NASA, Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu için verileri Dünya’ya indirecek yer istasyonlarının sınamalarını tamamladı. Japonya, ABD ve Avustralya’daki antenler farklı hızlarda veri almayı başardı; en yüksek denenen hız saniyede 500 megabit oldu. Böyle bir altyapı bilim çalışmaları başladığında önem kazanacak. Roman’ın her gün yaklaşık 1,4 terabayt veri göndermesi bekleniyor; bu miktar NASA’nın astrofizik görevleri arasında en yüksek günlük akış olacak.
NASA’nın 25 Eylül açıklaması ilk denemenin 7 Eylül’de Japonya Uzay Araştırma Ajansı’nın Misasa istasyonunda yapıldığını aktarıyor. Ekip, antenin uygun koşullarda 500 megabit/saniyeye kadar veri alabildiğini doğruladı. Üstelik deneme sırasında Japonya’da tayfun vardı. Kötü hava, planlanan en yüksek hızın zorlu şartlarda da sınanmasına yol açtı.
Sıra 8-11 Eylül’de New Mexico’daki White Sands yer istasyonu ile yedek antenine geldi. Her ikisi de denenen hızlarda veri indirdi. Son test 17 Eylül’de Avrupa Uzay Ajansı’nın Batı Avustralya’daki New Norcia istasyonunda yapıldı; sistem en yüksek hızı orada da karşıladı. NASA bu üç bölgenin Roman’ın bilim verisi için ana bağlantı hattını oluşturacağını söylüyor.
Burada önemli ayrım şu: Anten testinin tamamlanması teleskobun bilim programının bütün sonuçlarının hazır olduğu anlamına gelmiyor. Denemelerde sıcaklık ve güç tüketimi gibi sistem bilgileriyle ön görüntü verileri aktarıldı. NASA, düzenli bilim çalışmalarının 2027’nin başına kadar başlamasını bekliyor. Bugünkü haber, bu yoğun akışın yerde karşılanmasını sağlayacak ağın hazır olduğuna ilişkin.
Yağmur veri aktarımını zorlaştırabiliyor
Roman yaklaşık 1,5 milyon kilometre uzaktaki L2 bölgesinde çalışıyor. Bu mesafede her veriyi tek bir antene veya tek bir hava durumuna bağlamak iyi bir seçenek olmazdı. Japonya, Avustralya ve ABD’deki istasyonların farklı coğrafi koşullarda bulunması hem erişim pencerelerini artırıyor hem de yağış gibi yerel aksaklıkların etkisini sınırlıyor.
NASA mühendisleri, yağmur damlalarının kullanılan radyo dalgalarını saçabildiğini veya zayıflatabildiğini belirtiyor. Aktarım sırasında eksik kalan verileri yer sistemi otomatik olarak saptayacak. Ardından teleskobun dahili kayıt alanındaki kopyanın birkaç saat içinde yeniden gönderilmesi istenecek. Dolayısıyla tek seferlik bir kesinti, veri parçasının mutlaka kaybolduğu anlamına gelmiyor.
Bilim verisini alan bu ağın yanında ayrı bir takip ve komut altyapısı da bulunuyor. NASA’nın Kaliforniya, İspanya ve Avustralya’daki Derin Uzay Ağı istasyonları kritik izleme, telemetri ve komut görevlerini üstleniyor. Farklı bağlantıların rolleri karıştırılmamalı: 1,4 terabaytlık günlük hedef, Roman’ın bilim verisinin Dünya’ya taşınmasıyla ilgili.
Roman’ın büyük gökyüzü taramaları karanlık enerji, galaksiler ve ötegezegenler için zengin bir veri kaynağı oluşturabilir. Bu hedefe ulaşmada yalnızca teleskobun görüntü üretmesi yetmiyor; verilerin araştırmacılara sağlam biçimde ulaştırılması da gerekiyor. Üç kıtadaki sınamalar, bu uzun zincirin yer tarafında somut bir hazırlığın tamamlandığını gösteriyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
