Yapay zekâ şirketlerine yönelik telif hakkı tartışmaları giderek artarken, bu alandaki son hukuki girişimlerden biri de Encyclopedia Britannica’dan geldi. Köklü ansiklopedi yayınevi, OpenAI’a karşı telif hakkı ve marka ihlali iddialarıyla dava açtı. Reuters tarafından aktarılan bilgilere göre, şirket OpenAI’ın yapay zekâ modellerini eğitirken Britannica’ya ait içerikleri izinsiz biçimde kullandığını öne sürüyor. Buna ek olarak dava dilekçesinde, ChatGPT’nin bazı kullanıcı sorularına verdiği yanıtların Britannica makalelerinin tamamını ya da belirli bölümlerini neredeyse birebir şekilde yeniden ürettiği iddia ediliyor.
Britannica’nın hukuki başvurusu, üretken yapay zekâ sistemlerinin eğitiminde kullanılan veri kaynaklarının sınırlarıyla ilgili tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemde gündeme geldi. Yayıncılık sektöründeki birçok kurum, yapay zekâ şirketlerinin büyük veri kümeleri oluştururken telifli içerikleri izinsiz biçimde kullandığını savunuyor. Britannica da benzer bir argümanla OpenAI’ın içeriklerini “büyük ölçekli ve sistematik biçimde” kullandığını ileri sürüyor. Dava metninde, bu durumun hem telif haklarını ihlal ettiği hem de şirketin içeriklerinin ticari değerini zedelediği belirtiliyor.
ChatGPT yanıtlarında Britannica’ya yanlış atıf iddiası
Dava dosyasında yalnızca telif ihlali değil, aynı zamanda marka ihlali iddiaları da yer alıyor. Britannica’ya göre ChatGPT bazı durumlarda gerçek olmayan veya hatalı bilgileri Britannica’ya aitmiş gibi gösteriyor. Yapay zekâ alanında “halüsinasyon” olarak adlandırılan bu durum, sistemlerin gerçekte var olmayan bilgileri üretmesi anlamına geliyor. Britannica, ChatGPT’nin bu tür yanlış içerikleri kendi markasına atfetmesinin kullanıcılar arasında yanıltıcı bir algı oluşturduğunu savunuyor.
Söz konusu davada talep edilen tazminat miktarı henüz açıklanmış değil. Bununla birlikte Britannica, OpenAI’ın benzer uygulamaları tekrar etmesini önlemek amacıyla mahkemeden ihtiyati tedbir talebinde bulunuyor. Böyle bir karar alınması halinde OpenAI’ın veri kullanımı ve içerik üretim süreçleri üzerinde daha sıkı denetim uygulanması gündeme gelebilir.
OpenAI cephesinden yapılan açıklamada ise şirketin yapay zekâ modellerinin kamuya açık verilerle eğitildiği ve bu sürecin “adil kullanım” ilkesi çerçevesinde yürütüldüğü savunuldu. Engadget’a konuşan bir OpenAI sözcüsü, ChatGPT’nin insan yaratıcılığını desteklediğini, bilimsel araştırmaları hızlandırdığını ve milyonlarca kişinin günlük yaşamını kolaylaştırdığını ifade etti. Buna rağmen, telif hakkı tartışmaları teknoloji sektöründe giderek daha geniş bir hukuki alan oluşturuyor.
Öte yandan Encyclopedia Britannica’nın yapay zekâ şirketleriyle yaşadığı hukuki anlaşmazlıklar bununla sınırlı değil. Şirket, Merriam-Webster sözlüğünün de sahibi konumunda bulunuyor. Eylül ayında Britannica, yapay zekâ destekli arama motoru geliştiren Perplexity’e karşı da benzer gerekçelerle dava açmıştı. Bu dava da telifli içeriklerin izinsiz kullanıldığı iddiasına dayanıyordu.
Yapay zekâ alanındaki telif tartışmalarının en dikkat çeken örneklerinden biri ise OpenAI ile The New York Times arasındaki hukuk mücadelesi. New York Times, OpenAI’ın modellerini eğitirken gazetenin haber içeriklerinden yararlandığını ve ChatGPT’nin bazı durumlarda bu metinleri yeniden ürettiğini öne sürerek dava açmıştı.
Teknoloji dünyasının gündemini Teknoblog'un bültenleriyle takip edin.
