ChatGPT ve diğer yapay zekâ asistanları dünya genelinde geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşırken, insanların bu servisleri günlük yaşamlarında gerçekte hangi amaçlarla kullandığına ilişkin bağımsız veriler hâlâ sınırlı kalıyor. AI Observatory adı verilen araştırma girişiminin yayımladığı veriler ise kullanım alışkanlıklarının yalnızca iş, eğitim veya üretkenlik araçları etrafında şekillenmediğini gösteriyor. Yedi farklı kaynaktan anonimleştirilmiş sohbetleri inceleyen araştırmacılar, 2023 ile 2025 yılları arasındaki 23 binden fazla konuşmayı analiz etti. ChatGPT, Google Gemini ve SpaceX bünyesindeki xAI tarafından geliştirilen Grok gibi farklı sohbet botlarının dahil edildiği veri setinde konuşmaların yüzde 48’inin işle ilgili olmadığı belirlendi. Bulgular, yapay zekâ asistanlarının sağlık ve ilişkiler gibi daha kişisel konularda da kullanıcıların başvurduğu araçlara dönüştüğünü ortaya koyuyor.
AI Observatory, insanların yapay zekâyla kurduğu etkileşimi daha geniş bir çerçevede ölçebilmek amacıyla kamuya açık bir kaynak olarak oluşturuldu. Bunun arkasındaki temel sorunlardan biri, yapay zekâ hizmetlerinin milyarlarca kullanıcıya ulaşmasına rağmen kullanım biçimlerine dair verilerin büyük ölçüde hizmet sağlayıcıların elinde bulunması ve farklı araştırmalara dağılmış durumda olması. Şirketlerin yayımladığı çalışmalar genellikle kendi platformlarından elde edilen verilere dayanırken, bağımsız araştırmacıların farklı sistemleri karşılaştırabileceği ortak veri kaynakları daha sınırlı. Observatory’nin yedi ayrı kaynaktan topladığı anonimleştirilmiş konuşmalara dayanması bu açıdan farklı chatbot hizmetleri arasındaki kullanım eğilimlerini aynı çalışma içinde değerlendirmeye imkân tanıyor. Bununla birlikte 23 bini aşan sohbetten oluşan örneklem, milyarlarca kullanıcının tamamını temsil etmekten uzak olduğu için verilerin genel kullanıcı davranışlarının kesin bir fotoğrafı olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Yapay zekâ sağlık ve ilişki tavsiyelerinde daha fazla kullanılıyor
Araştırmanın öne çıkardığı noktalardan biri, kullanıcıların yapay zekâyı giderek yaşamlarının daha özel alanlarına dahil etmesi oldu. Projenin baş araştırmacılarından ve Stanford Üniversitesi doktora öğrencisi Anka Reuel, sağlık ve ilişki tavsiyelerinin bu kullanım alanları arasında bulunduğunu belirtiyor. Bu durum, sohbet botlarının yalnızca metin hazırlama, kod yazma, bilgi arama veya iş süreçlerini hızlandırma amacıyla kullanılmadığını gösteriyor. Kullanıcılar aynı sistemlere kişisel sorunlarını aktarabiliyor ve kendi koşullarıyla bağlantılı öneriler isteyebiliyor. Dolayısıyla yapay zekâ kullanımını değerlendirirken yalnızca üretkenlik ve istihdam üzerindeki etkileri incelemek, günlük hayatta oluşan daha geniş kullanım tablosunun bir bölümünü dışarıda bırakabiliyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
ChatGPT artık Mac’te ne yaptığınızı hatırlayabiliyor
11 yaşında çekilen tek bir fotoğraftan binlerce görüntü üretildiği iddiası Grok davasında
Google Gemini’ın görsellerindeki filigranı artık kaldırabilirsiniz
Anthropic CEO’su yapay zekaya tepkinin asıl nedenini açıkladı
ChatGPT genç kullanıcılar için daha sıkı kurallara geçiyor
OpenAI, Google ve Claude’u geliştiren Anthropic de yakın dönemde kullanıcı verilerine dayanan ve yapay zekânın iş dünyası üzerindeki olası etkilerini değerlendiren raporlar yayımladı. Bu çalışmalar, yapay zekânın hangi mesleklerde ve görevlerde daha fazla kullanıldığını anlamak açısından veri sağlıyor. Buna rağmen AI Observatory’nin bulguları, iş odaklı analizlerin yanında kişisel kullanım biçimlerinin de yakından incelenmesi gerektiğine işaret ediyor. Özellikle sağlık gibi yanlış veya eksik bir yanıtın doğrudan kullanıcı kararlarını etkileyebileceği alanlarda, chatbotların nasıl kullanıldığı ayrı bir araştırma konusu oluşturuyor. İlişkiler ve diğer kişisel meselelerde ise kullanıcıların bir yapay zekâ sistemine hangi bilgileri aktardığı, sistemden gelen yanıtı nasıl yorumladığı ve bunu kararlarına ne ölçüde yansıttığı soruları öne çıkıyor.
Reuel’e göre bu tablo, yapay zekânın gerçek dünyadaki kullanımının bağımsız ve kamuya açık biçimde izlenmesine duyulan ihtiyacı da gösteriyor. Araştırmacı, karar vericilerin yalnızca tek bir şirketten veya belirli bir kullanım alanından gelen verilere odaklanmak yerine şirketler, kullanım biçimleri, iş ortamları ve iş dışındaki etkileşimleri kapsayan daha geniş bir kanıt kümesini değerlendirmesi gerektiğini söylüyor. Böyle bir yaklaşım, düzenlemelerin gerçek kullanım alışkanlıkları dikkate alınarak hazırlanmasına yardımcı olabilir. Bunun yanında şirketlerin kendi kullanıcı verilerinden ürettiği araştırmalar ile bağımsız veri setlerinden çıkan bulguların birlikte değerlendirilmesi, chatbotların toplumdaki kullanım alanlarının daha sağlıklı biçimde anlaşılmasını sağlayabilir. AI Observatory’nin ilk verileri de yapay zekâ tartışmasının yalnızca işlerin nasıl değişeceği sorusuyla sınırlı kalmadığını, kişisel kararların ve günlük yaşamın da giderek bu tartışmanın içine girdiğini gösteriyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
Bu kullanım biçimlerinin yaygınlaşması beraberinde gizlilik, güvenilirlik ve yapay zekâ yanıtlarının sınırları gibi konuları daha görünür hâle getiriyor. Sağlık veya ilişkiler konusunda sohbet botlarından yardım isteyen kullanıcılar, profesyonel uzmanlık gerektiren bir durumla genel amaçlı bir yapay zekâ yanıtı arasındaki farkı her zaman aynı biçimde değerlendirmeyebilir. Öte yandan anonimleştirilmiş sohbetlerden oluşturulan araştırma veri setlerinde bile mahremiyetin nasıl korunduğu ve hangi konuşmaların araştırma kapsamına alındığı şeffaflık açısından dikkate alınması gereken başlıklar arasında bulunuyor. AI Observatory’nin 2023-2025 döneminden topladığı veriler bu davranışların ölçeğine ilişkin bir gösterge sunarken, yapay zekâ hizmetlerinin hızla değişmesi kullanım alışkanlıklarının da zaman içinde farklılaşabileceği anlamına geliyor.
