NASA, PRIMA adlı uzak kızılötesi uzay teleskobunu geliştirme sürecinin bir sonraki aşamasına taşıdı. Ajansın 23 Eylül tarihli açıklamasına göre görev, yeni Probe Explorers sınıfının ilk üyesi olacak. Hedef 2033’te fırlatma ve beş yıllık gözlem; ancak NASA henüz görevin uygulama aşamasına geçmesi için son onayı vermedi. PRIMA, görünür ışığın sakladığı yıldız ve galaksi oluşum süreçlerini uzak kızılötesi dalga boylarında araştıracak.
Görev şu anda Phase B adı verilen ön tasarım ve teknoloji geliştirme aşamasına giriyor. NASA, maliyet, teknik ilerleme ve takvimi daha sonra yeniden değerlendirecek. Bu incelemenin olumlu sonuçlanması hâlinde ekip uygulama aşamasına geçebilecek. Dolayısıyla 2033 tarihi kesinleşmiş bir fırlatma randevusu değil, mevcut geliştirme planının hedefi.
PRIMA’nın yaklaşık 1,8 metre çapındaki teleskobu uzak kızılötesi ışığı ölçecek. Bu ışık, uzaydaki toz bulutlarının ve soğuk maddelerin incelenmesinde araştırmacılara farklı bilgiler sağlar. James Webb Uzay Teleskobu kızılötesi gözlemler yapıyor; PRIMA ise daha uzun dalga boylarına odaklanarak başka bir pencere açacak. Böylece radyo teleskoplarıyla mevcut kızılötesi gözlemevleri arasındaki veri boşluğunun bir bölümünü doldurması bekleniyor.
Bilim hedefleri arasında Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerin kökeni bulunuyor. Ekip ayrıca galaksilerle onların merkezindeki kara deliklerin zaman içindeki gelişimini araştırmak istiyor. Toz ve ağır elementlerin evrimi de görev planında yer alıyor. NASA bu sorulara tek bir teleskobun kesin yanıt vereceğini söylemiyor; PRIMA’nın geniş gökyüzü taramalarını başka gözlemevlerinin verileriyle birleştirmeyi planlıyor.
PRIMA görevinde kesin uygulama onayı daha sonra gelecek
NASA projeyi son incelemede doğrularsa görev maliyetine 1,2 milyar dolarlık üst sınır uygulayacak. Bu tutara fırlatma ve proje dışındaki başka giderler dahil değil. İlk bakışta tek bir fiyat gibi görünen rakamı toplam görev harcaması olarak aktarmak bu nedenle yanıltıcı olur. Kurum, tasarım ilerledikçe maliyet ve takvim performansını yeniden değerlendirecek.
Görevi NASA’nın Jet Propulsion Laboratory ekibi yönetecek. Goddard ve Marshall merkezleri de çalışmaya katılacak; ayrıca Fransa, İtalya, Almanya, Kanada, Güney Kore, Japonya ve Birleşik Krallık’tan kurumlar katkı sağlayacak. Böylece teleskobun bilim ve mühendislik hazırlığı birden fazla ülkenin uzmanlığıyla ilerleyecek. Bu ortaklıklar, cihazın teknik gereksinimlerinin ve gözlem programının geliştirilmesinde rol oynayacak.
NASA, Probe Explorers sınıfını 2020’lerin astronomi önceliklerini belirleyen bilimsel tavsiyelerin ardından kurdu. PRIMA’nın seçimi bu yeni sınıf için ilk somut adım; buna karşılık ön tasarımın tamamlanması ve onay incelemesi hâlâ önünde duruyor. Ajans, 2033 hedefini korursa uzak kızılötesi evren araştırmalarına beş yıllık yeni bir veri kaynağı eklemeyi planlıyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
