ABD’de bir federal yargıç, yapay zekâ şirketi Anthropic ile Trump yönetimi arasında süregelen hukuki anlaşmazlıkta şirket lehine önemli bir ara karar verdi. Wall Street Journal’ın aktardığına göre, Kaliforniya Kuzey Bölgesi Yargıcı Rita F. Lin, hükümetin Anthropic’i “tedarik zinciri riski” olarak sınıflandıran kararını geri çekmesini ve federal kurumların şirketle ilişkilerini kesme talimatını durdurmasını emretti. Bu gelişme, yapay zekâ şirketlerinin kamu kurumlarıyla ilişkilerinde hukuki sınırların yeniden tartışılmasına neden oldu.
Mahkeme sürecinde Yargıç Lin’in, söz konusu kararın Anthropic’in faaliyetlerini ciddi şekilde sekteye uğratmaya yönelik olabileceğine dikkat çektiği belirtildi. Bunun yanı sıra Lin, hükümetin attığı adımların şirketin ifade özgürlüğü haklarıyla çelişebileceğini değerlendirdi. Buna rağmen nihai karar henüz verilmiş değil; ancak alınan ihtiyati tedbir kararı, sürecin seyrini doğrudan etkileyebilecek nitelikte görülüyor.
Pentagon ile Anthropic arasındaki anlaşmazlığın arka planı
Taraflar arasındaki gerilim, geçtiğimiz ay ABD Savunma Bakanlığı ile Anthropic arasında yaşanan bir kullanım politikası anlaşmazlığıyla başladı. Şirketin, geliştirdiği yapay zekâ modellerinin belirli alanlarda kullanılmasını sınırlamak istediği biliniyor. Bu kapsamda otonom silah sistemleri ve geniş çaplı gözetim uygulamaları gibi alanlarda kullanımın yasaklanması yönünde kurallar öne sürüldü. Ne var ki hükümet yetkilileri bu sınırlamaları kabul etmedi ve şirketi “tedarik zinciri riski” olarak tanımladı.
Söz konusu etiket, genellikle yabancı menşeli şirketler veya ulusal güvenlik açısından tehdit oluşturduğu düşünülen aktörler için kullanılıyor. Buna rağmen ABD merkezli bir yapay zekâ şirketine aynı sınıflandırmanın uygulanması, teknoloji sektöründe geniş yankı uyandırdı. Bununla birlikte dönemin başkanı Donald Trump, federal kurumlara Anthropic ile iş ilişkilerini sonlandırmaları yönünde talimat verdi.
Bu gelişmelerin ardından Anthropic, hem ilgili devlet kurumlarına hem de Savunma Bakanlığı yetkililerine karşı dava açtı. Şirketin CEO’su Dario Amodei, hükümetin attığı adımları “cezalandırıcı ve misilleme niteliğinde” olarak tanımladı. Öte yandan Beyaz Saray ise şirketi “ulusal güvenliği riske atan” bir yapı olarak nitelendirerek sert eleştiriler yöneltti.
Mahkeme kararının ardından Anthropic tarafından yapılan açıklamada, yargının hızlı hareket etmesinden memnuniyet duyulduğu ifade edildi. Şirket, davanın hem kendi haklarını hem de müşterileri ile iş ortaklarının çıkarlarını korumak açısından gerekli olduğunu vurguladı. Bunun yanı sıra kamu kurumlarıyla iş birliğinin tamamen kesilmesi yerine, güvenli ve sorumlu yapay zekâ kullanımına yönelik ortak bir zeminde buluşulmasının hedeflendiği belirtildi.
