ABD’de federal mahkeme, xAI ve bağlı şirketi MZX Tech’in hava kirliliği davasını düşürme talebini reddetti. 30 Ekim tarihli karar, Colossus 2 veri merkezine enerji sağlayan Mississippi’deki gaz türbinlerini kapsıyor. Yapay zeka altyapısının büyümesi sürerken verilen karar, şirketin çevre ihlali iddiaları nedeniyle nihai olarak sorumlu bulunduğu anlamına gelmiyor.
NAACP ve örgütün Mississippi temsilciliği, xAI ile MZX Tech’e karşı davayı 14 Nisan’da açmıştı. Davacılar, Southaven’da kurulan gaz santralinin gerekli inşaat ve işletme izinleri alınmadan çalıştırıldığını öne sürüyor. Enerji tesisi Mississippi’de, elektrik sağladığı Colossus 2 veri merkezi ise Memphis, Tennessee’de bulunuyor. Dava, bu iki ayrı yerdeki tesisin enerji bağlantısı etrafında şekilleniyor.
Yargıç Debra M. Brown, davacıların Temiz Hava Yasası kapsamında dava açma yetkisine sahip olduğunu belirtti. Şirketin türbinleri hareketli kaynak sayarak izin yükümlülüğünden muaf tutma savunması da kabul edilmedi. Mahkeme ayrıca vatandaşların kendi adlarına çevre davası açmasını sağlayan hükme yönelik anayasal itirazı reddetti. Bunun sonucunda davadaki taleplerin incelenmesi devam edecek.
Davanın sürmesi ile yaptırım kararı verilmesi farklı aşamalar, dolayısıyla bu karar, dosyayı baştan sona sonuçlandıran bir hüküm oluşturmuyor. Mahkeme, şirketin hangi gerekçelerle davanın bu aşamada kapatılmasını istediğini değerlendiriyor. İleri sürülen bütün olayların bağımsız biçimde kanıtlandığını veya talep edilen bütün önlemlerin kabul edildiğini söylemek için bu karar yeterli değil.
Karar, iddiaların mahkemede incelenmesinin önünü açık tutuyor
Davacıları temsil eden Earthjustice, dosya özetinde türbinlerin izin koşullarına uymasını, şirketin kirlilik denetim teknolojilerini kullanmasını ve mahkemenin mali yaptırım uygulamasını istiyor. Kurumun bu sayfada kullandığı ihlal değerlendirmeleri davacı tarafın görüşünü yansıtıyor. İstenen önlemlerle mahkemenin bugüne kadar verdiği kararların kapsamı ayrı tutulmalı.
Earthjustice’in 30 Ekim açıklaması, ihtiyati tedbir talebi hakkında henüz karar verilmediğini de söylüyor. NAACP ise dosyanın devam etmesini, çevrede yaşayan toplulukların taleplerini mahkemeye taşıyabilmesi açısından önemli buluyor. Başka bir deyişle yeni gelişme, santralin aynı gün kapatıldığına ilişkin bir açıklama değil.
Yapay zeka altyapısını izleyenler için dosya, işlemci sayısının yanında enerji tesislerinin izin süreçlerinin de kapasite planlamasında belirleyici olabildiğini gösteriyor. Veri merkeziyle onu besleyen üretim sahası farklı eyaletlerde bulunsa bile enerji zinciri aynı hizmeti destekliyor. Bundan sonraki aşamada hem çevre iddialarının esası hem de talep edilen önlemler mahkemenin değerlendirmesine açık kalacak.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
