Yapay zekâ sektörünün önde gelen iki şirketi olan Anthropic ve OpenAI arasında ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ile yapılan anlaşmalar nedeniyle dikkat çeken bir gerilim yaşanıyor. Anthropic’in kurucu ortaklarından ve CEO’su Dario Amodei, şirket çalışanlarına gönderdiği bir notta OpenAI’ın savunma anlaşmasına ilişkin kamuoyuna yaptığı açıklamaları sert sözlerle eleştirdi. The Information tarafından aktarılan bilgilere göre, Amodei OpenAI’ın güvenlik konusundaki yaklaşımını “safety theater” yani güvenlik görüntüsü vermeye yönelik bir yaklaşım olarak tanımladı.
Amodei’nin mesajında özellikle OpenAI CEO’su Sam Altman’ın kamuoyuna yönelik söylemleri hedef alındı. Anthropic CEO’su, OpenAI’ın ABD Savunma Bakanlığı ile yaptığı anlaşmanın çalışanları yatıştırma amacı taşıdığını öne sürdü. Buna karşılık Anthropic’in teknoloji kullanımına yönelik olası kötüye kullanım risklerini önlemeye daha fazla önem verdiği ifade edildi. Amodei, Altman’ın kendisini uzlaşmacı bir lider gibi gösterdiğini fakat bunun gerçeği yansıtmadığını belirtti.
Anthropic ile Pentagon arasındaki görüşmeler neden sonuçsuz kaldı?
Gerginliğin arka planında ABD Savunma Bakanlığı ile yürütülen görüşmeler bulunuyor. Anthropic ile Pentagon arasında daha önce yaklaşık 200 milyon dolarlık bir sözleşme bulunmasına rağmen, yeni anlaşma görüşmeleri bazı kritik koşullar nedeniyle sonuçsuz kaldı. Anthropic, geliştirdiği yapay zekâ teknolojilerinin belirli kullanım alanlarında sınırlandırılması gerektiğini savundu. Şirket özellikle iki konuda açık güvence talep etti: yapay zekânın kitlesel iç gözetim amacıyla kullanılmaması ve otonom silah sistemlerine entegre edilmemesi.
Pentagon’un ise yapay zekânın “yasal olan her türlü kullanım” için erişilebilir olmasını istediği ifade edildi. Bu yaklaşım Anthropic tarafından yeterli görülmedi. Bunun üzerine ABD Savunma Bakanlığı, yapay zekâ alanındaki başka bir büyük şirket olan OpenAI ile anlaşma imzaladı.
OpenAI tarafından yapılan açıklamada ise sözleşmenin yine belirli güvenlik sınırları içerdiği vurgulandı. Şirket blogunda yer alan bilgilere göre ABD Savunma Bakanlığı’nın kitlesel iç gözetim faaliyetlerini yasa dışı kabul ettiği ve bu nedenle böyle bir kullanım planlanmadığı belirtildi. Buna rağmen eleştiriler tamamen ortadan kalkmış değil. Hukuki çerçevenin zaman içinde değişebileceği ve bugün yasa dışı kabul edilen bazı uygulamaların ileride farklı şekilde değerlendirilebileceği yönünde görüşler bulunuyor.
Yapay zekâ teknolojilerinin askeri kullanımına yönelik tartışmalar son yıllarda giderek yoğunlaşmış durumda. Birçok araştırmacı ve etik uzmanı, bu tür teknolojilerin kullanım alanlarının açık biçimde sınırlandırılması gerektiğini savunuyor. Buna karşılık savunma kurumları ise gelişmiş yapay zekânın istihbarat analizi, lojistik planlama ve siber güvenlik gibi alanlarda önemli avantajlar sunduğunu ifade ediyor.
Tartışmanın kamuoyuna yansıyan bir başka boyutu da kullanıcı tepkileri oldu. Bazı raporlara göre OpenAI’ın ABD Savunma Bakanlığı ile anlaşmasının duyulmasının ardından ChatGPT uygulamasının kaldırılma oranlarında belirgin bir artış yaşandı. Veriler, uygulamanın kaldırılma sayısının kısa süre içinde yaklaşık yüzde 295 yükseldiğini gösteriyor. Bununla birlikte App Store sıralamalarında Anthropic’in Claude uygulamasının üst sıralara yükseldiği de dikkat çekiyor.
