NASA, iki farklı itki motorunu ortak yakıt deposundan besleyecek ASCENT adlı küçük uydunun yer testlerini tamamladı. Büyük bir ayakkabı kutusu boyutundaki CubeSat, hızlı manevralar için kimyasal motoru, daha yavaş ve verimli düzeltmeler için elektrikli motoru kullanacak. Yeni gelişme bu mimarinin uzayda çalıştığının kanıtlanması değil; sızdırmazlık, sıcaklık ve denge denemelerinin bitmesi. Uçuş gösterimi için en erken 1 Ekim hedefleniyor.
NASA’nın 25 Eylül tarihli açıklamasına göre geleneksel uydularda yüksek ve düşük itki için ayrı tanklar ve boru düzenleri kullanılabiliyor. ASCENT deneyi tek depoyla hem yanmalı motoru hem de elektrosprey iticileri besleyerek bu parçaların kapladığı alanı azaltmayı amaçlıyor. Yer kazanımı gelecekte daha fazla bilimsel donanım taşımayı sağlayabilir; mevcut uydu için açıklanmış bir maliyet tasarrufu oranı yok.
Sistemde ASCENT adı verilen daha az tehlikeli itki maddesi bulunuyor. NASA bu yakıtı ‘toksik olmayan’ olarak tanımlıyor. Bu ifade bütün üretim ve operasyon süreçlerinin risksiz olduğu anlamına gelmiyor; ajansın kıyas noktası geleneksel tehlikeli uzay iticileri. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü elektrosprey iticileri geliştirirken kimyasal modülü Plasma Processes hazırladı, uydu platformunun bütünleştirilmesinde Georgia Tech yer aldı.
Ortak tank, tasarımı sadeleştirirken iki farklı hatta aynı anda güvenilir besleme sağlama zorunluluğu getiriyor. Marshall Uzay Uçuş Merkezi mühendisleri bu nedenle helyumla basınçlandırılmış sızıntı testleri yaptı. Ardından uyduyu vakum ve değişen sıcaklık koşullarına soktu. Dönüş testi de ağırlık merkezinin ve kütle dağılımının planlanan uçuşa uygun olup olmadığını değerlendirdi. NASA bu yer sınamalarının tamamlandığını bildiriyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
ASCENT yörüngede iki farklı manevrayı deneyecek
Bir sonraki adım güneş panellerinin bütünleştirilmesi, son sistem kontrolleri ve donanımın fırlatma yerine gönderilmesi. NASA, ASCENT’in SpaceX Falcon 9 ile California’daki Vandenberg Üssü’nden en erken 1 Ekim’de taşınmasını planlıyor. ‘En erken’ ifadesi kesin kalkış saati değil; roket ve yük hazırlığı takvimi değiştirebilir. Uydunun görevi başarılı sayılmadan önce yörüngedeki iki motorun da gerçekten denenmesi gerekiyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir.
Planlanan yerleşim yörüngesi yaklaşık 523 kilometre yüksekte. Dokuz aylık görev önce sistem denetimiyle başlayacak, ardından kısa kimyasal ve elektrikli itki manevraları gelecek. Sonraki aylarda uydu yörüngesini yükseltip alçaltarak iki motor arasında geçiş yapacak. Böylelikle yerde ayrı ayrı çalışan parçaların tek depolu düzen içinde uzay koşullarına dayanıp dayanmadığı ölçülecek.
Yüksek itki kısa sürede daha büyük hız değişimi gerektiğinde, düşük itki ise uzun süreye yayılan hassas düzeltmelerde kullanışlı. Küçük bir uyduya bu iki kabiliyeti sığdırmak, gelecekte görev tasarımcılarının seçeneklerini artırabilir. Ancak ASCENT deneyi bütün büyük uyduların mevcut sistemlerini hemen değiştirecek ürün duyurusu olarak görülmemeli. NASA’nın hedefi önce çift modlu düzenin yörüngede uygulanabilirliğini göstermek.
Gösterim başarılı olursa asıl değer, daha küçük platformlarda kullanılabilir alanı ve manevra esnekliğini birlikte artırma ihtimali olacak. Bugün kesinleşen veri ise uçuş donanımının zorlu yer testlerini geçtiği. Fırlatma ve dokuz aylık denemenin sonuçları ortaya çıkmadan menzil, verim veya görev ömrü konusunda kesin kazanımlar söylemek için erken.
