Donald Trump yönetiminin ABD’de federal düzenlemelerin hazırlanma sürecinde yapay zekâdan yararlanmayı planladığı öne sürüldü. ProPublica tarafından aktarılan bilgilere göre, bu yaklaşım ilk olarak ABD Ulaştırma Bakanlığı’nda (Department of Transportation – DOT) devreye alınmak isteniyor. Bakanlık çalışanlarıyla yapılan görüşmeler, Google’ın Gemini adlı üretken yapay zekâ sisteminin düzenleme taslaklarının hazırlanmasında kullanılmasının gündemde olduğunu ortaya koyuyor. DOT tarafından hazırlanan düzenlemeler, sivil havacılıktan tehlikeli maddelerin taşınmasına kadar geniş bir alanda kamu güvenliğini doğrudan etkiliyor.
Söz konusu planın geçen ay kurum içi toplantılarda personele aktarıldığı belirtiliyor. DOT bünyesinde görev yapan avukat Daniel Cohen, meslektaşlarına gönderdiği bir yazıda yapay zekânın “düzenleme yazım biçimini kökten değiştirme potansiyeline” sahip olduğunu ifade etti. Bakanlığın hukuk müşaviri Gregory Zerzan ise Başkan Donald Trump’ın bu girişime oldukça sıcak baktığını ve DOT’un yapay zekâ ile düzenleme taslağı hazırlama konusunda tamamen yetkilendirilen ilk kurum olacağını dile getirdi. Bu açıklamalar, uygulamanın başlangıçta sınırlı bir deneme olarak kurgulandığını, fakat ilerleyen dönemde diğer federal kurumlara da yayılabileceğini gösteriyor.
Donald Trump yönetimi “mükemmel bir düzenleme” aramıyor
Ne var ki, aktarılan bilgiler düzenlemelerin niteliği konusunda soru işaretlerini de beraberinde getiriyor. ProPublica’nın ulaştığı toplantı kayıtlarında Zerzan’ın, “Mükemmel bir düzenlemeye ihtiyacımız yok, hatta çok iyi olmasına bile gerek yok” ifadelerini kullandığı görülüyor. Bu yaklaşım, kamuoyunda “yeterince iyi” kabul edilen metinlerle sürecin hızlandırılmasının hedeflendiği şeklinde yorumlanıyor. Buna rağmen, DOT’un yetki alanının yolcu güvenliği, pilot yeterlilikleri ve tehlikeli madde taşımacılığı gibi kritik konuları kapsadığı hatırlatılıyor.
DOT’un düzenlemeleri, ABD’deki ulaşım altyapısının neredeyse tamamına temas ediyor. Ticari uçakların güvenlik standartlarından sürücü lisans kriterlerine kadar uzanan bu çerçevede, hata payı son derece düşük olmak zorunda. Buna rağmen, büyük dil modellerinin zaman zaman yanlış veya uydurma bilgiler üretebildiği biliniyor. Bu durum, düzenleme metinlerinin yapay zekâ tarafından hazırlanmasının hukuki ve teknik riskler doğurabileceği endişesini güçlendiriyor.
Öte yandan, bu yaklaşımın arkasındaki temel motivasyonun hız olduğu belirtiliyor. Karmaşık federal düzenlemelerin hazırlanması ve gözden geçirilmesi çoğu zaman aylar sürerken, yapay zekâ destekli sistemlerin kısa sürede kapsamlı metinler üretebildiği vurgulanıyor. DOT içinde yapılan bir sunumda, düzenleme metinlerinin önemli bir bölümünün teknik ve tekrar eden ifadelerden oluştuğu, bu nedenle yapay zekânın bu görevde yeterli olabileceği savunuldu. Zerzan’ın, bir taslak düzenlemenin Gemini üzerinden 20 dakika içinde oluşturulabileceğini söylediği de aktarılıyor.
Federal kurumlar daha önce yapay zekâdan çeviri, veri analizi ve kamuoyu görüşlerinin sınıflandırılması gibi alanlarda yararlanmıştı. Fakat doğrudan düzenleme yazımında kullanılması, ABD yönetimi açısından yeni bir uygulama olarak öne çıkıyor. Donald Trump’ın yapay zekâya yönelik olumlu tutumu ve bu alanda imzaladığı başkanlık kararnameleri, söz konusu planın siyasi arka planını oluşturuyor.
Buna karşın, akademisyenler ve eski kamu görevlileri temkinli olunması gerektiği görüşünde. DOT’un eski geçici baş yapay zekâ yetkilisi Mike Horton, bu yaklaşımı “düzenleme yazımını bir lise stajyerine vermek” benzetmesiyle eleştirdi. Horton’a göre hız odaklı bir anlayış, hataların artmasına ve bunun sonucunda ciddi güvenlik sorunlarına yol açabilir. Ohio State Üniversitesi’nden idare hukuku uzmanı Bridget Dooling ise yapay zekânın çok sayıda kelime üretebilmesinin, ortaya çıkan metnin kaliteli bir kamu kararı olduğu anlamına gelmediğini vurguluyor.
Tüm bunlara ek olarak, DOT’un Trump’ın ikinci başkanlık döneminin başlangıcından bu yana 4 binden fazla çalışanını kaybettiği, bunlar arasında 100’ü aşkın avukatın bulunduğu ifade ediliyor. Personel eksikliği, yapay zekâya yönelimi hızlandıran faktörlerden biri olarak değerlendiriliyor. Buna rağmen, ulaşım güvenliği gibi hayati bir alanda teknolojinin nasıl ve hangi denetim mekanizmalarıyla kullanılacağı sorusu, tartışmaların merkezinde yer almaya devam ediyor.
Teknoblog, teknoloji gündemini farklı platformlarda düzenli biçimde paylaşıyor. WhatsApp kanalında öne çıkan haberleri anlık olarak aktarıyor, Google Haberler üzerinden güncel içerikleri sunuyor, Instagram ve X hesaplarında dikkat çeken başlıkları özetliyor, YouTube kanalında ise ürün incelemeleri ve detaylı anlatımlarla içeriği tamamlıyor.
