sürecinin yavaşladığı iddia edilmişti.
Yapay zekâ alanındaki rekabet yalnızca ABD içi şirketlerle sınırlı değil. Bu hafta Anthropic, üç Çinli yapay zekâ laboratuvarını Claude modeline yönelik “distilasyon saldırıları” gerçekleştirmekle suçladı. Bu tür saldırıların, mevcut bir modeli taklit ederek yeni sistemler geliştirme amacı taşıdığı belirtiliyor.
