Avrupa Birliği, WhatsApp üzerinden yürüyen yapay zeka erişimi tartışmasını resmi bir rekabet soruşturmasına taşıdı. Avrupa Komisyonu, sahibi Meta Platforms olan WhatsApp’ın, üçüncü taraf yapay zekâ (AI) asistanlarının uygulama içinde çalışmasını engellediği kanaatine ulaştı. Bu ilk değerlendirme, Komisyonun Meta’ya yönelik daha sert adımlar atabileceğini açık biçimde ortaya koyuyor.
Bu noktada Komisyon, özellikle WhatsApp Business API üzerinden sunulan hizmetlere odaklanıyor. Meta’nın geçtiğimiz ekim ayında duyurduğu ve 15 Ocak itibarıyla yürürlüğe giren yeni şartlar, Komisyona göre pratikte Meta AI dışındaki çözümlerin uygulama içinde yer almasını zorlaştırıyor. Öte yandan bu değişiklikler, yalnızca teknik bir güncelleme olarak değerlendirilmedi.
Komisyon, söz konusu hamlenin AI asistan pazarına yeni girmek isteyen şirketler için ciddi bir engel oluşturduğunu düşünüyor. Buna rağmen süreç, henüz nihai bir karara bağlanmış değil. Soruşturma 4 Aralık’ta resmen başlatıldı ve şu aşamada yalnızca Komisyonun “ön görüşü” kamuoyuyla paylaşıldı.
Burada altı çizilen bir diğer nokta ise zaman baskısı. AI tabanlı hizmetler çok hızlı evrilirken, geç kalınan her adımın rekabet dengelerini kalıcı biçimde değiştirebileceği belirtiliyor. Bu nedenle Komisyon, soruşturma tamamlanmadan önce geçici önlemler uygulama seçeneğini de masada tutuyor.
Avrupa Komisyonu, Meta’nın WhatsApp üzerindeki AI tercihlerini rekabet açısından sorunlu buluyor
Komisyondan yapılan açıklamada, hakim konumdaki bir platformun kendi hizmetlerini öne çıkaracak şekilde kapıları kapatmasının kabul edilemeyeceği ifade ediliyor. Rekabetten sorumlu başkan yardımcısı Teresa Ribera, AI pazarının hızına özellikle vurgu yapıyor. Buna göre, rekabet zarar görmeden müdahale edebilmek için hızlı hareket edilmesi gerekiyor.
Bu yaklaşım, yalnızca Meta’yı değil, büyük teknoloji şirketlerinin tamamını yakından ilgilendiriyor. WhatsApp, Avrupa’da milyonlarca işletme tarafından müşteri iletişimi için kullanılıyor. Dolayısıyla uygulama içindeki AI erişiminin sınırlandırılması, küçük ve orta ölçekli AI geliştiricilerinin görünürlüğünü doğrudan etkileyebiliyor.
Buna karşın Meta, suçlamalara katılmıyor. Şirket sözcüleri, WhatsApp Business API’nin AI asistanları için vazgeçilmez bir kanal olmadığını savunuyor. Kullanıcıların farklı uygulamalar, işletim sistemleri, cihazlar ve web servisleri üzerinden çok sayıda AI seçeneğine erişebildiği dile getiriliyor. Meta’ya göre bu tablo, Komisyonun müdahalesini gereksiz kılıyor.
Fakat Komisyon, erişim meselesini yalnızca kullanıcı tercihiyle sınırlı görmüyor. WhatsApp gibi yüksek erişimli bir platformda tek bir AI çözümünün fiilen varsayılan hale gelmesi, rekabet hukukunda ayrı bir ağırlık taşıyor. Bu nedenle geçici önlemler, soruşturma süresince rakiplerin uygulama içindeki varlığını korumayı hedefleyebilir.
Şu aşamada Meta’nın savunmasını resmi olarak sunma hakkı bulunuyor. Komisyon ise bu yanıtları değerlendirdikten sonra nihai kararını açıklayacak. Olası yaptırımlar arasında para cezası kadar, WhatsApp politikalarında zorunlu değişiklikler de yer alıyor. Süreç devam ederken, dosya Avrupa’daki AI rekabetinin yönünü belirleyecek başlıklardan biri olarak ilerliyor.
Teknoblog, teknoloji gündemini farklı platformlarda düzenli biçimde paylaşıyor. WhatsApp kanalında öne çıkan haberleri anlık olarak aktarıyor, Google Haberler üzerinden güncel içerikleri sunuyor, Instagram ve X hesaplarında dikkat çeken başlıkları özetliyor, YouTube kanalında ise ürün incelemeleri ve detaylı anlatımlarla içeriği tamamlıyor.
