Amerika Birleşik Devletleri Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA), kamuoyuna açık en bilinen bilgi kaynaklarından biri olan The World Factbook içeriğinin yayımlanmasına son verileceğini açıkladı. Yıllar boyunca dünya genelindeki ülkeler ve topluluklar hakkında demografik, ekonomik, coğrafi ve siyasal veriler sunan bu referans kaynağının durdurulacağına ilişkin duyuru, CIA tarafından yapılan kısa bir açıklamayla kamuoyuna aktarıldı. Ne var ki söz konusu açıklamada, bu kararın hangi gerekçelere dayandığına dair herhangi bir ayrıntıya yer verilmedi. Buna rağmen, kurumun son dönemde karşı karşıya kaldığı bütçe kısıtlamaları ve personel azaltımları, bu tür kamuya açık hizmetlerin öncelik olmaktan çıkarılmış olabileceğine işaret ediyor.
World Factbook, yalnızca akademisyenler ve gazeteciler için değil, aynı zamanda öğrenciler, araştırmacılar ve kamu politikalarıyla ilgilenen geniş bir kesim için temel bir başvuru kaynağı olma niteliği taşıyordu. Her şeye rağmen, federal kurumlar genelinde 2025 yılı boyunca uygulamaya konulan işten çıkarmalar ve gönüllü ayrılma programları, CIA’in da operasyonel önceliklerini yeniden değerlendirmesine neden oldu. Bu bağlamda, kamuya yönelik bilgilendirme araçlarının sürdürülebilirliği konusunda farklı bir yaklaşım benimsenmiş olması ihtimal dahilinde görülüyor.
CIA World Factbook’un tarihsel gelişimi ve dijitalleşme süreci
World Factbook’un kökenleri, Soğuk Savaş dönemine kadar uzanıyor. İlk olarak 1962 yılında The National Basic Intelligence Factbook adıyla yayımlanan bu çalışma, başlangıçta yalnızca yetkili devlet kurumlarının kullanımına sunulan gizli bir belge niteliği taşıyordu. Ancak zaman içerisinde diğer federal kurumların da bu kaynağa ihtiyaç duymasıyla birlikte, gizlilik derecesi olmayan bir sürüm hazırlanarak 1971 yılında kamuoyuyla paylaşıldı. Bu adım, ABD yönetiminin bilgiye erişim konusunda daha şeffaf bir yaklaşım benimsemesinin erken örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Teknolojik gelişmelerle birlikte World Factbook da dönüşüm geçirdi. 1997 yılında CIA’in resmi internet sitesine taşınan içerik, dijital ortamda sürekli güncellenen bir veri tabanı haline geldi. Ülkelerin nüfus yapısı, enerji kaynakları, ekonomik göstergeleri ve siyasi sistemleri gibi pek çok başlık, bu platform üzerinden düzenli olarak erişime açık tutuldu. Bunun yanında, bağımsız devletlerin yanı sıra bazı özerk bölgeler ve uluslararası oluşumlar hakkında da özet bilgiler sunuluyordu. Bu yönüyle World Factbook, benzer uluslararası veri kaynaklarıyla karşılaştırıldığında daha sade ve anlaşılır bir çerçeve çiziyordu.
Yine de, internet çağında çok sayıda alternatif veri kaynağının ortaya çıkması, World Factbook’un özgün konumunu zamanla zayıflattı. Birleşmiş Milletler, Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu gibi kuruluşların sunduğu kapsamlı ve güncel istatistikler, kullanıcıların farklı platformlara yönelmesine neden oldu. Buna rağmen, CIA tarafından hazırlanan içeriklerin güvenilirliği ve standartlaştırılmış yapısı, kaynağın önemini uzun süre korumasını sağladı.
World Factbook’un yayımdan kaldırılması, kamuya açık istihbarat kaynaklarının geleceği açısından da dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Bundan sonraki süreçte CIA’in benzer bilgilendirme faaliyetlerini farklı biçimlerde sürdürüp sürdürmeyeceği belirsizliğini korurken, araştırmacıların ve medya kuruluşlarının alternatif veri kaynaklarına yönelmesi kaçınılmaz görünüyor. Buna ek olarak, bu kararın ABD’deki diğer federal kurumların açık veri politikalarına nasıl yansıyacağı da yakından izlenen bir konu olmaya devam ediyor.
Teknoblog, teknoloji gündemini farklı platformlarda düzenli biçimde paylaşıyor. WhatsApp kanalında öne çıkan haberleri anlık olarak aktarıyor, Google Haberler üzerinden güncel içerikleri sunuyor, Instagram ve X hesaplarında dikkat çeken başlıkları özetliyor, YouTube kanalında ise ürün incelemeleri ve detaylı anlatımlarla içeriği tamamlıyor.
