Yapay zekâ altyapılarına yönelik yatırımlar, küresel bellek pazarındaki büyümeyi hızlandırmaya devam ediyor. Counterpoint Research tarafından yayımlanan verilere göre, 2026’nın üçüncü çeyreğinde küresel DRAM gelirleri geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 369 arttı. Özellikle yapay zekâ hızlandırıcıları ve veri merkezlerinde kullanılan bellek çözümlerine yönelik talebin yükselmesi, gelirlerdeki artışın temel nedenini oluşturdu. Bu dönemde DRAM belleklerin gigabit başına ortalama satış fiyatı 1,9 dolara ulaştı. Fiyatlardaki yükselişin hızı yılın ilk yarısına göre yavaşlamış olsa da, bellek üreticilerinin kapasite sınırları ve devam eden talep nedeniyle yüksek fiyat seviyelerinin korunması bekleniyor.
DRAM pazarındaki büyümeden en fazla yararlanan üreticiler Güney Kore merkezli Samsung ve SK hynix oldu. Samsung, yüzde 38’lik pazar payıyla üçüncü çeyreği lider tamamladı. SK hynix ise yüzde 29 payla ikinci sırada yer aldı. Şirketin gelirleri bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 40’ın üzerinde artmasına rağmen Samsung, toplam pazar gelirlerinde rakibinin önünde kalmayı başardı. Bu tablo, yapay zekâ sistemlerinde kullanılan yüksek bant genişlikli belleklerin yanı sıra geleneksel DRAM ürünlerinde de üreticiler arasındaki rekabetin yoğunlaştığını gösteriyor.
ABD merkezli Micron, yüzde 21’lik pazar payıyla üçüncü sıradaki konumunu korudu. Çinli bellek üreticisi CXMT ise yüzde 9 payla dördüncü sırada yer aldı. CXMT’nin gelirleri geçen yılın üçüncü çeyreğine göre artış gösterse de şirketin pazar payı 2026’nın ikinci çeyreğine kıyasla bir puan geriledi. Böylelikle Samsung, SK hynix ve Micron’un toplam pazar payı yüzde 88’e ulaştı. Üç büyük üreticinin pazardaki ağırlığını sürdürmesi, bellek tedarikindeki gelişmelerin fiyatlar üzerinde doğrudan etkili olmasına neden oluyor.
HBM4 rekabetinde Samsung öne çıkarken DDR ve LPDDR talebi hızla artıyor
Yapay zekâ hızlandırıcılarında kullanılan yüksek bant genişlikli bellekler (HBM), DRAM üreticileri için yüksek gelir sağlayan ürün gruplarının başında geliyor. Counterpoint Research verilerine göre, SK hynix önceki nesil HBM3E belleklerin satışlarında güçlü bir konum elde etmişti. Ne var ki sektörün HBM4 teknolojisine geçişiyle birlikte rekabet koşulları değişmeye başladı. Araştırma şirketi, HBM4 tarafında Samsung’un öne geçtiğine dikkat çekiyor. Bu gelişme, HBM3E pazarındaki üstünlüğünü yeni nesilde de sürdürmek isteyen SK hynix açısından daha yoğun bir rekabet anlamına geliyor.
HBM4’e geçiş, Çinli CXMT için de farklı zorlukları beraberinde getiriyor. Şirketin HBM3E belleklerin seri üretimine 2027 yılında başlamayı planlaması, bu ürün grubunda rakiplerinin gerisinde kaldığını gösteriyor. Samsung ve SK hynix daha gelişmiş HBM çözümlerine yönelirken CXMT’nin önceki nesil teknolojilerle pazarda yer edinmeye çalışması bekleniyor. Buna rağmen şirketin faaliyetleri yalnızca HBM ürünleriyle sınırlı değil. Geleneksel sistem belleği pazarındaki gelişmeler, CXMT için farklı büyüme olanakları sunuyor.
Yapay zekâ uygulamalarının çeşitlenmesi, bellek talebinin yalnızca HBM ürünlerinde yoğunlaşmasını da engelliyor. Özellikle kullanıcı adına görevleri yerine getirebilen, birden fazla işlemi planlayabilen ve farklı uygulamalarla etkileşim kurabilen otonom yapay zekâ sistemleri, DDR ve LPDDR belleklerine yönelik ihtiyacı artırıyor. HBM bellekler ağırlıklı olarak yapay zekâ hızlandırıcılarında kullanılırken DDR ve LPDDR çözümleri bilgisayarların, sunucuların ve mobil cihazların sistem belleği görevini üstleniyor. Counterpoint Research verilerine göre, DDR belleklerine yönelik talep yıllık bazda yüzde 500, LPDDR tarafındaki talep ise yüzde 400 arttı. Bu artışlar, yapay zekâ altyapılarının işlem gücü kadar sistem belleği kapasitesine de ihtiyaç duyduğunu ortaya koyuyor.
CXMT, özellikle LPDDR alanındaki gelişmelerle dikkat çekiyor. Şirket, en güncel LPDDR6 standardındaki belleklerin seri üretimine başlayan ilk üretici oldu. Kaynakta yer alan bilgilere göre, Xiaomi 18 Fold modelinin 16 GB RAM taşıyan sürümlerinde LPDDR6 bellek kullanılırken 12 GB RAM’li seçeneklerde LPDDR5X tercih ediliyor. LPDDR6 standardı, mobil cihazlarda daha yüksek veri aktarım hızları ve gelişmiş bellek verimliliği sağlamayı hedefliyor. Bununla birlikte farklı bellek standartlarının aynı ürün ailesinde kullanılması, cihazların bellek yapılandırmaları arasında donanımsal farklılıklar oluşmasına yol açıyor.
Bellek üreticilerinin gelir dağılımında HBM ürünleri hâlâ daha kârlı bir konumda bulunuyor. Üçüncü çeyrekte HBM satışlarından elde edilen gelir, geçen yılın aynı dönemine kıyasla neredeyse iki katına çıktı. Buna karşılık DDR ve LPDDR belleklerinden sağlanan gelirler daha yüksek büyüme oranlarına ulaştı. Bunun nedenlerinden biri, yapay zekâ sistemlerine yönelik yatırımların yüksek bant genişlikli belleklerin ötesine geçerek genel amaçlı sunucu ve sistem belleği ihtiyaçlarını da artırması. Bu nedenle üreticiler açısından hem yüksek kâr marjı sunan HBM ürünleri hem de daha geniş kullanım alanına sahip DDR ve LPDDR bellekleri gelir artışını destekliyor.
Bellek fiyatları tarafında ise tüketiciler ve bilgisayar üreticileri açısından daha zorlu bir tablo söz konusu. DRAM fiyatlarındaki artış hızı 2026’nın üçüncü çeyreğinde yılın ilk yarısına göre yavaşlamış durumda. Buna rağmen fiyatların kısa vadede yüksek seviyelerde kalacağı öngörülüyor. Counterpoint Research Araştırma Direktörü MS Hwang, bellek fiyatlarının 2027 yılında da güçlü seyrini koruyacağını belirtiyor. Hwang’a göre, 2026 boyunca geleneksel DRAM ürünlerinin gerisinde kalan HBM fiyatlarındaki yükseliş de hız kazanıyor.
Uzun vadeli tedarik anlaşmaları, bellek fiyatlarının yüksek kalmasını destekleyen etkenlerden biri olarak gösteriliyor. Buna ek olarak büyük ölçekli yeni yarı iletken üretim tesislerinin 2028 yılına kadar üretime başlamayacak olması, arzın kısa sürede genişlemesini zorlaştırıyor. Üretim kapasitesindeki sınırlamalar, veri merkezi işletmecileri ile bilgisayar ve akıllı telefon üreticilerinin aynı bellek kaynakları için rekabet etmesine neden olabiliyor. Bu koşullar altında yakın zamanda bilgisayarını yükseltmeyi veya yeni bir sistem toplamayı düşünen kullanıcıların, özellikle RAM maliyetlerinde belirgin bir düşüşle karşılaşması kolay görünmüyor.
DRAM pazarındaki son veriler, yapay zekâ yatırımlarının bellek sektörünün farklı alanlarında etkisini artırdığını gösteriyor. Samsung toplam gelirlerde liderliğini korurken SK hynix HBM alanındaki konumunu sürdürmeye, Micron ve CXMT ise mevcut pazar paylarını geliştirmeye çalışıyor. Öte yandan DDR ve LPDDR belleklerine yönelik hızlı talep artışı, üreticilerin yalnızca yapay zekâ hızlandırıcılarına odaklanmasının yeterli olmadığını ortaya koyuyor. HBM4 teknolojisine geçişle birlikte üreticiler arasındaki rekabetin yönü de değişiyor. Üretim kapasitesindeki genişlemenin zaman alacak olması nedeniyle yüksek bellek fiyatlarının 2027 boyunca hem kurumsal müşterilerin hem de son kullanıcıların donanım maliyetlerini etkilemesi bekleniyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
