2026 James Dyson Ödülü’nün uluslararası kazananları açıklandı. Tıp dalında Rumble Rims, sporcularda beyin sarsıntısı şüphesini incelemeye yardımcı olan bir göz takibi başlığıyla ödül aldı. Sürdürülebilirlik dalında ise Sentinel, deprem sonrasında beton yapılardaki hasarı araştırmaya yardımcı olabilecek bir sensörle seçildi. İki ekip de ekimde duyurulan 20 uluslararası finalist arasından çıktı.
Rumble Rims, spor sahasında sakatlık sonrası değerlendirmeye odaklanıyor. Proje ekibi, göz hareketlerini kızılötesi izlemeyle ölçen düşük maliyetli bir başlık geliştirdi. Amaç, bir darbenin ardından sporcunun yeniden oyuna dönüp dönmemesi değerlendirilirken göz hareketlerine ilişkin ek veri sağlamak. Böylece saha kenarında yalnızca sporcunun anlattığı belirtilere dayanmadan ölçüm yapılabilmesi hedefleniyor.
Bu yaklaşım, göz hareketlerinden elde edilen bilgiyi ilk taramaya katıyor. Projenin ödül alması, cihazın tek başına tıbbi teşhis koyduğu veya bir sporcunun güvenle oyuna dönebileceğine karar verdiği anlamına gelmiyor. Cihazın tasarımındaki amaç, değerlendirmeyi yapan kişinin elindeki bilgiyi artırmak. Ekip bu nedenle fikri, kullanımın en çok zaman baskısı altında gerçekleştiği saha kenarı için geliştiriyor.
Sentinel başka bir gözlem sorununa odaklanıyor. Depremden sonra beton bir yapının dışarıdan sağlam görünmesi, yapının içinde hasar olmadığı sonucunu vermiyor. De La Salle Üniversitesi mezunu Aldrei Ong, küçük hasarların daha büyük bir soruna dönüşmeden fark edilmesine yardımcı olmak için yapısal hasar sensörü geliştirdi. Sensör, betonun elektrik direncindeki değişimleri izliyor. Sistem önemli bir değişim algıladığında ölçümü kablosuz olarak çevrim içi bir panele aktarıyor. Yarışma açıklamasında bu yaklaşım, hasarın tespit edilmesi hâlinde binaların incelenmesi ve onarımı için daha erken harekete geçme imkânıyla ilişkilendiriliyor.
İki proje de ilk değerlendirmenin yapılacağı noktayı hedefliyor
Rumble Rims, bir sporcunun darbe aldığı yere yakın çalışmayı amaçlıyor. Sentinel ise ilk incelemenin başlayacağı beton yapıya odaklanıyor. Böylece iki ekip, ölçümün zamanında yapılmasının önemli olduğu farklı alanlara çözüm arıyor. Her iki projede de ölçümden sonraki değerlendirme, kendi alanındaki uzmanlık gerektiriyor.
Yarışma, öğrenci ve yeni mezun tasarımcıların hazırladığı projeleri önce ulusal, ardından uluslararası aşamada değerlendiriyor. Rumble Rims ve Sentinel’in kazandığı uluslararası ödüller, prototiplerin geliştirilmesi için ekip başına 30.000 sterlin destek sağlıyor. İki ürün için de duyuruda kesin bir ticari çıkış tarihi yer almıyor.
Sentinel’in geliştiricisi, el lehimiyle birleştirdiği elektronik parçaları özel bir baskılı devre kartına taşımayı planlıyor. Böylece sensörün bir sonraki sürümünü saha denemeleri için hazırlayabilecek. Rumble Rims ekibi de yeni bir prototip üretip göz hareketi testini sporcular ve tıbbi danışmanlarla birlikte değerlendirmeyi hedefliyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
