Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX, Starlink’in ABD’de doğrudan mobil operatör olarak hizmet vermesini sağlayacak seçenekler üzerinde çalışıyor. Uydu üzerinden mobil iletişim hizmetlerini genişletmeyi hedefleyen şirketin ABD’li operatör Boost Mobile’ı satın almak veya mevcut şebekesinden yararlanmak için görüşmeler yürüttüğü öne sürülüyor. SpaceX, kısa süre önce yeni frekans hakları satın almış olsa da geleneksel baz istasyonlarından oluşan bir mobil şebekeye henüz sahip değil. Boost Mobile ile yapılabilecek olası bir anlaşma, şirketin özellikle kapalı alanlarda ve yoğun nüfuslu bölgelerde karşılaştığı kapsama sorunlarını çözmesine yardımcı olabilir. Ne var ki mevcut operatörlerle yapılan şebeke kullanım anlaşmaları, SpaceX’in planlarını hayata geçirmesini zorlaştırabilecek bazı koşullar içeriyor.
SpaceX’in Boost Mobile’ın ana şirketi EchoStar ile son aylarda görüşmeler gerçekleştirdiği belirtiliyor. İddialara göre Elon Musk, ekim ayında EchoStar Yönetim Kurulu Başkanı Charlie Ergen ile de bir araya geldi. Görüşmelerde Boost Mobile’ın tamamen satın alınması veya operatörün kullandığı mobil şebekeye erişim sağlanması gibi seçeneklerin değerlendirildiği ifade ediliyor. Boost Mobile, ABD’deki hizmetlerini AT&T ve T-Mobile’dan kiraladığı şebeke altyapısı üzerinden de sunuyor. Dolayısıyla olası bir anlaşma, SpaceX’in sıfırdan ülke çapında baz istasyonu ağı kurmak zorunda kalmadan geleneksel hücresel bağlantı sunmasının önünü açabilir.
Starlink’in mevcut uydu tabanlı mobil iletişim teknolojisi, karasal şebekelerin yerini tamamen alabilecek durumda değil. Özellikle binaların içinde ve yoğun yapılaşmanın bulunduğu şehir merkezlerinde uydu bağlantısının kullanılabilirliği sınırlı kalabiliyor. Geleneksel mobil operatörler ise bu alanlarda baz istasyonları aracılığıyla daha istikrarlı kapsama sağlayabiliyor. SpaceX’in hem uydu hem de karasal şebeke üzerinden hizmet sunabilmesi, kullanıcıların farklı bağlantı türleri arasında geçiş yapmasına olanak tanıyabilir. Bununla birlikte böyle bir hizmetin kullanıma sunulması, yalnızca teknik altyapının birleştirilmesine değil, mevcut ticari sözleşmelere ve gerekli izinlerin alınmasına da bağlı olacak.
SpaceX’in Starlink Mobile planları operatörlerin onayına bağlı olabilir
SpaceX’in ABD’deki büyük mobil operatörlerle doğrudan görüşmeler gerçekleştirdiği de iddialar arasında bulunuyor. Elon Musk’ın Verizon, AT&T ve T-Mobile yöneticilerinden şirketlerinin şebekelerine erişim talep ettiği, fakat üç operatörün de bu talebe olumlu yanıt vermediği belirtiliyor. Geçtiğimiz hafta T-Mobile CEO’sunun Starlink Mobile’ın şirketin şebekesini kullanmasına izin verilmeyeceğini açıklaması da bu iddialarla örtüşüyor. Bu nedenle Boost Mobile üzerinden ilerlemek, SpaceX açısından alternatif bir seçenek olarak değerlendiriliyor. Buna rağmen Boost’un mevcut şebeke kullanım anlaşmaları, şirketin satın alınması durumunda otomatik olarak yeni sahibine devredilemeyebilir.
Mobil operatörler arasındaki şebeke kiralama anlaşmaları, genellikle hizmeti sağlayan şirketin onayını gerektiren hükümler içeriyor. SpaceX’in Boost Mobile’ı satın alması durumunda AT&T ve T-Mobile’ın mevcut anlaşmaların devamına izin vermesi gerekebilir. Her iki operatörün de daha önce SpaceX’in doğrudan erişim taleplerini geri çevirdiği düşünüldüğünde, bu konuda uzlaşma sağlanıp sağlanamayacağı belirsizliğini koruyor. Bunun yanında Boost Mobile’ın yalnızca şebeke erişimi için değerlendirilmesi halinde de benzer sözleşme kısıtlamaları gündeme gelebilir. Dolayısıyla satın alma işleminin gerçekleşmesi, Starlink Mobile’ın ülke genelinde kesintisiz hücresel hizmet sunabileceği anlamına gelmeyecek.
SpaceX, ağustos ayında ABD telekomünikasyon pazarına daha kapsamlı biçimde girmeyi ve AT&T, T-Mobile ile Verizon’a rakip olmayı hedeflediğini duyurmuştu. Şirketin mali işler direktörü Bret Johnsen de yakın tarihli bir finansal değerlendirme toplantısında ABD’de büyük bir mobil operatör haline gelmek istediklerini ifade etti. SpaceX’in 12 bini aşkın uydudan oluşan ağını mobil iletişim hizmetleriyle daha fazla gelir sağlayan bir altyapıya dönüştürmeyi amaçladığı da belirtiliyor. Bunun için uydu kapasitesinin yanı sıra karasal şebeke erişimi, yeterli frekans kaynakları ve mevcut mobil iletişim sistemleriyle uyumluluk gerekiyor. Şirketin son dönemde frekans haklarına yaptığı yatırımlar, bu gereksinimlerden birini karşılamaya yönelik olsa da tek başına ülke çapında mobil operatör hizmeti sunmak için yeterli değil.
Karasal altyapının kurulması için gereken süre konusunda da farklı değerlendirmeler bulunuyor. Verizon CEO’su, SpaceX’in ihtiyaç duyduğu mobil iletişim altyapısını oluşturmasının dört ila altı yıl sürebileceğini tahmin ediyor. Elon Musk ise aynı sürecin yaklaşık yarı sürede tamamlanabileceğini savunuyor. Bununla birlikte Musk’ın daha önce duyurduğu bazı projelerde öngörülen takvimlerin gerisinde kalınmış olması, bu tahminin de temkinli değerlendirilmesini gerektiriyor. Mevcut bir operatörün satın alınması altyapı geliştirme süresini kısaltabilecek olsa da şebeke kullanım hakları ve düzenleyici süreçler belirleyici olmaya devam edecek.
Haberde yer alan iddialarla ilgili olarak Verizon ve EchoStar yorum yapmayı reddetti. SpaceX, AT&T ve T-Mobile ise yöneltilen sorulara yanıt vermedi. Bu nedenle taraflar arasında görüşmelerin hangi aşamada bulunduğu ve olası bir anlaşmanın kapsamı henüz netleşmiş değil. SpaceX açısından Boost Mobile, mevcut uydu ağını geleneksel mobil şebekelerle desteklemek için değerlendirilebilecek seçeneklerden biri olarak öne çıkıyor. Bununla birlikte anlaşmanın gerçekleşmesi halinde bile Starlink Mobile’ın AT&T, Verizon ve T-Mobile ile doğrudan rekabet edebilecek kapsama düzeyine ulaşması, mevcut operatörlerin onayına ve ilave altyapı çalışmalarına bağlı olacak.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
