Türkiye, insansız hava araçlarının belirlenmiş koridorlarda uzun mesafeli taşıma yapmasına yönelik drone otoyolları hazırlıyor. Türkiye’deki İHA kullanımının genişlediği bir dönemde, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı 8 Kasım tarihli açıklamasında sistemin çalışma esaslarını paylaştı. Plan, özellikle kargo, sağlık malzemesi ve sanayi taşımalarında görüş hattı ötesindeki uçuşlara düzenli bir yapı kazandırmayı amaçlıyor.
Bakanlık, 30 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren SHT-İHA düzenlemesini bu yapının hukuki dayanağı olarak gösteriyor. Hava koridorlarının sınırları, giriş ve çıkış noktaları, uçuş yönleri ve kapasiteleri önceden belirlenecek. Ayrıca uçuşlar arasındaki ayırma kuralları da bu tanımlara eşlik edecek.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, koridor bilgilerini dijital ortamda yayımlayacak. İHA Trafik Yönetim Sistemi, yani İHATTYS, araçların bu hatları kullanmasında merkezi rol üstlenecek. Böylece operatörler, her uçuşta serbestçe bir güzergâh seçmek yerine tanımlanmış hava yollarını esas alacak.
Öte yandan bu yapı, herkesin kişisel drone’unu kargo taşımasında kullanabileceği bir düzen getirmiyor. Bakanlık, drone otoyollarında hobi ve sportif uçuşlara izin vermeyeceğini belirtiyor. P2 pilot lisansı, operasyon yetkisi ve işletme koşulları, ticari uçuşların giriş şartları arasında yer alıyor.
Drone otoyollarında uçuşları merkezi sistem izleyecek
Araçların kayıtlı olması, uzaktan kimlik tanımlama ve coğrafi sınırlandırma özelliklerini taşıması gerekecek. Bunun yanında sertifikalı yazılım ve uçuş öncesi bildirim şartları da uygulanacak. Sistemin teknik omurgası, aracın nerede olduğunu izlemek kadar hangi alana girebileceğini denetlemeye dayanıyor.
Merkezi yapı, gerektiğinde uçuşu kısıtlayabilecek, rotayı değiştirebilecek veya aracın iniş yapmasını isteyebilecek. Bağlantının kesildiği durumlar için de önceden belirlenmiş kurtarma senaryoları devreye girecek. Bakanlık, bu senaryolarda yerleşim alanlarından kaçınmayı özellikle vurguluyor.
Planlanan kullanım alanları arasında şehirler arası kargo, kan ve aşı gibi sağlık malzemelerinin taşınması bulunuyor. Adalar, kış şartlarında erişimi zorlaşan bölgeler ve organize sanayi bölgeleri de açıklamadaki örnekler arasında. Buna ek olarak enerji ve ulaşım altyapısının kontrolü, aynı koridorların farklı görevlerde kullanılmasını sağlayabilecek.
Ancak açıklama, belirli bir hattın yolcu ya da ticari hizmete açıldığı duyurusunu içermiyor. Bakanlık henüz ilk güzergâhları, işletmecileri veya ticari başlangıç tarihini paylaşmadı. Bu nedenle mevcut gelişme, Türkiye’de drone taşımacılığının hangi kurallarla ilerleyeceğini gösteren hazırlık aşaması olarak öne çıkıyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
