NASA, Artemis programı için AROW adlı gerçek zamanlı takip deneyimini kullanıma açtı ve Orion uzay aracının Dünya ile Ay arasındaki konumunu artık doğrudan takip etmenizi sağlıyor. Sistem; Dünya’ya uzaklık, Ay’a uzaklık, hız, görev süresi ve görev rotası gibi verileri tek ekranda gösteriyor. NASA bu verileri Orion üzerindeki sensörlerden alıyor ve Houston’daki görev kontrol merkezine aktarıyor. Böylece Artemis II gibi insanlı bir Ay uçuşunu yalnızca canlı yayından değil, doğrudan uçuş verisi üstünden de izleyebiliyorsunuz.
Doğrusunu söylemek gerekirse, burada asıl önemli nokta yalnızca bir takip ekranı görmüyor oluşunuz. NASA, AROW’u sıradan bir görev sayfası gibi kurgulamamış, daha çok halka açık bir görev paneli gibi tasarlamış. Web sürümünde Orion’ın Dünya ve Ay’a göre yerini, yaklaşan görev kilometre taşlarını ve hatta Apollo iniş alanlarına ilişkin bazı bağlamsal bilgileri görebiliyorsunuz. Bunun yanı sıra NASA, uçuş başladıktan yaklaşık bir dakika sonra gerçek zamanlı veri akışını açıyor ve bu akışı Orion’ın atmosfere dönüşüne kadar sürdürüyor.
Artırılmış gerçeklik tarafı da işin en eğlenceli kısmını oluşturuyor. NASA uygulamasındaki AROW deneyimi, web sürümündeki temel özellikleri koruyor ve buna ek olarak bir AR izleyici getiriyor. Telefonunuzu kısa bir kalibrasyondan sonra hareket ettirdiğinizde uygulama size Orion’ın bulunduğunuz konuma göre gökyüzünde hangi yönde yer aldığını gösteriyor. NASA bu mobil izleme özelliğini, Orion roketin üst kademesinden ayrıldıktan yaklaşık üç saat sonra devreye aldı.
AROW’un bir başka güçlü yanı da meraklı geliştiricilere ve veriyle çalışmayı sevenlere kapı açması. NASA, Orion’ın konumunu ve hareketini tanımlayan durum vektörlerini ve görev yörüngesine ait ephemeris dosyalarını da yayımlıyor. Bu sayede kendi takip uygulamanızı geliştirebilir, veriyi teleskop yazılımına aktarabilir ya da görselleştirme projeleri hazırlayabilirsiniz. Aslına bakarsanız NASA’nın bu yaklaşımı, Artemis’i yalnızca bir herkese açık gösteri olarak değil, açık veriyle beslenen bir teknoloji platformu olarak konumlandırdığını gösteriyor.
Artemis II ile daha da anlam kazanıyor
AROW’un değeri, Artemis II göreviyle birlikte daha net ortaya çıkıyor. NASA, Türkiye saatine göre 2 Nisan gecesi saat 01.35’te, dört astronotu taşıyan Orion’u Space Launch System roketiyle fırlattı. Kurum, daha sonra Orion’ın ana motor ateşlemesini başarıyla tamamladığını ve ekibin Dünya yörüngesinden ayrılarak Ay çevresindeki uçuşuna başladığını da duyurdu. Ne var ki bu tür görevlerde kamuoyu çoğu zaman yalnızca fırlatma anına odaklanıyor, asıl uzun yolculuk ise geri planda kalıyor. AROW tam da bu noktada devreye giriyor ve yaklaşık 10 günlük görevin her aşamasını görünür hâle getiriyor.
NASA bu kez yalnızca astronotları Ay’a göndermiyor, sizi de dijital olarak görevin içine çekiyor. Benzer görev sayfalarında çoğu zaman statik bilgi kartları gördük, ancak AROW canlı telemetri, mobil uygulama ve artırılmış gerçeklik birleşimiyle daha modern bir çizgi yakalıyor. Artemis programının uzun vadede Ay çevresinde ve yüzeyinde kalıcı insan varlığı kurma hedefi düşünüldüğünde, bu tür araçların kamu ilgisini diri tutmak açısından önemli olduğunu söylemeliyiz. Siz de Orion’un o anda nerede olduğunu görmek istiyorsanız, NASA bu kez size gerçekten bakılacak bir pencere açıyor.
