OpenAI, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ile yaptığı anlaşmaya yönelik kamuoyundaki tartışmaların ardından daha kapsamlı bir açıklama yayımladı. Şirketin CEO’su Sam Altman, anlaşmanın “oldukça hızlı” sonuçlandığını kabul ederken, sürecin dışarıdan bakıldığında soru işaretleri doğurabileceğini dile getirdi. Bu gelişme, Anthropic ile Pentagon arasındaki görüşmelerin sonuçsuz kalmasının hemen ardından geldi. ABD Başkanı Donald Trump’ın federal kurumlara Anthropic teknolojisinin kullanımını altı aylık geçiş süreci sonunda durdurma talimatı vermesi ve Savunma Bakanı Pete Hegseth’in şirketi tedarik zinciri riski olarak tanımlaması, sektörde dengeleri değiştirdi.
Anthropic’in yapay zekâ modellerinin tam otonom silah sistemlerinde ya da kitlesel iç gözetimde kullanılmasına karşı net sınırlar koyduğunu açıklaması, anlaşmazlığın temel nedeni oldu. OpenAI ise benzer “kırmızı çizgilere” sahip olduğunu belirtmesine rağmen Pentagon ile uzlaşma sağlayabildi. Bu durum, kamuoyunda OpenAI’ın güvenlik taahhütlerinin yeterliliğine ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi. Öte yandan şirket yöneticileri sosyal medya üzerinden anlaşmayı savunurken, resmi blog üzerinden de detaylı bir çerçeve sundu.
OpenAI kırmızı çizgilerini de açıkladı
Şirketin yayımladığı blog yazısında, modellerin üç temel alanda kullanılamayacağı açık biçimde ifade edildi: kitlesel iç gözetim, otonom silah sistemleri ve sosyal kredi benzeri yüksek riskli otomatik karar mekanizmaları. Buna rağmen bazı teknoloji yorumcuları, sözleşme metninde yer alan ve veri toplamanın ABD’deki 12333 sayılı Başkanlık Kararnamesi dahil çeşitli yasal düzenlemelere uygun yürütüleceğini belirten ifadelerin, dolaylı biçimde iç gözetim faaliyetlerine kapı aralayabileceğini ileri sürdü. Özellikle söz konusu kararname, geçmişte Ulusal Güvenlik Ajansı’nın (NSA) yurt dışı hatlar üzerinden veri toplayarak ABD vatandaşlarına ait iletişimleri de kapsayabildiği iddialarıyla gündeme gelmişti.
OpenAI’ın ulusal güvenlik ortaklıklarından sorumlu yöneticisi Katrina Mulligan ise sözleşme diline yönelik eleştirilerin eksik bir perspektife dayandığını savundu. Mulligan’a göre, asıl belirleyici unsur dağıtım mimarisi ve teknik entegrasyon sınırları. Şirket, modellerin yalnızca bulut tabanlı API üzerinden sunulacağını ve doğrudan silah sistemlerine, sensörlere ya da operasyonel donanımlara entegre edilemeyeceğini belirtiyor. Bunun yanında OpenAI’ın güvenlik katmanları üzerinde tam kontrolünü koruduğu, yetkilendirilmiş personelin süreçte yer aldığı ve güçlü sözleşmesel güvencelerin bulunduğu vurgulanıyor.
Sam Altman da sosyal medya platformu X üzerinden yöneltilen soruları yanıtlarken, anlaşmanın sektördeki gerilimi azaltma amacı taşıdığını ifade etti. Altman, eğer bu adım savunma kurumları ile yapay zekâ şirketleri arasındaki tansiyonu düşürürse uzun vadede olumlu sonuçlar doğurabileceğini, aksi durumda ise şirketin aceleci davranmakla eleştirilmeye devam edeceğini dile getirdi. Buna rağmen, kamuoyundaki tepkinin kısa vadede etkili olduğu görülüyor. Hafta sonu itibarıyla Anthropic’in Claude modeli, Apple App Store sıralamasında ChatGPT’yi geride bıraktı.
