İspanya’dan çocuklar için sosyal medyaya sert sınırlama: 16 yaş altına yasak geliyor

İspanya, çocukların dijital ortamlardaki güvenliğini artırmak amacıyla sosyal medya kullanımına yönelik kapsamlı bir yasal düzenleme hazırlığında bulunuyor. Başbakan Pedro Sanchez, Dubai’de düzenlenen Dünya Hükümetler Zirvesi’nde yaptığı açıklamada, 16 yaşın altındaki kullanıcıların sosyal medya platformlarına erişimini yasaklayacak bir yasanın kısa süre içinde yürürlüğe gireceğini duyurdu. Bu adım, yalnızca çocukları korumayı değil, aynı zamanda sosyal medya şirketlerini nefret söylemi, yasa dışı içerikler ve toplumsal kutuplaşma gibi sorunlar karşısında daha fazla sorumluluk almaya zorlamayı hedefliyor.

Sanchez, konuşmasında sosyal medyayı sert ifadelerle eleştirerek bu alanı “kuralların işlemediği ve suçların tolere edildiği bir başarısız devlet” olarak nitelendirdi. Dijital platformların denetlenmesinin kaçınılmaz hale geldiğini vurgulayan İspanya Başbakanı, özellikle son dönemde yaşanan bazı olayların bu ihtiyacı açık biçimde ortaya koyduğunu ifade etti. X platformunda kullanılan yapay zekâ tabanlı sohbet botunun çocukları cinsel içerikle ilişkilendiren görseller üretmesi, Meta’nın Android kullanıcılarına yönelik veri toplama yöntemleri ve Facebook üzerinden yürütülen seçimlere müdahale girişimleri bu örnekler arasında yer aldı.

İspanya sosyal medya platformlarına sıkı yaş doğrulama zorunluluğu getirecek

Yeni düzenleme kapsamında sosyal medya şirketlerinin, 16 yaşın altındaki kullanıcıların erişimini engellemek için “etkili yaş doğrulama sistemleri” uygulaması zorunlu hale gelecek. Sanchez, yalnızca kullanıcıların yaşını beyan ettiği basit onay kutularının yeterli olmayacağını, daha güvenilir ve denetlenebilir teknik çözümlerin devreye alınması gerektiğini dile getirdi. Buna rağmen, yasağın ne zaman tam anlamıyla uygulanmaya başlanacağına ilişkin net bir takvim henüz paylaşılmış değil.

Bunun yanı sıra, yasa dışı içeriklerin algoritmalar aracılığıyla yayılmasını veya görünürlüğünün artırılmasını suç kapsamına alacak yeni bir düzenleme de gündemde bulunuyor. İspanya hükümeti, bu tür uygulamaların yalnızca platformlara para cezası verilmesiyle sınırlı kalmamasını, şirket yöneticilerinin de hukuki sorumluluk üstlenmesini öngörüyor. Sanchez’in açıklamalarına göre, nefret söylemi ya da yasa dışı içeriklere göz yuman teknoloji şirketlerinin üst düzey yöneticileri cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalabilecek.

İspanya’nın bu adımı, Avrupa genelinde daha sıkı dijital yönetişim arayışlarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Sanchez, ülkesinin beş Avrupa ülkesiyle birlikte sosyal medya platformlarının denetlenmesine yönelik ortak bir girişim başlattığını açıkladı. Her ne kadar bu ülkelerin isimleri paylaşılmasa da, Avrupa Birliği içinde dijital hizmetlere yönelik düzenlemelerin giderek sertleştiği biliniyor.

Başbakan Sanchez, çocukların “tek başlarına baş etmeleri beklenemeyecek bir dijital alanın içine bırakıldığını” belirterek, devletin bu noktada müdahil olmasının kaçınılmaz olduğunu savundu. Sosyal medyanın başlangıçta küresel anlayış ve iş birliği için bir araç olarak sunulduğunu, ne var ki zaman içinde bu vaadini yerine getiremediğini de sözlerine ekledi.

İspanya’nın planladığı yasak, dünya genelinde benzer uygulamaların artmakta olduğu bir döneme denk geliyor. Avustralya, geçtiğimiz yıl 16 yaş altındaki kullanıcılar için sosyal medya yasağını hayata geçirmişti. Bunun yanında İngiltere’de benzer bir düzenleme aktif olarak tartışılırken, Türkiye, Danimarka ve Malezya da çocukların sosyal medya kullanımını sınırlamaya yönelik planlarını kamuoyuyla paylaşmış durumda. Tüm bunlara rağmen, yaş doğrulama teknolojilerinin etkinliği ve ifade özgürlüğü üzerindeki olası etkiler, önümüzdeki dönemde bu tür yasaların en çok tartışılan yönleri arasında yer almayı sürdürecek.