Almanya Federal Kartel Ofisi (Bundeskartellamt), Amazon’un ülkedeki Marketplace platformunda faaliyet gösteren üçüncü taraf satıcıların fiyatlandırma özgürlüğüne müdahale ettiği gerekçesiyle şirkete yaklaşık 70 milyon dolarlık para cezası verdi. Kurum, Amazon’un uzun süredir çeşitli mekanizmalar aracılığıyla satıcıların belirlediği fiyatları denetlediğini ve bu uygulamaların rekabet hukuku açısından sakıncalı olduğunu bildirdi. Karara göre Amazon, belirli ürünlerin fiyatlarını “yüksek” bulduğu durumlarda bu ürünlerin görünürlüğünü azaltabiliyor veya tamamen listeden kaldırabiliyor. Bu durumun satıcıların satış hacmini doğrudan etkilediği ve ciddi gelir kayıplarına yol açtığı vurgulandı.
Bundeskartellamt tarafından yapılan açıklamada, Amazon’un fiyat kontrolüne yönelik uygulamalarının yalnızca teknik bir denetimden ibaret olmadığı, buna rağmen satıcı davranışlarını yönlendiren sistematik bir müdahale niteliği taşıdığı ifade edildi. Platformda “Buy Box” olarak bilinen ve hızlı satın alma imkânı sunan alanda öne çıkamayan ürünlerin, “Tüm satın alma seçeneklerini gör” ya da “Amazon’daki diğer satıcılar” gibi daha az dikkat çeken bölümlere yönlendirildiği aktarıldı. Bu durum, her ne kadar ürünler tamamen kaldırılmasa da, satıcıların rekabet gücünü zayıflatıyor.
Amazon karara itiraz edecek
Rekabet Kurumu, Amazon’un yalnızca bir pazar yeri işletmecisi olmadığını, bunun yanında kendi perakende faaliyetlerini de yürüttüğünü hatırlattı. Platformdaki ürünlerin yaklaşık yüzde 60’ını üçüncü taraf satıcılar oluştururken, Amazon’un aynı ürün kategorilerinde doğrudan satış yapması bu satıcıları fiilen rakip konumuna getiriyor. Kurum Başkanı Andreas Mundt, bu nedenle Amazon’un rakiplerinin fiyatlarına yalnızca istisnai durumlarda, örneğin aşırı fiyatlandırma söz konusu olduğunda müdahale edebileceğini belirtti. Ne var ki “aşırı fiyatlandırma” kavramının sınırlarının net olmaması, mevcut uygulamaların platform genelinde fiyat seviyesinin Amazon tarafından belirlenmesine yol açabileceği endişesini doğuruyor.
Mundt, Amazon’un kullandığı mekanizmaların yalnızca kendi platformuyla sınırlı kalmayabileceğini, buna rağmen çevrim içi perakende sektörünün tamamında rekabeti etkileyebileceğini dile getirdi. Bu tür müdahalelerin, satıcıların maliyetlerini karşılayamaz hale gelmesine ve zamanla Marketplace’ten çekilmesine neden olabileceği görüşü paylaşıldı.
Amazon cephesinden yapılan açıklamada ise kararın temyize götürüleceği belirtildi. Amazon Almanya Ülke Müdürü Rocco Bräuniger, şirketin Almanya’da rekabetçi olmayan fiyatları öne çıkarmaya zorlanan tek perakendeci konumuna düşürüldüğünü savundu. Bräuniger, bunun tüketiciler, iş ortakları ve rekabet ortamı açısından mantıklı olmadığını ifade ederken, kararın Avrupa Birliği genelinde yenilikçiliği olumsuz etkileyebileceğini ileri sürdü.
Amazon, Avrupa’da uzun süredir rekabet otoritelerinin yakın takibi altında bulunuyor. Şirket, 2022 yılında Avrupa Birliği’nde özel satıcılara ait verileri rekabet amacıyla kullanmama ve Buy Box sıralamalarında satıcılara eşit muamele etme taahhüdünde bulunmuştu. Buna rağmen Almanya’daki düzenleyici kurum, mevcut uygulamaların Alman Rekabet Yasası’nın büyük dijital şirketlere yönelik özel hükümlerini ve Avrupa Birliği İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 102’nci maddesini ihlal ettiğini belirtiyor. Ayrıca soruşturma sürecinde Avrupa Komisyonu ile yakın iş birliği yürütüldüğü de açıklamada yer aldı.
Uygulanan 70 milyon dolarlık cezanın Amazon’un elde ettiği ekonomik faydalar dikkate alındığında yalnızca kısmi bir ödeme niteliği taşıdığı ifade ediliyor. Kurum, tespit edilen rekabet ihlallerinin halen devam ettiğini, buna rağmen ilerleyen dönemde ek yaptırımların gündeme gelebileceğini kaydediyor. Bu tablo, dijital pazar yerlerinde fiyat şeffaflığı ve satıcı bağımsızlığı konusundaki düzenleyici baskının Avrupa genelinde artarak süreceğine işaret ediyor.
Teknoblog, teknoloji gündemini farklı platformlarda düzenli biçimde paylaşıyor. WhatsApp kanalında öne çıkan haberleri anlık olarak aktarıyor, Google Haberler üzerinden güncel içerikleri sunuyor, Instagram ve X hesaplarında dikkat çeken başlıkları özetliyor, YouTube kanalında ise ürün incelemeleri ve detaylı anlatımlarla içeriği tamamlıyor.
