Endonezya ve Malezya, xAI tarafından geliştirilen yapay zekâ tabanlı sohbet botu Grok’a erişimi geçici olarak engelleme kararı aldı. Söz konusu karar, Grok’un sosyal ağ X üzerinden yapılan kullanıcı taleplerine yanıt olarak rızaya dayanmayan, cinselleştirilmiş ve kimi durumlarda şiddet unsurları barındıran yapay zekâ üretimi görseller ortaya koyması üzerine alındı. Bu içeriklerin bir bölümünde gerçek kişilerin, kadınların ve reşit olmayanların tasvir edilmesi, kamu otoritelerinin müdahalesini hızlandırdı. Yetkililer, dijital ortamda bireylerin haklarının korunması gerektiğini vurgularken, platformların sorumluluk alanının altını çizdi. Alınan kararlar, son dönemde yapay zekâ araçlarının kötüye kullanımına yönelik artan küresel endişeleri de gözler önüne serdi.
Endonezya İletişim ve Dijital Bakanı Meutya Hafid tarafından yapılan yazılı açıklamada, rızasız cinsel deepfake içeriklerin insan hakları ve birey onuru açısından ciddi bir ihlal oluşturduğu ifade edildi. Açıklamada, dijital alandaki güvenliğin vatandaşların temel haklarından biri olduğu vurgulanırken, bu tür içeriklerin yayılmasının toplum üzerinde kalıcı zararlar doğurabileceği belirtildi. Bunun yanında bakanlık, X yetkililerini konuyla ilgili görüşme yapmak üzere davet ettiğini de duyurdu. Görüşmelerde, platformun içerik denetleme mekanizmalarının ve yapay zekâ sistemlerinin nasıl iyileştirileceğinin ele alınması bekleniyor. Endonezya tarafı, sürecin yalnızca geçici bir erişim engeliyle sınırlı kalmayabileceğini de ima ediyor.
Grok ve benzer yapay zekâ araçları küresel inceleme altında
Malezya hükümeti de benzer bir yaklaşım sergileyerek Grok’a erişimi askıya aldığını açıkladı. New York Times’ın aktardığına göre, Malezya’daki karar da kamuoyunda artan tepkiler ve sivil toplum kuruluşlarının çağrıları sonrasında alındı. Ülkede yetkililer, özellikle çocukların ve kadınların hedef alındığı yapay zekâ üretimi içeriklerin hukuki ve etik boyutlarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Buna rağmen, erişim engelinin geçici olduğu ve platformdan gerekli güvencelerin alınması hâlinde kararın gözden geçirilebileceği ifade ediliyor.
Endonezya ve Malezya’nın attığı adımlar, farklı ülkelerdeki düzenleyici tepkilerle birlikte değerlendirildiğinde daha geniş bir tabloyu ortaya koyuyor. Hindistan’da bilişim otoriteleri, X’ten Grok’un müstehcen içerik üretmesini önleyecek tedbirler almasını talep etti. Avrupa Birliği cephesinde ise Avrupa Komisyonu, Grok ile ilgili tüm belgelerin saklanması yönünde bir talimat verdi ve bu durum olası bir soruşturmanın zeminini hazırladı. İngiltere’de iletişim düzenleyicisi Ofcom, hızlı bir ön inceleme başlatacağını duyururken, Başbakan Keir Starmer da düzenleyici kurumun atacağı adımlara tam destek verdiğini açıkladı.
Öte yandan Amerika Birleşik Devletleri’nde federal düzeyde henüz doğrudan bir adım atılmış değil. Buna rağmen bazı Demokrat senatörler, Apple ve Google’a çağrıda bulunarak X uygulamasının mağazalardan kaldırılmasını gündeme getirdi. xAI cephesinde ise ilk etapta Grok hesabı üzerinden yapılan bir özür paylaşımı dikkat çekti. Paylaşımda, belirli bir içeriğin etik standartları ve çocuk istismarıyla ilgili ABD yasalarını ihlal etmiş olabileceği kabul edildi. Daha sonra Grok’un görsel üretim özelliği X üzerinde yalnızca ücretli abonelere sınırlandırıldı; fakat bağımsız Grok uygulamasında bu kısıtlamanın etkili olmadığı yönünde eleştiriler devam ediyor.
Tüm bunlara ek olarak, Elon Musk’ın konuyla ilgili açıklamaları da tartışma yarattı. Musk, İngiltere hükümetinin diğer yapay zekâ araçlarına neden benzer yaptırımlar uygulamadığını sorgulayan bir paylaşıma, sansür eleştirisi içeren kısa bir yanıt verdi. Bu açıklama, ifade özgürlüğü ile dijital güvenlik arasındaki dengenin nasıl kurulacağına dair tartışmaları yeniden alevlendirdi. Uzmanlar, yapay zekâ teknolojilerinin hızla yaygınlaştığı bir dönemde, uluslararası ölçekte daha net ve bağlayıcı düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.
