Brezilya Rekabet Kurumu CADE (Conselho Administrativo de Defesa Econômica), Meta’nın WhatsApp Business API kapsamında uygulamaya koyduğu ve üçüncü taraf yapay zekâ şirketlerinin platformda sohbet botu sunmasını engelleyen politikayı geçici olarak durdurma kararı aldı. Bunun yanında kurum, söz konusu uygulamanın rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olup olmadığını tespit etmek amacıyla Meta hakkında resmi bir soruşturma başlattı. CADE tarafından yapılan açıklamada, WhatsApp’ın yeni iş koşullarının pazardaki rekabet dengesini bozabilecek unsurlar barındırdığına dair güçlü şüpheler bulunduğu ifade edildi. Her ne kadar Meta bu düzenlemeyi teknik gerekçelerle savunsa da, Brezilyalı yetkililer uygulamanın belirli oyuncuları dışlayıcı sonuçlar doğurabileceğini değerlendiriyor. Bu gelişme, dijital platformlar ve yapay zekâ hizmetleri arasındaki rekabetin giderek daha yakından izlendiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
CADE’nin açıklamasına göre, Meta’nın “WhatsApp Business Solution Terms” adı altında yürürlüğe koyduğu yeni koşullar, yapay zekâ teknolojileri sunan üçüncü taraf sağlayıcıların WhatsApp kullanıcılarına erişimini sınırlıyor. Buna rağmen aynı kısıtlamaların Meta’nın kendi sohbet botu olan Meta AI için geçerli olmaması, soruşturmanın temel dayanaklarından biri olarak öne çıkıyor. Kurum, bu durumun rakip yapay zekâ hizmetlerini dışlayıcı bir etki yaratıp yaratmadığını ve Meta’ya haksız bir avantaj sağlayıp sağlamadığını incelemeyi hedefliyor. Öte yandan CADE, söz konusu politikanın piyasada inovasyonu sınırlayabilecek sonuçlar doğurabileceğine de dikkat çekiyor.
Brezilya, Avrupa Birliği ve İtalya’nın izlerini takip ediyor
Meta, ekim ayında WhatsApp Business API kullanım şartlarını güncelleyerek, OpenAI, Microsoft ve Perplexity gibi şirketlerin geliştirdiği sohbet botlarının WhatsApp üzerinden sunulmasını yasaklamıştı. Bu kararın ardından ilgili şirketler, yeni kuralların 15 Ocak itibarıyla yürürlüğe girmesiyle birlikte hizmetlerini WhatsApp üzerinden sunamayacaklarını duyurmuştu. Buna rağmen Meta’nın politikası, işletmelerin kendi müşterilerine yönelik sohbet botları geliştirmesini engellemiyor. Yani şirketler, ister yapay zekâ destekli ister daha basit çözümler olsun, kendi botlarını WhatsApp içinde kullanmaya devam edebiliyor.
Brezilya’daki soruşturma, Avrupa Birliği ve İtalya’da başlatılan benzer antitröst incelemelerinin ardından geldi. Avrupa Birliği rekabet otoriteleri, Meta’nın bu uygulamasının birlik kurallarını ihlal edip etmediğini değerlendiriyor. Buna ek olarak, olası bir ihlal tespit edilmesi durumunda Meta’nın küresel cirosunun yüzde 10’una kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor. Bu durum, Meta üzerindeki düzenleyici baskının yalnızca tek bir ülkeyle sınırlı olmadığını gösteriyor.
Meta cephesi ise WhatsApp Business API’nin asıl amacının işletmelerin müşteri destek süreçlerini ve bilgilendirme mesajlarını kolaylaştırmak olduğunu savunuyor. Şirket, üçüncü taraf yapay zekâ sohbet botlarının sistem üzerinde beklenenden fazla yük oluşturduğunu ve mevcut altyapının bu kullanım senaryoları için tasarlanmadığını öne sürüyor. Buna rağmen Meta, İtalya’daki geliştiricilere gönderdiği bir bildirimde, ülkede faaliyet gösteren yapay zekâ sağlayıcılarının 15 Ocak sonrasında da WhatsApp üzerinden hizmet sunmaya devam edebileceğini belirtmişti. Benzer bir esnekliğin Brezilya için de gündeme gelmesi, CADE’nin aldığı askıya alma kararının ardından ihtimal dahilinde görülüyor.
