NASA, 30 Ağustos’ta uzaya gönderdiği Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu’nun en az 22 yıl bilimsel gözlem yapmasına yetecek yakıtı kalabileceğini hesapladı. Bu sayı, 10 yıllık başlangıç yakıt planının iki katından fazla; ancak kesin görev süresi değil. Kurum, ilk rota düzeltmesindeki yüksek hassasiyetin ve fırlatma öncesi ek yakıtın bu hesabı değiştirdiğini, sonraki manevraların sonuçlarının da belirleyici olacağını söylüyor.
NASA’nın 14 Eylül tarihli görev günlüğüne göre 31 Ağustos’taki ilk rota düzeltmesi yüzde 99’un üzerinde doğrulukla gerçekleşti. Ekip bu manevraya yaklaşık 200 kilogram yakıt ayırmıştı; teleskop yalnızca 18 kilogram kullandı. Bu tek tasarruf, mevcut hesaba göre potansiyel bilim süresine yaklaşık dört yıl ekliyor. Başka bir dört yıllık pay da fırlatmada taşınan ek yakıttan geliyor.
Roman’ın tasarımında beş yıllık ana görev ve beş yıllık uzatılmış görev vardı. NASA, yakıtın temel sınırlayıcı kaynak olduğunu belirtiyor. Teleskobun gerçek fırlatma kütlesi, planlamada kullanılan en yüksek kütleden düşük çıkınca ek yakıt taşımak mümkün oldu. Ayrıca daha hafif aracın yörünge düzeltmesi için daha az yakıta ihtiyaç duyması, iki yönden avantaj sağladı.
Hesabın kalan kısmı henüz gerçekleşmemiş işlemlere dayanıyor. NASA eylül ayının ilerleyen günlerinde ikinci rota düzeltmesini, ardından Dünya ile Güneş’in ikinci Lagrange noktası çevresindeki yörüngeye yerleşme manevrasını yapmayı planlıyor. Bu iki işlemin de ayrılan bütçeden az yakıt harcaması hâlinde yaklaşık dört yıl daha kazanılabilir. Bu yüzden 22 yıllık tahmini, tamamlanmış bir görev sonucu gibi sunmamak gerekiyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
SpaceX, NASA’nın Roman teleskobunu 1,5 milyon km uzağa gönderdi
Rocket Lab, NASA’nın 700 milyon dolarlık Mars kararına itiraz etti
ABD’de süper yapay zekâ için yasak teklifi geliyor
Avrupalı uzay şirketi Nyx kapsülü için 450 milyon dolar yatırım açıkladı
BM’den küresel ısınma için kritik uyarı: 1,5 derece sınırı aşılacak
Roman, geniş alanlı gökyüzü taramalarını sürdürecek
Fırlatma açıklamasında NASA, Roman’ın 30 Ağustos’ta SpaceX Falcon Heavy ile yola çıktığını ve yaklaşık üç aylık hazırlık sürecine girdiğini duyurdu. Kurum ilk görüntüleri 2027’nin başında paylaşmayı bekliyor. Dolayısıyla bazı eski brifinglerdeki “2027’de fırlatılacak” ifadesi güncel değil; o tarih artık görüntülerin açıklanmasına ilişkin beklenti.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
Roman, geniş alanlı kızılötesi gözlemlerle karanlık enerji, karanlık madde ve ötegezegenler üzerine araştırma yapacak. 300 megapiksellik Geniş Alan Aracı, Hubble’ınkinden en az 100 kat geniş bir görüş alanı sunuyor. Bunun yanı sıra koronagraf, yakın yıldızların çevresindeki gezegenleri görüntülemeye yarayacak teknolojileri gösterecek. NASA, görevin her gün yaklaşık 1,4 terabayt veri üretebileceğini bildiriyor.
Teleskop L2 çevresindeki yörüngesine ulaştıktan sonra yaklaşık 28 günde bir konumunu koruyan küçük manevralar yapacak. İşte bu düzenli yakıt kullanımı nedeniyle bugünkü hesaplar gelecekteki gözlem süresi hakkında olasılık gösteriyor. İkinci rota düzeltmesi ve yörüngeye yerleşme tamamlandığında NASA’nın ömür tahmini daha sağlam bir temele kavuşacak.
Yakıt kazanımı bilim programına esneklik katabilir, fakat teleskobun tüm bileşenlerinin 22 yıl sorunsuz işleyeceği anlamına gelmez. NASA’nın hesabı bugünkü yakıt stokuna ve öngörülen tüketim hızına dayanıyor; ilerideki teknik durum ve görev öncelikleri ayrıca belirleyici olacak.
