Tesla’nın Çin pazarındaki satışları ekim ayında belirgin biçimde gerilerken şirketin Şanghay fabrikasından gerçekleştirdiği ihracat rekor seviyelere yaklaştı. Çin Binek Otomobil Birliği (CPCA) tarafından paylaşılan verilere göre, Tesla’nın ülkedeki perakende satışları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 66,10 azalarak 8.817 adede düştü. Eylül ayıyla karşılaştırıldığında ise yüzde 86,40 oranında gerileme kaydedildi. Böylelikle şirketin Çin’deki satışları, Temmuz 2022’den bu yana ilk kez 10 bin adedin altında kaldı. Buna karşılık Şanghay fabrikasında üretilen otomobillerin büyük bölümünün yurt dışına gönderilmesi, Tesla’nın üretim faaliyetlerini ihracat üzerinden sürdürdüğünü gösteriyor.
Tesla’nın Çin’deki perakende satışları yıllık bazda üst üste beşinci ayında da gerileme gösterdi. Şirket, en son Temmuz 2022’de pandemi kaynaklı üretim ve tedarik sorunları nedeniyle 8.461 araçlık satış seviyesine kadar düşmüştü. Çin genelindeki yeni enerjili otomobil pazarında da ekim ayında daralma yaşandı. Şarj edilebilir hibrit modelleri de kapsayan bu kategorinin toplam perakende satışları yüzde 13,7 azalarak 1 milyon 109 bin adede gerilerken tamamen elektrikli otomobil satışları yüzde 5,3 düşüşle 770 bin seviyesinde gerçekleşti. Bununla birlikte Tesla’nın satışlarındaki düşüşün pazar genelindeki gerilemeden çok daha yüksek olması, şirketin Çinli üreticiler karşısında yaşadığı rekabet baskısını ortaya koyuyor.
Pazar payı verileri de Tesla’nın Çin’deki konumunun zayıfladığını gösteriyor. Eylül ayında yeni enerjili otomobil pazarında yüzde 5,98 paya sahip olan şirketin ekim ayındaki payı yüzde 0,80’e kadar geriledi. Tamamen elektrikli otomobillerde ise aynı dönemde yüzde 8,48’den yüzde 1,15’e düşüş yaşandı. Bir yıl önce bu oranlar sırasıyla yüzde 2,03 ve yüzde 3,20 düzeyindeydi. Ekim ayında kaydedilen değerler, Tesla’nın Çin’de yüzde 0,54 ve yüzde 0,71 pazar payına sahip olduğu Nisan 2022’den bu yana görülen en düşük seviyelere karşılık geliyor.
Yılın ilk 10 ayına ilişkin veriler de benzer bir tablo ortaya koyuyor. Tesla’nın Çin’deki toplam perakende teslimatları 389.905 adetle geçen yılın aynı döneminin yüzde 15 altında kaldı. Eylül sonu itibarıyla yıllık satış kaybı yüzde 11,93 seviyesindeyken ekim ayındaki zayıf performans bu farkın daha da açılmasına neden oldu. Çinli tüketicilerin elektrikli otomobillere yönelik ilgisi devam etmesine rağmen Tesla’nın bu talep içerisindeki payı küçülüyor. Özellikle yerel markaların sunduğu donanım, konfor ve şarj teknolojileri, Model 3 ve Model Y’nin karşısındaki seçenekleri artırıyor.
Tesla Şanghay fabrikasında ihracatın payı yüzde 87’ye yükseldi
Tesla’nın Çin’deki perakende satışları azalırken Şanghay Gigafactory tesisinin ihracat performansı farklı bir seyir izledi. Fabrikanın ekim ayındaki toplam toptan satış hacmi 67.829 adet olarak kaydedildi. Bu otomobillerin 59.012 adedi uluslararası pazarlara gönderilirken Çin’deki satış kanallarına ayrılan miktar 8.817 adet oldu. İhracat, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 66,27, eylül ayına göre ise yüzde 93,30 arttı. Böylelikle Şanghay fabrikası, 66.330 aracın ihraç edildiği temmuz ayının ardından tarihindeki en yüksek ikinci aylık ihracat rakamına ulaştı.
Ekim ayında ihracatın fabrikanın toplam toptan satışları içerisindeki payı yüzde 87’ye çıkarak yeni bir rekor kırdı. Önceki rekor, Ekim 2022’de kaydedilen yüzde 76,01 seviyesindeydi. Yılın ilk 10 ayında Şanghay’dan yapılan toplam ihracat yüzde 101,28 artışla 420.984 adede ulaştı. Aynı dönemde fabrikanın toplam toptan satış hacmi yüzde 21,42 büyüyerek 810.889 adet olarak gerçekleşti. İhracatın toplam hacimdeki payı da geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 31,32 seviyesinden yüzde 51,92’ye yükseldi.
Bununla birlikte ihracattaki güçlü artış, fabrikanın aylık üretim ve satış performansındaki dalgalanmayı tamamen ortadan kaldırmadı. Şanghay tesisinin ekim ayındaki toplam toptan satışları eylül ayına göre yüzde 28,88 azaldı ve şubat ayından bu yana en düşük seviyesine indi. Buna rağmen yıllık bazda yüzde 10,30 büyüme kaydedildi ve üst üste onuncu ayda da artış sürdü. Bu veriler, fabrikanın uluslararası pazarlara yönelik sevkiyatlara giderek daha fazla bağımlı hâle geldiğine işaret ediyor. Çin’deki perakende talebin zayıflaması ise Tesla’nın üretim kapasitesini farklı pazarlara yönlendirmesini gerektiriyor.
Tesla, iç pazardaki satışlarını desteklemek amacıyla 30 Ekim ile 30 Kasım tarihleri arasında geçerli bir finansman kampanyası da duyurdu. Seçili Model 3 ve Model Y versiyonlarında sunulan beş yıllık sıfır faizli kredi seçeneğinin minimum peşinat tutarı yaklaşık yarı yarıya azaltıldı. Böylelikle başlangıç peşinatı 39.900 yuana, yaklaşık 5.070 avroya indirildi. Kampanya kapsamında standart taksitli ödeme planının yanında vade sonunda daha yüksek tutarlı son ödeme yapılabilen bir finansman modeli de sunuluyor. Söz konusu uygulama, Tesla’nın Çin’deki fiyat rekabetinde doğrudan indirimlerin yanında finansman koşullarından da yararlandığını gösteriyor.
Tesla’nın karşılaştığı rekabet yalnızca fiyatlarla sınırlı değil. Model 3’ün Highland adı verilen yenilenmiş versiyonu, önceki nesle göre sürüş konforu ve ses yalıtımı konusunda çeşitli iyileştirmeler içeriyor. Frekansa duyarlı amortisörler ve akustik camlar sayesinde yol gürültüsü azaltılırken otomobilin süspansiyon tepkileri de daha konforlu hâle getirildi. Arkadan itişli giriş versiyonunun 1.847 kilogramlık ağırlığı da aracın teknik özellikleri arasında bulunuyor. Ne var ki Tesla’nın geleneksel sinyal ve vites kumandalarını kaldırması, bazı temel işlevlerin direksiyon üzerindeki dokunmatik düğmeler ve merkezi ekran üzerinden gerçekleştirilmesini zorunlu kılıyor.
Tesla’nın üretim maliyetleri konusunda hâlâ güçlü bir konumu bulunuyor. Şirketin paylaştığı bilgilere göre, 5 Kasım itibarıyla Şanghay fabrikasında kullanılan parçaların yerel tedarik oranı yüzde 98’e ulaşmış durumda. Yüksek yerelleştirme oranı, üretim maliyetlerinin kontrol edilmesine ve tedarik süreçlerinin daha verimli yürütülmesine katkıda bulunuyor. Bununla birlikte üretimde elde edilen maliyet avantajı, otomobillerin teknik özellikleri ve donanımları açısından rakiplerle arasındaki farklılıkları tek başına ortadan kaldırmıyor. Çinli markaların batarya teknolojileri, hızlı şarj kapasitesi ve kabin konforu konusunda sık sık güncellenen ürünler sunması, Tesla’nın mevcut modelleri üzerindeki baskıyı artırıyor.
Şirketin ürün geliştirme öncelikleri de son dönemde otomobil pazarındaki rekabetten farklı alanlara yönelmiş durumda. Elon Musk’ın liderliğindeki Tesla, insansı robot Optimus, elektrikli çekici Semi ve iki kişilik otonom Cybercab gibi projelere ağırlık veriyor. Roadster projesi de uzun süredir şirketin gelecekte sunmayı planladığı otomobiller arasında yer alıyor. Öte yandan Model 3 ve Model Y, Tesla’nın geniş tüketici kitlesine ulaşmasını sağlayan temel modeller olmayı sürdürüyor. Her iki otomobilin yenilenmiş versiyonları bulunsa da Çinli üreticilerin daha kısa aralıklarla sunduğu yeni platformlar ve donanımlar karşısında ürün çeşitliliği konusu öne çıkıyor.
Tesla’nın ekim ayı sonuçları, Çin’deki satış performansıyla uluslararası ihracat faaliyetleri arasındaki farkı açık biçimde ortaya koyuyor. Şanghay fabrikasının ihracat hacmi, şirketin Avrupa ve diğer dış pazarlardaki faaliyetlerini desteklemeye devam ederken Çin’deki perakende satışlar son yılların en düşük seviyelerinden birine gerilemiş durumda. Model 3 ve Model Y, verimlilik, yazılım ve üretim maliyetleri açısından rekabetçi özelliklerini korusa da yerel üreticilerin sunduğu şarj teknolojileri, konfor donanımları ve farklı gövde seçenekleri tüketicilere daha fazla alternatif sağlıyor. Tesla’nın Çin’deki konumunu güçlendirmesi için finansman kampanyalarının ötesinde ürün gamını ve mevcut modellerinin teknik özelliklerini geliştirmesi gerekecek. Önümüzdeki aylarda iç pazardaki satışların seyri, şirketin ihracata dayalı büyümesi ile Çin’deki rekabet gücü arasındaki dengenin nasıl şekilleneceğini gösterecek.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
